Ekipi ndërkombëtar i ekspertëve në Universitetin Mjekësor në Vjenë, të udhëhequr nga shkencëtarët e Qendrës për Fizikë Mjekësore dhe Inxhinieri Biomjekësore, dhe në bashkëpunim me Universitetin Goldsmith të Londrës, zbuloi sekretin e eksperiencës “aha”.
Në trurin e njeriut, kur është fjala për zgjidhjen e një misteri, ajo aktivizon pjesën e brendshme të trurit dhe liron një substancë që përmirëson disponimin – dopaminën.
Shkencëtarët kanë arritur të identifikojnë pjesën qendrore të trurit më të ulët të paragjykimit në të cilin formohet eksperienca “aha” - e ashtuquajtura “Nucleus accumbens”.
“Kjo pjesë e trurit është e lidhur ngushtë me momentin e ndriçimit, siç është, për shembull, një detyrë krijuese, një ndjenjë e lumturisë është e ngjashme me ekstazinë, le të marrim shembullin e Arkimedit, i cili, duke arritur në një përfundim matematik, vrapoi nga vaska dhe thirri: Eureka!”, tha Martin Tik nga Qendra për Fizikë Mjekësore dhe Inxhinieri Biomjekësore në Universitetin Mjekësor në Vjenë, transmeton ksp.
Profesori i Qendrës së Mjekësisë Fizike, Cristian Vindischberger, shtoi: “Për shkak se ne po përdorim tomografinë funksionale magnetike më funksionale, ne mund të shohim thellë në tru dhe të eksplorojmë në hollësi se cilat fusha të trurit janë kur merren me detyra aktive”.
Edhe
Çka e shkakton migrenën dhe si mund të lehtësohet?
Nucleus akumbens është pjesë e rrjetit dopaminergjik që nxitet nga një ndjenjë lumturie ose “shpërblimesh”.
Dopamina është përgjegjëse për komunikimin midis këtij rrjeti dhe pjesëve të tjera të trurit që varen nga funksione të rëndësishme të tilla si emocionet, vëmendja ose proceset e kujtesës.
“Rezultatet e hulumtimit tonë kanë treguar, se përveç aktivizimit të trurit për vëmendjen, përpunimin e gjuhës dhe kujtesën, aktivizimi i bërthamës së akumbencave intensifikohet kur zgjidhja e misterit përputhet me përvojën 'aha' dhe momentin e lumturisë dhe lehtësimit intensiv”, tha Vindischberger.
Dopamina është si motor i kuriozitetit dhe vullnetit për të mësuar.
“Ne kemi treguar se dopamina nuk është vetëm një neurotransmetues në procesin e urisë, etjes apo dëshirës seksuale. Për më tepër, dopamina është e domosdoshme për një qasje të motivuar për zgjidhjen e problemit, që shprehet në formën e kureshtjes dhe vullnetit për të mësuar”, pohon Vindischberger.
Edhe
Suplementi kundër dhimbjes së nyjave mund ta nxisë përparimin e Alzheimerit
Rezultatet e studimit tregojnë për shoqërimin e ngushtë të dopaminës, lumturisë, emocionet dhe kreativitetin, dhe ato tregojnë proceset e trurit që shpjegojnë se përse zgjidhjet që përkojnë me përvojën ‘aha’ janë më të lehta për t’u kujtuar se të tjerat dhe si ruhet në tru kujtesa afatgjatë.
“Pra, eksperienca e pohimit ‘aha’ nuk është një ndjenjë e thjeshtë e lumturisë apo lehtësimit, por një formë e veçantë e kombinimit dhe procesit të kodimit përfundimtar. Në studimet e ardhshme, ne dëshirojmë të hulumtojmë se si njerëzit me çrregullime të rënda psikiatrike mund të ndihmojnë në ringjalljen e momenteve të tilla nëpërmjet stimulimit të trurit, siç është stimulimi transkranial magnetik (TMS)”, përfundon Vindischberger.
