Vendi neutral dhe i begatë me rreth 8.5 milionë banorë gëzon produktin e brendshëm bruto më të lartë për frymë nga çdo vend me madhësinë e tij. Ambienti relativisht me taksa të ulëta dhe pro privatësisë, ka nxitur shumë klientë dhe cilësohet si një prej shteteve më inovative. Me kalimin e brezave ajo është bërë qendër globale për menaxhimin e pasurisë, bankingun privat dhe tregtimin e mallrave
(AP) - Marrja e UBS-së e rivalit të Credit Suisse ka tronditur imazhin e Zvicrës dhe ka dëmtuar reputacionin e saj si qendër financiare globale, kanë thënë analistët, duke paralajmëruar se prosperiteti i vendit mund të rritet shumë i varur nga një gjigant i vetëm bankar.
E ardhmja e pasigurt e një bashkimi të dy bankave globale të Zvicrës vjen në një kohë të mprehtë për identitetin zviceran, i ndërtuar pothuajse po aq në vetë imazhin e finesës në financë, sa edhe në njohuritë në lidhje me çokollatën, prodhimin e orëve dhe djathin.
Rregullatorët që ndihmuan në orkestrimin e marrëveshjes prej 3.25 miliardë dollarësh kanë shumëçka në pjatat e tyre pasi UBS-ja kontrollon librat e rivalit të saj, zgjedh pjesët që dëshiron dhe i shpërndan ato me pjesën tjetër.
“Pyetja e vërtetë është se çfarë do të ndodhë, sepse tani do të kemi një përbindësh – që do të jetë gjithnjë e më i madh për të dështuar”, ka theksuar Marc Chesney, profesor financash në Universitetin e Cyrihut. “Rreziku është se gjatë kohës do të ketë më shumë rrezik duke ditur se është shumë për shtetin zviceran që ta braktisë atë”.
Pas studimit të numrave, ka thënë ai, vlera totale e letrave me vlerë ekzotike – si opsionet apo kontratat e ardhshme – të mbajtura nga banka e bashkuar mund të jetë me vlerë 40 herë më shumë se prodhimi ekonomik i Zvicrës.
Edhe
Si vdiq një bankë zvicerane
“Me kalimin e kohës UBS-ja do të kontrollojë shtetin zviceran, dhe jo anasjelltas”, ka theksuar Chesney.
Vendi neutral dhe i begatë me rreth 8.5 milionë banorë gëzon produktin e brendshëm bruto më të lartë për frymë nga çdo vend me madhësinë e tij. Ambienti relativisht me taksa të ulëta dhe pro privatësisë ka nxitur shumë klientë dhe cilësohet si një prej shteteve më inovative. Me kalimin e brezave, ajo është bërë qendër globale për menaxhimin e pasurisë, bankingun privat dhe tregtimin e mallrave.
Kjo klimë gjithashtu ka krijuar një reputacion si strehë sekrete e miliarda parave të paligjshme ose të pastruara, me Rrjetin e Drejtësisë Tatimore që e rendit Zvicrën në vendin e dytë pas SHBA-së për nga fshehtësia financiare.
Kjo u shfaq kur një hetim dyvjeçar i një komiteti të Senatit të SHBA-së zbuloi se Credit Suisse shkeli një marrëveshje për pranimin e fajësisë me autoritetet amerikane duke mos raportuar llogaritë sekrete në det të hapur që amerikanët e pasur përdornin për të shmangur pagimin e taksave. Një trazirë e tillë në bankën e dytë më të madhe të Zvicrës, e cila përfshin gjithashtu humbje të fondeve mbrojtëse dhe gjoba për dështimin në parandalimin e pastrimit të parave nga një rrjet bullgar i kokainës, e bëri atë të pambrojtur pasi kolapsi i bankës amerikane shkaktoi trazira të tregut këtë muaj.
Tani, shumë konservatorë po ringjallin thirrjet e tyre që Zvicra të kthehet nga brenda.
Christoph Blocher, ish-ministër i qeverisë dhe ndërmjetës i pushtetit i Partisë Popullore Zvicerane të krahut të djathtë, e ka kritikuar marrëveshjen Credit Suisse-UBS si “shumë të rrezikshme, jo vetëm për Zvicrën apo Shtetet e Bashkuara, por për të gjithë botën”.
“Kjo duhet të ndalet”, i ka thënë ai transmetuesit publik në gjuhën franceze RTS. “Bankat zvicerane duhet të mbeten zvicerane dhe të mbajnë operacionet e tyre në Zvicër”.
Nëse Zvicra dëshiron të jetë qendër e fortë financiare, ajo ka nevojë për një bankë të fortë globalisht, ka sqaruar Sergio Ermotti, i cili ishte shef ekzekutiv në UBS për nëntë vjet dhe do të kthehet për të ndihmuar në marrjen e kontrollit.
“Për mua debati në ditët e sotme nuk është ‘shumë i madh për të dështuar’ – është më tepër ‘shumë i vogël për të mbijetuar’”, është shprehur Ermotti në një konferencë për media. “Dhe ne duam të jemi fitues nga kjo”.
Gregoire Bordier, pasardhës i një familjeje të shquar bankare të Gjenevës, i cili kryeson Shoqatën e Bankave Private Zvicerane, hodhi poshtë madhësinë e institucionit, duke vlerësuar se do të kishte përafërsisht të njëjtën peshë në Zvicër si gjiganti holandez ING në raport me ekonominë e Holandës.
