-
Përktheu:
Vita Abrashi-Kajtazi
- 9 shkurt 2026 23:00
- Shpërndaje në:
Gjalpi i kikirikut, i bajames, i shqemes apo edhe tahini, që është gjalpi i susamit, dhe gjalpi i farave të lulediellit janë produkte shumë të përdorura në kuzhinë. Përveçse i japin shije sanduiçeve, salcave apo smoothieve (pije të përgatitura në shtëpi), ato janë të pasura me lëndë ushqyese.
“Çdo arrore apo farë ka përzierjen e vet unike të lëndëve ushqyese dhe përfitimeve shëndetësore, prandaj rekomandoj të provoni lloje të ndryshme për të shtuar vlera ushqyese dhe shije në vakte”, ka thënë dietologia Maxine Yeung, ka shkruar RealSimple.
Megjithatë, kur tre dietologë u pyetën se cilin zgjedhin më shpesh për vete, përgjigjja ishte e njëjtë: gjalpin klasik të kikirikut.
Çka duhet të kontrolloni në etiketë?
Sipas ekspertëve, sekreti qëndron te lista e përbërësve.
“Kur kërkoni një gjalpë të shëndetshëm arroresh, idealisht duhet të ketë vetëm një përbërës… arrore”, shpjegon dietologia Courtney Pelitera.
Ajo paralajmëron se shumë produkte përmbajnë vajra të shtuar, sheqer apo shtesa të tjera që rrisin kaloritë dhe ulin vlerën ushqyese.
Dietologia Lindsey Joe këshillon të kontrollohen kripa dhe sheqeri i shtuar.
“Këta janë dy përbërës që zakonisht i konsumojmë më tepër se sa duhet. Zgjidhni produkte me sa më pak kripë dhe pa sheqer të shtuar për të ulur rrezikun e tensionit të lartë, sëmundjeve të zemrës dhe diabetit të tipit 2”, ka thënë ajo.
Si rregull i përgjithshëm:
-0 gram sheqer të shtuar
-më pak se 200 mg natrium për racion
-më pak se 4 gramë yndyrë të ngopur
Pse gjalpi i kikirikut doli në krye?
“Për mendimin tim, asgjë nuk e mund gjalpin klasik të kikirikut. Është i ëmbël dhe i kripur njëkohësisht dhe shkon me pothuajse çdo gjë”, ka thënë Yeung.
Pelitera ka shtuar se dy lugë gjelle gjalpë i thjeshtë kikiriku përmbajnë 8 gramë proteina, pak yndyrë të ngopur (1-2 gramë) dhe pak fibra.
“Ai përmban gjithashtu yndyra të shëndetshme mono dhe poli-të pangopura që ndihmojnë në uljen e yndyrës së dëmshme në gjak”, ka thënë ajo.
Edhe Joe ka theksuar se kikirikët kanë më shumë proteina se çdo arrore tjetër, rreth 8 gramë për racion.
Sipas studimeve, konsumimi i rregullt i kikirikëve lidhet me rrezik më të ulët për sëmundje të zemrës dhe diabet të tipit 2, sidomos te gratë.
Gjalpi i kikirikut është gjithashtu i pasur me antioksidantë, sidomos vitaminë E, që ndihmon në mbrojtjen e qelizave dhe forcimin e imunitetit.
Si ta konsumoni në mënyrë të shëndetshme?
Ekspertët sugjerojnë ta përdorni:
-me bukë të thekur në mëngjes
-si të lyer në mollë apo selino
-në lëngje të përgatitura në shtëpi apo smoothie
-në tërshërë
-në salca për perime apo makarona
Megjithatë, kujdes me sasinë.
“Është e rëndësishme të respektohet masa, sepse nuk është ushqim me pak kalori. Porcioni është dy lugë gjelle dhe është shumë e lehtë ta teproni”, ka paralajmëruar Pelitera.
Edhe Yeung ka shtuar se këto gjalpe janë të pasura me yndyrë dhe kalori, prandaj sasitë mund të shtohen shpejt pa e kuptuar.