Reuters: Pentagoni shqyrton pezullimin e Spanjës nga NATO

“Reuters” ka raportuar të premten për një email të brendshëm të Pentagonit i cili i paraqet Shteteve të Bashkuara opsione për t’i ndëshkuar aleatët e NATO-s që sipas tyre nuk kanë mbështetur operacionet amerikane në luftën me Iranin, përfshirë pezullimin e Spanjës nga aleanca dhe rishikimin e qëndrimit amerikan ndaj pretendimit të Britanisë për Ishujt Falkland. “Reuters” ka cituar një zyrtar amerikan.

Opsionet e politikave janë të detajuara në një shënim që shpreh zhgënjim ndaj hezitimit ose refuzimit të disa aleatëve për t’i dhënë SHBA-së qasje, baza ushtarake dhe të drejta fluturimi - të njohura si ABO - për luftën me Iranin, ka thënë zyrtari, i cili përshkroi përmbajtjen e emailit.

Emaili thotë se ABO është “thjesht minimumi absolut për NATO-n”, sipas zyrtarit, i cili shtoi se këto opsione po qarkullonin në nivelet e larta të Pentagonit.

Një nga opsionet parashikon pezullimin e shteteve “problematike” nga pozicione të rëndësishme ose prestigjioze në NATO, sipas zyrtarit.

Presidenti amerikan Donald Trump ka kritikuar ashpër aleatët e NATO-s për mosdërgimin e flotave të tyre detare për të ndihmuar në hapjen e Ngushticës së Hormuzit, e cila u mbyll për transportin botëror pas fillimit të luftës ajrore më 28 shkurt.

Ai ka deklaruar gjithashtu se po shqyrton mundësinë e tërheqjes nga aleanca.

“A nuk do ta bënit edhe ju po të ishit në vendin tim?” pyeti Trumpi gjatë një interviste, në përgjigje të një pyetjeje nëse SHBA-ja mund të largohej nga NATO.

Por emaili nuk sugjeron që Shtetet e Bashkuara ta bëjnë këtë, ka thënë zyrtari. Ai gjithashtu nuk propozon mbylljen e bazave në Evropë.

Zyrtari refuzoi të thoshte nëse opsionet përfshijnë një reduktim të pritur të pranisë ushtarake amerikane në Evropë.

I pyetur mbi emailin, zëdhënësi për shtyp i Pentagonit, Kingsley Wilson, është përgjigjur: “Siç ka thënë presidenti Trump, pavarësisht gjithçkaje që Shtetet e Bashkuara kanë bërë për aleatët e tyre në NATO, ata nuk ishin aty për ne”.

“Departamenti i Luftës do të sigurojë që presidenti të ketë opsione të besueshme për të garantuar se aleatët tanë të mos jenë më vetëm ‘tigër prej letre’, por të bëjnë pjesën e tyre. Nuk kemi komente të tjera për diskutimet e brendshme në këtë drejtim”, u përgjigj Wilson.

Lufta SHBA-Izrael me Iranin ka ngritur pyetje serioze mbi të ardhmen e aleancës 76-vjeçare dhe ka shkaktuar shqetësim të paprecedentë se SHBA-ja mund të mos u vijë në ndihmë aleatëve evropianë nëse ata sulmohen, thonë analistë dhe diplomatë.

Britania, Franca dhe vende të tjera thonë se bashkimi me SHBA-në në bllokadën detare amerikane do të nënkuptonte hyrje në luftë, por se do të ishin të gatshme të ndihmonin në mbajtjen e hapur të ngushticës sapo të arrihej një armëpushim i qëndrueshëm ose të përfundonte konflikti.

Por zyrtarët e administratës Trump kanë theksuar se NATO nuk mund të jetë një rrugë me një kah.

Ata kanë shprehur zhgënjim ndaj Spanjës, ku qeveria socialiste ka deklaruar se nuk do të lejonte përdorimin e bazave ose hapësirës ajrore për sulme ndaj Iranit. Shtetet e Bashkuara kanë dy baza të rëndësishme ushtarake në Spanjë: Stacionin Detar Rota dhe Bazën Ajrore Moron.

Opsionet e politikës të përshkruara në email synojnë të dërgojnë një sinjal të fortë ndaj aleatëve të NATO-s me qëllim “uljen e ndjenjës së të drejtave nga ana e evropianëve”, ka shtuar zyrtari duke përmbledhur përmbajtjen.

Opsioni për pezullimin e Spanjës nga aleanca do të kishte një efekt të kufizuar në operacionet ushtarake amerikane, por një ndikim të madh simbolik, thuhet në email.

Zyrtari nuk zbuloi se si SHBA-ja mund ta pezullonte Spanjën nga aleanca, dhe “Reuters” nuk ka arritur të gjejë nëse ekziston një mekanizëm i tillë në NATO.

Emaili përfshin gjithashtu një opsion për të rishqyrtuar mbështetjen diplomatike amerikane për “posedimet” evropiane afatgjata, si Ishujt Falkland pranë Argjentinës.

Faqja e Departamentit të Shtetit thekson se ishujt administrohen nga Mbretëria e Bashkuar, por ende pretendohen nga Argjentina, presidenti i së cilës, Javier Milei, është aleat i Trumpit.

Britania dhe Argjentina zhvilluan një luftë të shkurtër në vitin 1982 për ishujt pasi Argjentina bëri një përpjekje të dështuar për t’i marrë. Rreth 650 ushtarë argjentinas dhe 255 trupa britanike u vranë para se Argjentina të dorëzohej.

Trumpi ka fyer vazhdimisht kryeministrin britanik Keir Starmer, duke e quajtur të dobët për shkak të refuzimit për t’u bashkuar në luftën amerikane me Iranin, duke thënë se ai “nuk është Winston Churchill” dhe duke i përshkruar aeroplanmbajtëset britanike si “lodra”.

Britania fillimisht nuk pranoi një kërkesë nga SHBA-ja për të lejuar përdorimin e dy bazave britanike për sulme ndaj Iranit, por më vonë ra dakord të lejonte misione mbrojtëse për mbrojtjen e banorëve të rajonit, përfshirë shtetasit britanikë.