Është shumë e vështirë të përcaktohet numri i saktë i fëmijëve ukrainas të dëbuar në Rusi – zyrtarët ukrainas pretendojnë se janë rreth 8 mijë. Rusia nuk ka dhënë një numër të përgjithshëm, por zyrtarët njoftojnë rregullisht ardhjen e jetimëve ukrainas në avionët ushtarakë rusë.
Olga Lopatkina ecte rreth bodrumit të saj në rrathë si një kafshë e bllokuar. Për më shumë se një javë, nëna ukrainase nuk kishte dëgjuar asgjë për gjashtë fëmijët e saj të birësuar, të cilët ishin bllokuar në Mariupol. Ajo po luante mendsh nga shqetësimi.
Si zakonisht, fëmijët i kishin kaluar pushimet në një resort në qytetin port të Mariupolit. Por këtë herë kishte shpërthyer lufta me Rusinë dhe të vegjlit e saj - gjithmonë të tmerruar nga errësira - u braktisën në një qytet të rrethuar pa dritë dhe pa shpresë. Gjithçka që kishin tani ishte djali i saj më i madh, Timofey, i cili ishte ende vetëm 17 vjeç.
Pyetjet silleshin pafund në kokën e saj: A duhet të përpiqet të shpëtojë vetë fëmijët - dhe të rrezikojë të vritet, duke i bërë sërish jetimë? Apo duhet ajo të bëjë fushatë për t'i larguar ata nga larg - dhe të rrezikojë të vriten ose të bien në duart e rusëve?
Përpjekja e hapur e Rusisë për të adoptuar fëmijë ukrainas dhe për t'i rritur ata si rusë tashmë është duke u zhvilluar, në një nga çështjet më të rënda të luftës, tregon një hulumtim i Associated Press.
“Fëmijët e shtetit”
Edhe
BE-ja vendos sanksione për rrëmbimin nga Rusia të mijëra fëmijëve ukrainas
Mijëra fëmijë janë gjetur në bodrumet e qyteteve të shkatërruara nga lufta si Mariupoli dhe në jetimore në territoret separatiste të Donbasit të mbështetur nga Rusia. Ato përfshijnë ata, prindërit e të cilëve u vranë nga bombardimet ruse, si dhe të tjerë në institucione ose me familje kujdestare, të njohur si "fëmijë të shtetit".
Rusia pretendon se këta fëmijë nuk kanë prindër apo kujdestarë për t'u kujdesur për ta, ose se ata nuk mund të kontaktohen. Por AP-ja zbuloi se zyrtarët kanë deportuar fëmijët ukrainas në Rusi ose në territoret e kontrolluara nga Rusia pa pëlqim, i kanë gënjyer se nuk ishin të kërkuar nga prindërit e tyre, i kanë përdorur për propagandë dhe u kanë dhënë familje dhe shtetësi ruse.
Hetimi është më i gjerë deri më sot për kapjen e jetimëve ukrainas dhe i pari që ka ndjekur procesin deri në ata që tashmë janë rritur në Rusi.
Pavarësisht nëse kanë prindër apo jo, rritja e fëmijëve të luftës në një vend apo kulturë tjetër mund të jetë një shenjë gjenocidi, një përpjekje për të fshirë vetë identitetin e një kombi armik. Prokurorët thonë se ajo gjithashtu mund të lidhet drejtpërdrejt me presidentin rus, Vladimir Putin, i cili ka mbështetur në mënyrë eksplicite birësimet.
“Nuk është diçka që ndodh si nxitje e momentit në fushën e betejës”, tha Stephen Rapp, një ish-ambasador i SHBA-së për Çështjet e Krimeve të Luftës, i cili po këshillon Ukrainën për ndjekjet penale. "Dhe kështu aftësia juaj për t'ia atribuar përgjegjësinë nivelit më të lartë është shumë më e madhe këtu".
Gënjimi i fëmijëve
Edhe aty ku prindërit janë të vdekur, tha Rapp, fëmijët e tyre duhet të strehohen, të kujdesen ose të birësohen në Ukrainë në vend që të deportohen në Rusi.
Ligji rus ndalon birësimin e fëmijëve të huaj. Por në maj, Putini nënshkroi një dekret duke e bërë më të lehtë për Rusinë adoptimin dhe dhënien e nënshtetësisë fëmijëve ukrainas pa kujdes prindëror – dhe më të vështirë për Ukrainën dhe të afërmit e mbijetuar t'i rifitojnë ata.
Rusia gjithashtu ka përgatitur një regjistër të familjeve të përshtatshme ruse për fëmijët ukrainas dhe i paguan ata për çdo fëmijë që merr nënshtetësinë - deri në 1000 dollarë për ata me aftësi të kufizuara. Ajo mban kampe verore për jetimët ukrainas, ofron klasa "edukimi patriotik" dhe madje drejton një linjë telefonike për të bashkuar familjet ruse me fëmijët nga Donbasi.
"Është absolutisht një histori e tmerrshme", tha Petro Andryushchenko, këshilltar i kryebashkiakut të Mariupolit, i cili pretendon se qindra fëmijë u morën vetëm nga ai qytet. “Ne nuk e dimë nëse fëmijët tanë kanë një prind zyrtar ose (njerkë) apo diçka tjetër, sepse ata janë zhdukur me forcë nga trupat ruse”.
