Tregim frymëzues i Mentor Nimanit dhe fqinjëve të tij
Nëse numri i problemeve tona e tejkalon numrin e zgjidhjeve, nuk duhet të kërkojmë zgjidhjet gjetiu, por në mesin tonë. Kryetari i SHBA-së John F. Kennedy ka thënë se “Mos pyet se çka mund të bëjë shteti yt për ty, por çka mund të bësh ti për shtetin tënd”. Kjo është një pyetje kritike të cilën duhet t’i bëjnë vetes qytetarët nëse duan që shoqëria e tyre të lulëzojë: Çka jam duke bërë për të mirën e vendit tim? Edhe pse politika është njëra prej mënyrave për ta shtyrë përpara komunitetin tënd, duhet ta pranojmë se ky është një proces shumë i ngadalshëm dhe burokratik që kërkon përkushtim shumë serioz, profesionalizëm dhe përpjekje. Por për fat të mirë, politika nuk është rruga e vetme për të bërë ndryshim pozitiv në komunitetin tonë. Nuk ke nevojë të bësh fushata e të bëhesh kryetarë komune, apo të themelosh një OJQ, për të adresuar problemet themelore të komunitetit tënd. Ti vetëm duhet të vendosësh të bëhesh Ndryshimtar për të mirën e përgjithshme. Kur është fjala për t’u bërë Ndryshimtarë, iniciativa #PërTëMirën deshëm t’i ndajmë me juve disa mësime nga veprimtaria e Mentor Nimanit, që është një shembull i fuqishëm i qytetarit aktiv në Prishtinë.
Mësimi i parë: Drejto hidhërimin tënd kah veprimi
Mentor Nimani, 47 vjeç, që është profesor i të drejtës ndërkombëtare dhe politikave publike, ka vendosur që të bëjë ndryshimin për të mirën e të gjithëve. Mentori e ka vërejtur se kosovarët, gjatë kohës së okupimit serb, kanë adoptuar një kulturë që çdo gjë që është jashtë shtëpisë sonë është e huaj dhe jo e jona. Ndërkaq që okupimi ka përfunduar, kjo mendësi ka mbetur ende në sjelljet tona dhe Mentori tash është në kërkim të mënyrës për të ndryshuar këtë mendësi, duke ju ofruar qytetarëve vizionin se mjedisi i jashtëm është njësoj si ai brenda shtëpisë së tyre dhe se ata duhet të bëjnë diçka për t'u kujdesur për të. Të gjitha problemet që ai i ka vërejtur në jetën e tij të përditshme, që nga hidhërimi për shkak të mungesës së vend-parkimit, të lypsarëve fëmijë, të hedhurinave të shpërndara gjithandej, e deri te përpjekja e fqinjit për të bërë vetëvrasje – e kanë bërë atë që të drejtojë hidhërimin e vet drejt veprimit për ndryshim.
“Kurrë mos e nënvlerëso fuqinë e zemrës njerëzore” – Sadhguru
Mësimi i dytë: Krijo komunitetin
Mentori jeton në një ndërtesë të vogël banesore në qendër të Prishtinës në një rreth prej ndërtesash të tilla. Një të diele mbrëma ai vendosi ti vizitojë të gjithë fqinjët duke ju lënë nga një pusullë njoftimi në derë të banesës së secilit prej tyre. Ai i ftonte fqinjët për të pirë nga një kafe në kafenenë e lagjes dhe për të biseduar lidhur me disa brenga të përbashkëta që i kanë si komunitet i lagjes së tyre. Në këtë takim ata vendosën ta themelojnë Këshillin e banorëve të lagjes dhe e caktuan Mentorin për kryetarë të këtij këshilli. Pas kësaj, ata së shpejti e krijuan edhe një grup të komunitetit të fqinjëve në Facebook, ashtu që të mund të komunikojnë në mënyrë më efektive.