“Në vend që të organizohet zbërthimi i ‘bankës universale’ të fundit të madhe në këtë vend – dhe të lejohen kompanitë rivale të financave të përfitojnë – është mbi të gjitha e nevojshme të vendosen masa shumë më të mëdha kontrolli për UBS-në e re”, ka shpjeguar Bordier për gazetën “Tribune de Geneve”.
Megjithatë, ai pranoi se rëndësia e mundshme e entitetit të kombinuar brenda Zvicrës ishte “ problem tjetër”, duke thënë se ai reagoi ndaj “martesës së detyrueshme”, të shpallur në TV prime-time, sikur të shihte “një telenovelë të keqe”.
Kritikët kanë thënë se Qeveria federale ishte në gjumë në timon dhe nuk kishte mësuar nga kriza financiare globale e vitit 2008.
Mbrojtësi i Blocherit, Ueli Maurer - i cili ishte ministër i Financave deri në dorëheqjen në dhjetor - mbrojti një qasje të hapur ndaj bankave si Credit Suisse për t’i lënë ato të zgjidhin problemet e tyre.
Shpëtimi i Credit Suisse është njollë për rregullatorët dhe ideja që vendosja e parave në një bankë zvicerane do të thotë se ajo është “e fortë dhe e sigurt”, e mbikëqyrur nga menaxherët më të mirë financiarë në botë, ka thënë Octavio Marenzi, themelues i firmës konsulente Opimas LLC.
Edhe
Zvicra jep mbështetje prej 260 miliardë frangash për shpëtimin e Credit Suisse
“Ky reputacion është bërë zhdukur dhe është shumë e vështirë të rifitosh atë reputacion”, ka theksuar Marenzi. “Fatkeqësisht, një reputacion që keni krijuar me vite, dekada dhe ndoshta edhe shekuj, mund ta shkatërroni shumë shpejt”.
Përtej bankingut, imazhi i Zvicrës ka qenë i paqëndrueshëm kohët e fundit, duke gjeneruar debat përpara zgjedhjeve parlamentare në tetor.
Një rrjet marrëveshjesh dypalëshe me Bashkimin Evropian, partneri më i madh tregtar i Zvicrës, janë mjegulluar nën një ngërç me Brukselin. Angazhimi i parashikuar me Kushtetutë i vendit ndaj “neutralitetit” ka zemëruar vendet perëndimore që janë të bllokuara nga dërgimi i armëve të prodhimit zviceran në Ukrainë, në mënyrë që ajo të mund ta luftojë Rusinë.
Diplomatët zviceranë, të cilët kanë qenë ndërmjetës midis Iranit dhe Arabisë Saudite që nga ndërprerja e marrëdhënieve midis vendeve në vitin 2016, mungonin pasi Kina ndërmjetësoi një marrëveshje këtë muaj për të rivendosur marrëdhëniet midis rivalëve të Lindjes së Mesme.
Scott Miller, ambasadori i SHBA-së në Zvicër, i cili është ish-ekzekutiv i UBS-së në Kolorado, ndryshoi debatin rreth mënyrës se si vendi evropian e interpreton idenë e tij të neutralitetit.
Miller i ka thënë gazetës “Neue Zuericher Zeiting” këtë muaj se Zvicra po përballet me “krizën e saj më të madhe që nga Lufta e Dytë Botërore” dhe u kërkoi zviceranëve të bëjnë më shumë për ta ndihmuar Ukrainën të mbrohet - ose të paktën të mos i bllokojë të tjerët që ta bëjnë këtë.
Përpara se martesa bankare të projektohej më 19 mars, Credit Suisse po lëshonte depozita, aksionarët po hidhnin aksionet e saj dhe kreditorët nxitonin të kërkonin shlyerjen.
Që atëherë, disa banka më të vogla zvicerane kanë raportuar një fluks depozitash nga klientët e Credit Suisse. Punonjësit përballen me mundësinë e shkurtimeve gjithëpërfshirëse të vendeve të punës, megjithëse detajet mund të duhen javë ose muaj për t’u sqaruar.
Rezultati është larg nga fundi.
Një seancë e posaçme e Parlamentit muajin e ardhshëm pritet të diskutojë marrjen e kontrollit, duke përfshirë legjislacionin “shumë i madh për të dështuar” dhe ndëshkimet e mundshme kundër menaxherëve të Credit Suisse-it.
Sascha Steffen, profesor i financave në Shkollën e Financave dhe Menaxhimit të Frankfurtit të Gjermanisë, ka theksuar se “të kesh një bankë kaq të madhe nuk është domosdoshmërisht diçka e keqe”, duke treguar efikasitetin.
Por krijimi i një gjiganti mund ta bëjë më të vështirë për bizneset e vogla marrjen e kredisë. Mënyra se si u krye marrja - duke përdorur masa emergjente për ta ndryshuar ligjin zviceran dhe duke mbyllur urdhrin e marrjes së obligacioneve-aksionarëve mbi humbjet - i ka shqetësuar investitorët.
“Martesa e rreme që u iniciua nga Qeveria ishte diçka që tregjeve nuk u pëlqen vërtet, veçanërisht kur nuk kishte asnjë përfshirje të palëve të tjera të interesuara”, ka thënë Steffen.
“Atraktiviteti si vend për të investuar është pa dyshim i dëmtuar”, ka përfunduar ai.
Edhe
Komisioni i Senatit: “Credit Suisse” shkeli marrëveshjen me SHBA-në për evazionin fiskal
Përktheu: Blerta Haxhiu