Rusia e portretizon adoptimin e fëmijëve ukrainas si një akt bujarie që u jep shtëpi të reja dhe burime mjekësore të miturve të pafuqishëm. Media shtetërore ruse tregon zyrtarët lokalë duke i përqafuar dhe puthur dhe duke u dorëzuar pasaportat ruse.
Është shumë e vështirë të përcaktohet numri i saktë i fëmijëve ukrainas të dëbuar në Rusi – zyrtarët ukrainas pretendojnë se janë rreth 8 mijë. Rusia nuk ka dhënë një numër të përgjithshëm, por zyrtarët njoftojnë rregullisht ardhjen e jetimëve ukrainas në avionët ushtarakë rusë.
Edhe
Instituti amerikan: Mbi 700 mijë fëmijë ukrainas janë rrëmbyer dhe po birësohen nga rusët
Në mars, avokatja e popullit për të drejtat e fëmijëve, Maria Lvova-Belova, tha se 1000 fëmijë nga Ukraina ndodheshin në Rusi. Gjatë verës, ajo tha se 120 familje ruse kishin aplikuar për kujdestari dhe më shumë se 130 fëmijë ukrainas kishin marrë nënshtetësinë ruse. Shumë të tjera kanë ardhur që atëherë, duke përfshirë një grup prej 234 sosh në fillim të tetorit.
Traumat e fëmijëve
Lvova-Belova ka thënë se këta fëmijë kanë nevojë për ndihmën e Rusisë për të kapërcyer traumën që i ka lënë ata të flenë keq, të qajnë natën dhe të vizatojnë bodrume dhe strehimore për bomba. Ajo pranoi se në fillim, një grup prej 30 fëmijëve të sjellë në Rusi nga bodrumet e Mariupolit kënduan me sfidë himnin kombëtar të Ukrainës dhe bërtitën, "Lavdi Ukrainës!" Por tani, tha ajo, kritikat e tyre janë "shndërruar në një dashuri për Rusinë" dhe ajo vetë ka pranuar një të tillë, një adoleshente.
Lvova-Belova është sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara, Evropa, Britania e Madhe, Kanadaja dhe Australia. Zyra e saj iu referua AP-së për përgjigjen e saj në agjencinë shtetërore të lajmeve se Rusia "po i ndihmonte fëmijët të ruanin të drejtën e tyre për të jetuar nën një qiell të qetë dhe të lumtur".
Në gusht, një postim nga një zyrtar i lartë në Departamentin e Punës dhe Mbrojtjes Sociale të Moskës, duke falënderuar familjet kujdestare ruse, deklaroi: "Fëmijët tanë...Tani ata janë tanët".
Fëmijët e Mariupolit nuk janë të parët që Rusia akuzohet për vjedhje nga Ukraina.
Në vitin 2014, pasi Rusia aneksoi Gadishullin e Krimesë, më shumë se 80 fëmijë nga Luhansku u ndaluan në postblloqe dhe u rrëmbyen. Ukraina paditi dhe Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut zbuloi se fëmijët u dërguan në Rusi "pa mbështetje mjekësore ose pa dokumentet e nevojshme". Fëmijët u kthyen në Ukrainë përpara një vendimi përfundimtar.
Kateryna Rashevska, një mbrojtëse e të drejtave të njeriut, tha se ajo njeh rreth 30 fëmijë ukrainas nga Krimeja të birësuar nga rusët sipas një programi të njohur si Treni i Shpresës. Tani, tha ajo, disa nga ata fëmijë mund të jenë ushtarë rusë. Që nga viti 2015, lëvizja kombëtare, Kadetët e Ushtrisë së Re, ka trajnuar të rinjtë në Krime dhe Rusi për rekrutimin e mundshëm në ushtri.
Këtë herë, të paktën 96 fëmijë janë kthyer në Ukrainë që nga marsi pas negociatave. Por zyrtarët ukrainas kanë gjurmuar identitetet e mijëra të tjerëve në Rusi, dhe emrat e shumë të tjerëve thjesht nuk janë publikuar.
Rusia justifikon deportimin e fëmijëve duke thënë se ka aneksuar katër territore në Ukrainë, por OKB-ja dhe pjesa tjetër e botës e quajtën këtë masë në fund të shtatorit një mashtrim. Guvernatori i një prej këtyre territoreve, Serhiy Haidai i Luhanskut, ka akuzuar zyrtarët rusë për hartimin e dokumenteve që privojnë prindërit ukrainas nga të drejtat e tyre. Ai gjithashtu ka frikë se fëmijët ukrainas do të regjistrohen në ushtrinë ruse.
Zyrtarë të tjerë në territoret e pushtuara besnike ndaj Moskës kanë një pikëpamje më të mirë për atë që po bën Rusia. Olga Volkova, e cila drejton një institucion për fëmijë në Donetsk, kishte 225 fëmijë të evakuuar në një zonë pranë qytetit bregdetar rus të Taganrogut, dhe 10 u pranuan nga familjet ruse në prill.
Edhe
Rusia kthen në Ukrainë 17 fëmijë ukrainas
Nëse ka të afërm ukrainas, ata mund të qëndrojnë në kontakt, të telefonojnë dhe ndoshta të takohen përfundimisht, tha Volkova. Ndërkohë, ndërsa lufta po vazhdon, vuri në dukje ajo, fëmijët tani ende kanë një lloj familjeje.
Përktheu: Forca Jashari
