Kulturë

Drama e dëbimit të shqiptarëve të Çamërisë për në Turqi

Drama e dëbimit të shqiptarëve të Çamërisë për në Turqi
Pamja nga Parga në Çamëri, pikturë e artistit anglez, Edward Lear. Vaj në pëlhurë, 1864 (Foto: Christie’s)

Sot ato nuk janë as hija e dikurshme e elementit shqiptar në prefekturat që përbëjnë Maqedoninë greke, ndanë kufirit zyrtar me Shqipërinë. Në Konicë e Follorinë kanë mbetur vetëm 4 katunde malore, ku shqipja flitet nga njerëz në moshë. Afër një shekull më parë, përfaqësuesit e 37 fshatrave shqiptare në këto anë nënshkruanin peticione e nisnin letra për të kundërshtuar dëbimin e tyre në Turqi

Dhjetëvjeçari i dytë i Çamërisë dhe bashkësive shqiptare në Konicë, Gramoz, Kostur e Follorinë, nën okupimin ushtarak grek, do të sillte në skenë ankthin e shpërnguljes së banorëve vendës. Me pretekstin e zbatimit të Traktatit të Llozanës, nëpërmjet të cilit parashihej shkëmbimi i popullatës greke dhe asaj turke, Athina po përpiqej t’i përfshinte edhe shqiptarët në këtë proces duke i cilësuar ata si “turq”. Konfrontimi i shtetit shqiptar dhe atij grek nuk do të përfundonte vetëm me përplasje diplomatike.

Ministri fuqiplotë shqiptar në Athinë, Mit’hat Frashëri, Hasan Prishtina, Fan Noli, kryeministër, Pandeli Evangjeli, ministër i Punëve të Jashtme, përfaqësuesi i Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve, Benedikt Blinishti dhe pasuesi i tij në këtë funksion, Mehdi Frashëri, ishin vetëm disa nga figurat kyç që e mbajtën gjallë mëtimin shqiptar një shekull më parë.