-
Përktheu:
Vita Abrashi-Kajtazi
- 29 janar 2026 12:00
- Shpërndaje në:
Konsumimi i tërshërës për mëngjes mund të ulë nivelin e yndyrës në gjak brenda vetëm dy ditësh, sugjeron një studim i ri shkencor.
Studiuesit kanë zbuluar se ngrënia e rregullt e tërshërës ndihmon në uljen e nivelit të yndyrës së keqe në gjak, dhe luan rol të rëndësishëm në këtë proces luajnë bakteret e zorrëve, ka raportuar EatingWell.
Rreth 10 për qind e të rriturve në SHBA kanë nivel të lartë të yndyrës së keqe në gjak apo kolesterol total mbi normën e rekomanduar.
Tërshëra prej kohësh njihet si ushqim i shëndetshëm për zemrën, por studimi i ri tregon se përfitimet prej saj janë edhe më të mëdha sesa mendohej më parë.
Sipas studimit të publikuar në revistën Nature Communications, konsumimi i tërshërës mund të ulë ndjeshëm nivelin e yndyrës së keqe brenda vetëm dy ditësh.
Te personat me sindromë metabolike, ulja ishte rreth 10 për qind.
Studiuesit kanë zbuluar se ky efekt lidhet kryesisht me përbërës që krijohen kur bakteret e zorrëve e shpërbëjnë tërshërën.
Si u realizua studimi?
Studiues nga Universiteti i Bonit në Gjermani kanë zhvilluar dy studime të kontrolluara me gjithsej 68 të rritur, të moshës 45–70 vjeç, të gjithë me sindromë metabolike, një gjendje që përfshin obezitetin abdominal, tensionin e lartë të gjakut, sheqerin e rritur në gjak dhe nivele jonormale të yndyrës së keqe.
Në studimin e parë, 32 persona u ndanë në dy grupe për dy ditë.
-Një grup iu nënshtrua një diete me sasi të lartë tërshëre, tri vakte në ditë me nga rreth 100 gramë tërshërë (rreth një gotë për vakt), gjithsej 300 gramë në ditë.
-Grupi tjetër konsumoi vakte pa tërshërë, por me përbërje ushqyese të ngjashme. Pas dy ditësh, grupi që konsumoi tërshërë u ndoq edhe për gjashtë javë, ndërsa u kthye në dietën e zakonshme.
Në studimin e dytë, 34 persona zëvendësuan një vakt në ditë me një vakt me tërshërë (80 gramë) për gjashtë javë, ndërsa grupi tjetër vazhdoi dietën e zakonshme.
Gjatë studimit u analizuan mostra gjaku dhe të jashtëqitjes për të vlerësuar yndyrën e keqe dhe bakteret e zorrëve.
Çfarë treguan rezultatet
Rezultatet më të mëdha u panë te dieta afatshkurtër me sasi të lartë tërshëre.
Pas vetëm dy ditësh, pjesëmarrësit patën ulje rreth 10 për qind të yndyrës së keqe dhe rreth 8 për qind të yndyrës në total, krahasuar me grupin kontrollues. Madje, nivelet e yndyrës mbetën më të ulëta edhe gjatë gjashtë javëve në vijim.
Të dyja dietat me tërshërë rritën nivelet e acidit ferulik në gjak, një përbërës natyral që gjendet në tërshërë. Dieta me sasi të lartë rriti gjithashtu një përbërës tjetër, acidin dihidroferulik, i cili krijohet nga bakteret e zorrëve.
Studiuesit gjetën një lidhje të fortë mes këtyre përbërësve dhe uljes së yndyrës.
Dieta më e moderuar, me një vakt tërshërë në ditë për gjashtë javë, pati efekt më të butë. Ajo ndihmoi në stabilizimin e yndyrës në gjak, por nuk solli ulje të menjëhershme si dieta intensive dyditore.
Sipas studiuesve, kjo mund të lidhet me ndryshimet individuale në bakteret e zorrëve dhe zakonet ushqimore.
Si mund të zbatohet kjo në jetën e përditshme
Ani pse konsumimi i 300 gramëve tërshërë në ditë nuk është praktik për shumicën e njerëzve, studimi sugjeron se ditët me konsum më të lartë tërshëre, herë pas here, mund të jenë të dobishme për uljen e yndyrës.
Disa mënyra të thjeshta për ta përfshirë tërshërën në dietë janë:
-filloni ditën me tërshërë për mëngjes, duke e kombinuar me fruta, arra ose mjaltë
-shtoni një sasi të vogël tërshëre në lëngje të përgatitura vetë apo “smoothie”.
-përdorni miell tërshëre në gatime shtëpiake
-përgatisni tërshërën në mbrëmje për mëngjes të shpejtë
-provoni herë pas here ditë me disa vakte me bazë tërshëre
Në raportin e studimit theksohet gjithashtu rëndësia e shëndetit të zorrëve. Përbërësit që ndihmojnë në uljen e yndyrës krijohen kryesisht nga bakteret e zorrëve, prandaj mikrobioma e shëndetshme e rrit efektin pozitiv të tërshërës.
Për këtë, rekomandohet konsumimi i ushqimeve të pasura me fibra dhe ushqimeve të fermentuara, si kosi, si dhe kufizimi i ushqimeve shumë të përpunuara.