Botë

Pse po kërcënohet demokracia amerikane

Çështja se kush ka të drejtën e shtetësisë dhe të pjesëmarrjes ka përcaktuar kaherë jetën e republikave të ndryshme të botës. Në Athinën antike, gratë, skllevërit, të huajt dhe kushdo nën tetëmbëdhjetë vjeç përjashtoheshin nga proceset demokratike: megjithëse nuk kishte më shumë se 260 mijë qytetarë në Athinën e vitit të katërt para erës së re, vetëm rreth dyzet mijë prej tyre kishin të drejtën e jetës qytetare aktive, shkruan Emily Tamkin që në hyrje të shkrimit “Pse po kërcënohet demokracia amerikane” në revistën “New Statesman”.

 

Përpjekjet e republikanëve për t’i kufizuar të drejtat e votimit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ringjallin trashëgiminë e Jim Crowit dhe rrezikojnë të ardhmen e republikës, shkruan revista britanike “New Statesman”

Çështja se kush ka të drejtën e shtetësisë dhe të pjesëmarrjes ka përcaktuar kaherë jetën e republikave të ndryshme të botës. Në Athinën antike, gratë, skllevërit, të huajt dhe kushdo nën tetëmbëdhjetë vjeç përjashtoheshin nga proceset demokratike: megjithëse nuk kishte më shumë se 260 mijë qytetarë në Athinën e vitit të katërt para erës së re, vetëm rreth dyzet mijë prej tyre kishin të drejtën e jetës qytetare aktive, shkruan Emily Tamkin që në hyrje të shkrimit “Pse po kërcënohet demokracia amerikane” në revistën “New Statesman”.

Dhe pyetja se “kush ka të drejtë?” ende ndjek historinë e republikës amerikane, dhe është një prej atyre çështjeve prej të cilave mund të varet edhe e ardhmja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, paralajmëron Tamkin. Ajo ka kujtuar se si në mbarë vendin, shtetet federale po aprovojnë ligje që ua vështirësojnë qytetarëve me ngjyrë, sidomos afro-amerikanëve, që të votojnë në zgjedhje federale, shtetërore dhe lokale. Dhe sipas një anketimit të kryer në mars nga Qendra për Drejtësi Brennan, ligjvënësit në 47 prej 50 shteteve kanë prezantuar më shumë se 300 draft-ligje për të kufizuar qasjen në votim vetëm në këtë vit. Në shtetin e Georgias, që demokratët mezi e fituan në presidencialet e vitit të kaluar, një ligj votimi prej 98 faqesh, i aprovuar nga ligjvënësit republikanë, e kodon si krim t’u ofrosh ujë njerëzve që presin të votojnë; rreshtat e pritjes zakonisht janë më të gjatë në zonat më të populluara urbane. Ligji e vështirëson edhe më shumë votimin në mungesë. Pothuajse një në katër ligje të prezantuara në shkallë vendi, ashpërsojnë kërkesat për dokumente personale gjatë procesit të votimit, shkruan revista britanike.