Në rajonin qendror Mopti, një nga më të goditurit nga dhuna, rreth 130 mijë krerë lopë u vodhën në vitin 2021, afërsisht e njëjta sasi e marrë midis vitit 2018 dhe 2020 së bashku. Analistët thonë se vjedhja e bagëtive është një nga më të preferuarat për shkak të rrjedhës së vazhdueshme të parave, veçanërisht në Mali, i cili është eksportuesi i dytë më i madh i bagëtive në rajon pas Nigerisë. Xhihadistët plaçkitin bagëtinë dhe më pas mbështeten në një rrjet për t'i shitur ato dhe për t'i përdorur paratë për të blerë armë dhe automjete
Ayouba Ag Nadroun ishte në treg në Malin qendror në mars kur ekstremistët islamikë sulmuan fshatin e tij, duke vrarë dhjetëra njerëz dhe duke i vjedhur lopët dhe devetë e tij me vlerë rreth 10 mijë dollarë.
“Ne humbëm gjithçka”, tha 62-vjeçari për Associated Press nga rajoni Menaka në kombin e Afrikës Perëndimore.
Sulmet ndaj bagëtive nga ekstremistët islamikë po rriten në nivele të paprecedentë në Mali, me xhihadistët e lidhur me al-Qaedan dhe grupin e Shtetit Islamik që vjedhin bagëti në vlerë prej miliona dollarësh për të blerë armë dhe automjete për të financuar kryengritjen e tyre në të gjithë vendin e shkatërruar nga lufta në Afrikën Perëndimore dhe rajonin poshtë Shkretëtirës së Saharasë, i njohur si Sahel.
Ndërsa xhihadistët fitojnë kontrollin e më shumë territoreve, plaçkitjet po rriten dhe po ushqejnë konfliktin midis komuniteteve tashmë të varfra që luftojnë për të mbajtur familjet e tyre, sipas një raporti të fundit nga Iniciativa Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional.
Mali po lufton për të kontrolluar një kryengritje ekstremiste islamike për më shumë se një dekadë.
Edhe
Hemedti, tregtari i deveve që po sundon Sudanin
Pavarësisht nga një fitore në vitin 2013, kur Franca dërgoi trupa për të ndihmuar ish-koloninë e saj, në dëbimin e militantëve të lidhur me Al-Qaedan nga zonat veriore të vendit, dhuna jo vetëm që ka vazhduar, por është përhapur. Sulmet janë përhapur në Nigeri dhe Burkina Fason fqinje, ku ekstremistët po shfrytëzojnë ankesat e njerëzve kundër shtetit për të rekrutuar luftëtarë dhe për ta kontrolluar tokën.
Ndërsa blegërima e bagëtive ka qenë në qendër të luftës ekonomike të Malit për vite me radhë, rritja e fundit e sulmeve nga ekstremistët islamikë është shqetësuese, sipas raportit të rrjetit global.
Strategjia e xhihadistëve
Në rajonin qendror Mopti, një nga më të goditurit nga dhuna, rreth 130 mijë bagëti u vodhën në vitin 2021, afërsisht e njëjta sasi e marrë midis vitit 2018 dhe 2020 së bashku, thuhet në raportin e iniciativës globale të njohur si GI-TOC. Ndërsa grupet kanë disa burime financimi, duke përfshirë trafikun e drogës, marrjen e pengjeve dhe minimin e arit, analistët thonë se vjedhja e bagëtive është një nga më të preferuarat për shkak të rrjedhës së vazhdueshme të parave, veçanërisht në Mali, i cili është eksportuesi i dytë më i madh i bagëtive në rajon pas Nigerisë. Xhihadistët plaçkitin bagëtinë dhe më pas mbështeten në një rrjet për t'i shitur ato dhe për t'i përdorur paratë për të blerë armë dhe automjete.
“Ndryshe nga tregjet e tjera kriminale (si kokaina apo rrëmbimet), shushurima e bagëtive është dëshmuar të jetë një burim i qëndrueshëm i të ardhurave për grupet e armatosura, sepse Mali është prodhuesi dhe eksportuesi kryesor rajonal i bagëtive”, tha Flore Berger, analiste në GI-TOC, Sahel. “Ka gjasa që shushurima e bagëtive të vazhdojë të sigurojë burime të ardhurash sepse vendet në rajon do të vazhdojnë të blejnë nga Mali”, tha ajo.
Fshatarët thonë se xhihadistët janë strategë për vjedhjen e tyre, duke hapur gropat e ujit ku ata e dinë se bagëtia do të vijë për të pirë.
"Ata hapnin dyqane pranë puseve për disa ditë dhe kur kafshët e etura shkonin për të pirë ujë, terroristët i merrnin ato", tha Mahamad Ag Moustapha, kryebashkiaku i komunës Inekar në rajonin Menaka. Prillin e kaluar, babai i nëntë fëmijëve humbi bagëti me vlerë më shumë se 84 mijë dollarë kur xhihadistët sulmuan qytetin e tij. Ai tani është zhvendosur në një vend në Menaka.
