Botë

Rubio paralajmëron Evropën për një epokë të re në politikën botërore

Marco Rubio

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka folur për një moment vendimtar dhe një “epokë të re” në politikën botërore, teksa udhëtoi drejt Evropës për të mbajtur një fjalim të rëndësishëm në Konferencën e Sigurisë në Munih që zhvillon punimet nga sot deri më 15 shkurt.

Rubio do ta drejtojë delegacionin amerikan në këtë ngjarje të madhe ndërkombëtare, e cila zhvillohet për herë të parë që kur presidenti Donald Trump ka kërcënuar sovranitetin danez me zotimin për të aneksuar Grenlandën, transmeton BBC.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, ka theksuar se Evropa duhet të përgatitet për më shumë pavarësi nga SHBA-ja, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se lidhjet mes SHBA-së dhe Evropës mbeten të forta dhe shumë të rëndësishme.

Në qendër të diskutimeve në konferencë do të jenë lufta në Ukrainë, tensionet me Kinën dhe mundësia e një marrëveshjeje bërthamore mes SHBA-së dhe Iranit.

“Bota po ndryshon shumë shpejt para syve tanë”, u tha Rubio gazetarëve. “Jetojmë në një epokë të re në politikën ndërkombëtare dhe të gjithë duhet të rishikojmë rolin tonë dhe drejtimin që duam të marrim”.

Në konferencën e vitit të kaluar, zëvendëspresidenti amerikan JD Vance kritikoi ashpër vendet evropiane, përfshirë edhe Mbretërinë e Bashkuar, për politikat mbi lirinë e fjalës dhe emigracionin. Fjalimi i tij shkaktoi tensione të mëdha mes dy anëve të Atlantikut.

Rreth 50 liderë botërorë pritet të marrin pjesë në konferencë, ku do të diskutohet për mbrojtjen e Evropës dhe të ardhmen e marrëdhënieve mes SHBA-së dhe aleatëve të saj, në një kohë kur angazhimi amerikan ndaj NATO-s është vënë në pikëpyetje.

Tensionet janë rritur sidomos pas deklaratave të përsëritura të Trumpit se Grenlanda është jetike për sigurinë kombëtare të SHBA-së, duke pretenduar pa prova se ishulli është “i mbuluar me anije ruse dhe kineze”.

Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, ka njoftuar se do të takohet me Rubion për të diskutuar kërcënimet e SHBA-së për të marrë nën kontroll territorin gjysmë-autonom të Danimarkës, që është një aleate e NATO-s.

Para konferencës, tetë ish-ambasadorë amerikanë në NATO dhe tetë ish-komandantë të lartë amerikanë në Evropë publikuan një letër të hapur, duke i bërë thirrje Washingtonit të vazhdojë mbështetjen për aleancën perëndimore të mbrojtjes.

Rubio pritet të shmangë tonin e ashpër të përdorur nga Vance vitin e kaluar. Ai tha se evropianët duan të dinë se cili është drejtimi i SHBA-së dhe si mund të ecin përpara së bashku.

Pak orë para hapjes së konferencës nga kancelari gjerman Friedrich Merz, ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, deklaroi se qëllimi është të përcaktohet qartë se çfarë e mban të bashkuar NATO-n dhe t’i tregohet SHBA-së se edhe ajo ka nevojë për Evropën.

Edhe Macron do të mbajë fjalim në konferencë, pasi më herët në Forumin Ekonomik Botëror në Davos kishte deklaruar se tani “nuk është koha për imperializëm apo kolonializëm të ri”.

Pas një jave të trazuar në politikën e brendshme britanike, kryeministri Keir Starmer do të udhëtojë gjithashtu në Mynih, ku pritet të zhvillojë takime me Merzin dhe Macronin, përpara se të mbajë fjalimin e tij të shtunën.

Kryetari i konferencës, diplomati gjerman Wolfgang Ischinger, në një raport para aktivitetit tha se për dekada me radhë aleatët e SHBA-së janë mbështetur jo vetëm në fuqinë amerikane, por edhe në një kuptim të përbashkët të rregullave që drejtojnë rendin ndërkombëtar.