“Kurrë mos dysho se një grup i vogël i qytetarëve të vëmendshëm dhe të përkushtuar mund ta ndryshojë botën, në të vërtetë, kjo është e vetmja gjë që e ka bërë të ndodhë kjo kurdoherë.” – Margaret Mead
Mësimi i tretë: Identifiko problemet dhe mobilizo komunitetin për t'i zgjidhur ato
Një ditë në mëngjes, Mentori shikonte televizionin dhe dersa bëhej gati për të dalë në punë, berberi fqinjë i ra ziles dhe i tregoi se policia është duke ia marrë kerrin! Ai doli jashtë dhe polici i tha se e ka parkuar kerrin në vend të gabuar, edhepse kerri gjendej pikërisht te dera kryesore e ndërtesës së tij. Kjo ishte një padrejtësi sipas tij, sepse vozitësit që nuk janë të lagjes po i zënë vendet e parkingut të destinuara për banorët e lagjes dhe këtë edhe ia tha policit. Mirëpo, Mentori shpejt e kuptoi se ky polic qenka polic i lagjes, andaj e thirri që ta pinë nga një kafe dhe ti diskutojnë temat e trafikut së bashku. Gjatë bisedës me policin, ata erdhën në idenë që banorët e lagjes të vënë nga një shenjë identifikuese në xhamat ballorë të kerreve të tyre, ashtu që policët të mund të njohin se cilat kerre janë të lagjes e cilat jo. Në librarinë aty afër ata i shtypën etiketat identifikuese për të gjitha kerret e lagjes dhe kështu bënë një hap përpara drejt zgjidhjes së problemit të parkingut.
“Fitorja vie nga gjetja e mundësive brenda vetë problemeve.” – Sun Tzu
Mësimi i katërtë: Kërko mundësitë
Një mëngjes, duke e pirë kafenë e tij, Mntori kishte lexuar një raport të një ndërmarrjeje publike që kishte filluar me projektin e meremetimit të korridoreve të ndërtesave banesore. Kishte hyrë në web-faqen e komunës së Prishtinës, prishtinaonline.com , dhe në këndin ë poshtëm të faqes, në anën e djathtë, i ishte paraqitur një kornizë ku shkruante: “Ju faleminderit që po e vizitoni Prishtina Online. Si mund t’ju ndihmojmë?”. Atëherë, ai ju drejtua Komunës duke shkruar në atë kornizë se dëshiron të bëhet pjesë e këtij projekti, sepse don ta bëjë meremetimin e korridorit të ndërtesës banesore ku ai jeton. Pas 2 minutash, komuna i përgjegjet duke e dërguar një formular aplikimi, të cilin Mentori e plotëson për 5 minuta, por do ti duheshin edhe 2 muaj për të mbledhur nënshkrimet e banorëve të lagjes. Pas kësaj, projekti aprovohet dhe si rezultat, u bënë meremetime të rëndësishme në ndërtesat e lagjes që e ndryshuan për të mirë nivelin e jetesës qytetare për të gjithë banorët të lagjes.
“Ka vetëm një gjë më të keqe se të luftosh me aleatët, dhe kjo është të luftosh pa ta.” – Winston S. Churchill
Mësimi i pestë: Përfshijë të gjitha palët relevante të interesit
Jo vetëm korridoret, por Mentori dhe fqinjët e tij e vërejtën se parku i fëmijëve i lagjes së tyre duhet rregulluar pak. Ky park shpesh përdorej prej klubit të tifozëve të fudbollit, që bënin skena të frikshme dhe agresive, shpesh të përcjella me të dehura nga alooli dhe zhurma. Brenga e Mentorit, sikundër shprehet ai, ishte që të sigurojë se këto ngjarje nuk do të përsëriteshin më. Andaj, ai erdhi deri te ideja që ti thërrasë liderët e këtyre tifozëve që ti bashkohen grupit të Facebook-ut të banorëve të lagjes, e jo ti bëjë ata armiq, me qëllimin që edhe ata të marrin pjesë në diskutimt dhe punën që duhet bërë për përmirësime dhe përparim të komunitetit të lagjes. Shpejt pas kësaj, tifozët e futbollit shprehën gatishmërinë dhe mbështetjen e tyre, duke ndihmuar si vullnetarë për të rregulluar parkun e fëmijëve. Mentori së bashku me komunitetin e tij, morrën vesh për një grant që ofronte Ambasada e SHBA-së dhe e shkruan një propozim menjëherë për iednë që kishin për të ndihmuar në rregullimin e parkut, për instalimin e bankave dhe lodrave të fëmijëve dhe për ngjyrosjen e murreve të jashtme të ndërtesave dhe pikturimin e grafiteve. Ata e fituan grantin dhe me ndihmën logjistike të Democracy for Development (D4D) e realizuan projektin e tyre.
