Planifikimi top-sekret i vizitës surreale

Rreth orës 19.00 të shtunën mbrëma, presidenti Joe Biden doli në Uashington për darkë me gruan në javën e Shën Valentinit, para se të ktheheshin në Shtëpinë e Bardhë.

Herën tjetër që ai u pa në publik ndodhi 36 orë më vonë, duke u larguar nga Katedralja e Shën Mikaelit në Kiev në një ditë të ndritshme dimri, sirenat e sulmit ajror dëgjoheshin si një kujtesë për rreziqet dhe arsyen për të vizituar Ukrainën ndërsa po hyn në vitin e dytë të luftës.

I veshur me fshehtësi dhe me peshën e historisë mbi shpatulla, Bideni po realizonte udhëtimin për të cilin ishin dashur muaj të tërë planifikimi nga një pjesë e vogël e ndihmësve të tij të lartë, të cilët e kuptuan shumë kohë më parë rëndësinë simbolike të vizitës së kryeqytetit ukrainas një vit pasi Rusia u përpoq ta kapte atë.

“Një vit më vonë, Kievi qëndron në këmbë”, deklaroi Biden të hënën. “Dhe Ukraina qëndron në këmbë. Demokracia po mbahet në këmbë”.

Sekrete deri në minutën e fundit

Edhe Botë 5 muaj më parë Zelensky shfaq për herë të parë zyrën e tij në bunker

Megjithatë, ishte më shumë se simbolika ajo që e shtyu Bidenin të merrte përsipër rrezikun e konsiderueshëm të vizitës së një zone lufte aktive pa asete të rëndësishme ushtarake të SHBA-së në terren.

Në bisedat me dyer të mbyllura në Pallatin Mariinsky të hënën, Bideni u përpoq të angazhonte presidentin Volodymyr Zelenskyy në një diskutim të detajuar dhe urgjent rreth fazës tjetër të luftës, të cilën zyrtarët amerikanë e përshkruajnë se kishte arritur në një pikë kritike.

“Kjo është shumë më e madhe se vetëm Ukraina. Bëhet fjalë për lirinë e demokracisë në Evropë, ka të bëjë me lirinë dhe demokracinë në përgjithësi”, tha ai, me kravatën e tij verdhë e blu për të nderuar mikpritësit e tij ukrainas.

Mbajtja sekret e planeve të Bidenit kërkonte masa të jashtëzakonshme nga ana e Shtëpisë së Bardhë. Në javët para udhëtimit të Bidenit, ai dhe ndihmësit kryesorë në mënyrë të përsëritur hodhën poshtë mundësinë e një udhëtimi në Ukrainë. U bënë çdo përpjekje për të ruajtur atë pozicion në orën para mbërritjes së papritur të Bidenit në Kiev.

Kjo ishte pjesërisht për shkak të natyrës së vetë udhëtimit. Edhe pse rrethi i vogël i zyrtarëve të Shtëpisë së Bardhë, të cilët ishin të përfshirë në planifikimin, u rrit i bindur se ishte një ndërmarrje e mundshme, realitetet e dërgimit të një presidenti në një zonë lufte ku SHBA-ja nuk kishte kontroll mbi hapësirën ajrore ishin të frikshme.

Vendimi përfundimtar u mor në një takim të Zyrës Ovale të premten në mbrëmje, kur Bideni dha dritën jeshile përfundimtare. Sapo nisi udhëtimi, zyrtarët amerikanë morën hapa për të njoftuar Moskën për planet e tyre, një përpjekje për "dekonflikt" që synonte të shmangte fatkeqësinë e paimagjinueshme ndërsa Bideni ishte në terren.

Në Uashington, megjithatë, fshehtësia duhej të ruhej për të arritur gjithçka.

Asnjë njoftim nuk iu dha gazetarëve të dielën se Bideni nuk ishte më në Uashington. Orari zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, i publikuar të dielën në mbrëmje, ende renditi nisjen e tij për në Poloni në orën 19:00 të hënën.

Edhe Botë 9 muaj më parë Zhgënjim në Kiev pasi Zelenksy lë Shtëpinë e Bardhë duarbosh

Zëdhënësi i tij më i lartë i sigurisë kombëtare mohoi se kishte një mundësi që presidenti të vizitonte Ukrainën në një intervistë që u transmetua të dielën në mëngjes.

Por në atë pikë Bideni ishte larguar tashmë nga baza e përbashkët Andrews disa orë më parë, jo në aeroplanin e zakonshëm që është sinonim i Air Force One, por në vend të kësaj me një C-32 më të vogël të Forcave Ajrore. Në bord ishte vetëm një grup i vogël këshilltarësh të lartë, një reporter dhe një fotograf – të cilëve iu morën pajisjet elektronike para nisjes.

Udhëtimi 10-orësh me tren nëpër Ukrainë

Do të kishte një ndalesë për të furnizuar me karburant në një bazë amerikane në Gjermani përpara se të vazhdonte fluturimin për në Poloni. Ndërsa ai u nis drejt Lindjes, fokusi i Bidenit ishte duke komplotuar bisedat e tij me Zelenskyyn, duke shpresuar që të përdorte kohën e tij të kufizuar me mençuri për të diskutuar muajt e ardhshëm të luftimeve.

Bideni zbarkoi në Rzeszoë, qyteti polak ku ai ishte ndalur në mars të vitit të kaluar për të vizituar trupat amerikane të dislokuara pranë kufirit ukrainas dhe përpjekjet humanitare në mbështetje të refugjatëve ukrainas. Gjatë asaj vizite 11 muaj më parë, ai aludoi për atë që u bë një dëshirë e gjatë për të zgjatur udhëtimin e tij pak më tej në Ukrainë.

"Unë jam këtu në Poloni për të parë drejtpërdrejt krizën humanitare dhe sinqerisht, një pjesë e zhgënjimit tim është se nuk mund ta shoh nga afër si në vende të tjera”, tha Bideni atëherë. “Ata nuk do të më lënë – kuptohet, mendoj – të kaloj kufirin dhe të shikoj se çfarë po ndodh në Ukrainë”.

Kësaj radhe, me një grup të zgjeruar të mjeteve ajrore të SHBA-së, që do të ruanin nga afër kufirin polak, ai do të bënte udhëtimin. Biden, kontingjenti i tij i vogël i këshilltarëve dhe Shërbimi Sekret që udhëtoi me të hipën në trenin për në Kiev për një udhëtim afërsisht 10-orësh në qendër të vendit të shkatërruar nga lufta.

Ndërsa Biden u informua gjatë disa muajsh mbi planifikimin për një vizitë të mundshme, personi tha se Bideni vetëm një herë shprehu shqetësimin për rrezikun e një vizite në Ukrainë – por kjo ishte për shkallën në të cilën vizita e tij mund të rrezikonte të tjerët, dhe jo sigurinë e tij.

Edhe Botë 11 muaj më parë Zelensky takohet me Von der Leyen në Bruksel

“Ky ishte një rrezik që Joe Biden donte të merrte”, tha drejtoresha e komunikimit e Shtëpisë së Bardhë, Kate Bedingfield. “Është e rëndësishme për të që të paraqitet, edhe kur është e vështirë, dhe ai e drejtoi ekipin e tij që ta realizojë atë, pavarësisht se sa sfiduese është logjistika”.

Përgatiti: Rexhep Maloku