“Nuk ka asnjë kafshë në një rreze prej 300 kilometrash nga qyteti i Menakas... Terroristët po përpiqen të dobësojnë popullsinë ekonomikisht, në mënyrë që popullsia të mos mund të rezistojë”, tha ai.
Biznesi me lopët
Ndërsa është e vështirë të përcaktohet se sa para fitojnë xhihadistët nga vjedhja e bagëtive, analistët vlerësojnë se ata po marrin bagëti me vlerë dhjetëra milionë dollarë në vit.
Edhe
“Ishte një masakër”: Bandat në Haiti po kryejnë vrasje masive në mbarë vendin
Fitimi neto nga bagëtia e vjedhur vetëm nga një rreth në rajonin Mopti – nën ndikimin e xhihadistëve – arrinte në afërsisht 730 mijë dollarë në një vit, thuhet në raport. Në Burkina Fason fqinje, ku dhuna është përshkallëzuar që nga viti 2016, xhihadistët mund të fitojnë gati 50 mijë dollarë në muaj nga vjedhja e bagëtive në rajone të tilla si Saheli, Veriu dhe Veriu qendror, ku ata veprojnë.
"Ne jemi të vetëdijshëm se paratë e krijuara nga shitja e bagëtive të vjedhura përdoren për të financuar aktivitetet e terroristëve", tha për AP-në, kolonel Abdoulaye Dembele, zëdhënës i ushtrisë Maliane.
“Është e vështirë të sigurosh bagëtinë e Malit nga terroristët, vendi është i gjerë dhe shqetësimi ynë i parë është të sigurojmë njerëzit”, tha ai.
Megjithatë, muajt e fundit “ne kemi gjetur disa qindra krerë bagëti në Mopti, në qendër, por edhe në rajonin e Menakas. Në të dyja rastet, bagëtitë ua kemi dorëzuar autoriteteve vendore të cilët do të marrin përsipër gjetjen e pronarëve të tyre dhe kthimin e kafshëve tek ata. Për sa kohë bagëtitë e vjedhura janë brenda një rrezeje nga kampet tona ushtarake, ne mund të ndërhyjmë, por nëse është larg kampeve ushtarake bëhet e vështirë”, shtoi ai.
Marrja e pengjeve kryeson “toplistën”
Megjithatë, pavarësisht rritjes së vjedhjeve të bagëtive, ekspertët e konfliktit thonë se kjo nuk krahasohet me biznesin shumë fitimprurës të marrjes së pengjeve.
"Ne kemi dëgjuar raporte të pakonfirmuara se pagesa për lirinë e pengjeve është fluksi më fitimprurës i të ardhurave (të xhihadistëve), duke gjeneruar afërsisht 30% të të ardhurave të tyre", tha William Linder, oficer në pension i CIA-s dhe kreu i 14 North Strategies, një këshilltar për rrezikun me fokus në Afrikë. Të paktën 25 të huaj dhe një numër i pallogaritshëm vendasish janë rrëmbyer në Sahel që nga viti 2015, sipas Projektit të të Dhënave të Vendndodhjes dhe Ngjarjeve të Konflikteve të Armatosura.
Gazetari francez, Olivier Dubois u rrëmbye nga xhihadistët nga Mali verior në prill të vitit 2021. Ai u lirua muajin e kaluar, megjithatë, kushtet e lirimit të tij, duke përfshirë një shpërblim ose jo, nuk janë bërë të ditura.
Megjithatë, rritja e vjedhjeve të bagëtive i shqetëson më shumë disa banorë në rajonin e Sahelit, sepse zvogëlon aftësinë e tyre për të mbijetuar.
Dy vjet më parë, fshatarët në rajonin Gourma thanë se vunë re një rritje të xhihadistëve që shesin mijëra bagëti të vjedhura në fshatra me një të tretën e çmimit, duke e bërë të vështirë për tregtarët të konkurrojnë. Xhihadistët u shesin mijëra bagëti, përgjithësisht tregtarëve të viçit që i çojnë ato përtej kufirit në Burkina Faso ose Nigeri, tha një shitës çaji 34-vjeçar në një treg në qytetin Gossi, i cili nuk donte të tregonte emrin nga frika e ndëshkimit.
Edhe
“Kthehu në vendin tënd”: Migrantët përballen me presion për t’u larguar nga Afrika e Jugut
Duke kontrolluar tregjet ndërkufitare të bagëtive, xhihadistët po forcojnë legjitimitetin e tyre në territorin që marrin dhe po pakësojnë kontrollin nga shteti, tha Mucahid Durmaz, analist i lartë në Verisk Maplecroft, një kompani globale e inteligjencës së rrezikut.
"Rrjedha e vazhdueshme e të ardhurave u mundëson atyre të marrin armë, të rekrutojnë anëtarë të rinj, të zgjerojnë pushtetin e tyre dhe të minojnë autoritetin shtetëror", tha ai. Për të ulur të ardhurat, qeveritë në rajonin e Sahelit duhet të vendosin autoritet, të forcojnë kontrollet kufitare, të rregullojnë tregjet e bagëtive dhe të fitojnë besimin e komuniteteve lokale, tha ai. (Përktheu: Forca Jashari)