Mësimi i gjashtë: Mos tolero mosllogaridhënien e qeverisë
Sapo filluan të ndodhin punët e mira në lagje, qeveria komunale filloi të realizonte disa projekte të veta, por pa dijeninë apo paralamërimin e banorëve të lagjes. Mentori tregon se: “Papritmas, rruga e lagjes u shndërrua në një punishte ku punëtorët instalonin kunjat kundër parkimit të kerreve !” Po të konsultonin banorët e lagjes, qeveria lokale do të kuptonte se kjo lagje është e pajisur me shenja të reja për ndalimin e hyrjes së kerreve që nuk janë pjesë e lagjes, ndërsa për kamionë ishin të vendosura shenjat me orarin e lejuar për qarkullim. Për më tepër, ata e kishin e policin e lagjes së tyre që siguronte respektimin e këtyre rregullave të qarkullimit. Mentori pastaj vazhdon se: “Pas pak ditësh e kuptuam se edhe polici i lagjes ishte transferuar në një lagje tjetër. Nuk kishte transparencë, askush nuk erdhi ti pyeste banorët e lagjes, ishte shumë dëshpëruese dhe jo fer. Atëherë banorët e lagjes ndërmorrën një iniciativë për të nëshkruar një Peticion për kthimin e policit të lagjes së tyre.” Mentori u përpoq në të gjitha mënyrat që të kërkojë një lloj transparence nga qeveria lokale, por të gjitha këto përpjekje hasën në veshin e shurdhër. Andaj, Mentori vendosi që ti drejtohet përmes Internetit, Avokatit të Popullit (Ombudsperson-it) me një ankesë për shkeljen e të drejtave njerëzore të banorëve të lagjes së vet nga ana e autoriteteve komunale. (Institucioni i Ombudspersonit përfaqëson mekanizmin për mbrojtjen, monitorimin dhe promovimin e të drejtave të njeriut dhe të drejtave fundamentale të përsonëve fizik dhe juridik nga veprimet e kundërligjshme ose jo të rregullta, ose nga mosveprimi i autoriteteve publike.) Ankesa doli të jetë e bazuar dhe hetimet për rastin janë në vijim e sipër.
Kjo histori e Mentorit dhe mësimet e saj janë vërtetë frymëzuese dhe tregojnë se sa i fuqishëm mund të jetë një njeri. Ne na nevojiten më shumë shembuj të këtillë dhe ne po përpiqemi që këta Qytetarë Ndryshimtarë, ti vëmë në fokus të vëmendjes qytetare, për ti treguar kosovarëve se ekziston një realitet tjetër, më i qytetëruar, se ka edhe një përkufizim tjetër, më të qytetëruar për qytetarin dhe që ne, në shoqërinë tonë, kemi shembuj-model të fuqishëm për këtë.
Nëse ndjeheni të frymëzuar nga ky tregim dhe dëshironi të shihni më shumë qytetarë të Kosovës që do ta ndjekon këtë shembull, bashkojuni grupit të Faceboo-ut “Te Bashkuar Per Te Miren/ United for Good”, për të na mundësuar që të ju dërgojmë tregimet tjera si ky, për ti pëlqyer dhe për ti shpërndarë më tutje.
“Gjithmonë është koha e duhur për të bërë punën e duhur.” - Martin Luther King, Jr.
#PerTeMiren
Fushata #PërTëMirën do t'i ketë tre komponenta:
Do të përfshijen tregime dhe metodologji të ndryshme për inspirimin dhe edukimin e secilit qytetar.
e Facebook Grupit Te Bashkuar Për Të Mirën për mobilizimin e qytetarve të Prishtines për të miren. Bashkoju grupit ketu:
https://www.facebook.com/groups/151381405554423/
Organizmin e eventit per ndarje të cmimeve per qytetari aktive qe do te mbahet me daten 23 Korrik ne Kino Armata. Ejani (biletat falas):
https://www.facebook.com/events/415142408989320/?active_tab=about
Kjo kampanjë është e organizuar në mënyrë vullnetare dhe nese mendoni që Kosovës i nevojiten ma shumë iniciativa të tilla, të lutem shperndaj tregimet dhe përdoreni #PërTëMirën.
~ Mentor Dida