Instituti GAP ka publikuar gjetjet e një hulumtimi të zhvilluar para masave të ndërmarra nga Qeveria e Kosovës për parandalimin e përhapjes së koronavirusit. Në këtë hulumtim, GAP-i ka trajtuar ndikimin e taksës 100% në prodhim dhe çmimet e produkteve në Kosovë, duke krahasuar periudhën janar-tetor 2018 me periudhën janar-tetor 2019.
Sipas gjetjeve të raportit të GAP-it, del se ka një rritje të aktivitetit në sektorin e prodhimit (industrinë përpunuese) në Kosovë, por që është jo e theksuar dhe me trend më të ulët se në periudhën para vendosjes së tarifës.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj Kontribuo“Në periudhën janar-tetor 2019, ky sektor kishte rritje për 10%, ndërsa në periudhën e njëjtë të vitit 2018, rritja e industrisë përpunuese ishte 16%. Për më shumë, trendi i punësimit mesatar përgjatë muajve të vitit 2019 ka ndjekur trendin e viteve të kaluara, duke mos pasur ndonjë devijim nga cikli i rënieve dhe ngritjeve të numrit të të punësuarve. Konkretisht, gjatë vitit 2019, numri i punonjësve në sektorin e industrisë përpunuese është rritur në mesatare për 7%, ndërsa në 2018 rritja ishte 10%. Por, një ndikim më i theksuar i tarifës 100% vërehet në çmimet e produkteve në Kosovë gjatë vitit 2019. Rritjen më të madhe e kishin çmimet e ushqimeve dhe pijeve të cilat janë rritur për rreth 6.1% në periudhën janar-shator 2019 krahasuar me 2018, që ishte edhe rritja më e lartë nga 2017”, thuhet në raportin e GAP-it.
Më tej, në raport thuhet se importet e produkteve nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina kanë rënë drastikisht pas hyrjes në fuqi të taksës 100%, ndërsa eksportet e Kosovës drejt këtyre vendeve kanë pësuar rënie më të lehtë.
“Eksportet e Kosovës drejt Serbisë dhe BiH, edhe pse kanë pësuar rënie, ajo nuk ka qenë aq e theksuar sikur në rastin e importit nga këto dy vende. Vlera e produkteve të eksportuara drejt Serbisë nga Kosova gjatë 2019 ishte rreth 17% më e ulët, nga 27 milionë euro në 2018 në 22.8 milionë euro në 2019. Ndërsa, vlera e produkteve të eksportuara drejt BiH nga Kosova gjatë 2019 ishte rreth 28% më e ulët se në 2018, nga 6.7 milionë euro në 2018 në 4.8 milionë euro në 2019”, thuhet në analizën e GAP-it.
Po ashtu, thuhet se nga vendet që kanë pasur një rritje më të theksuar me pjesëmarrjen e tyre në importin total të Kosovës në vitin 2019 janë Greqia, Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria.
GAP-i kujton se që nga 21 nëntori i vitit 2018, Kosova nisi aplikim e tarifës 100% për produktet që importohen nga Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina (BiH).
Deri në kohën e tarifës, Serbia ishte eksportuesi kryesor në Kosovë, mirëpo në të njëjtën kohë ajo mbetej edhe shteti që aplikonte më së shumti barriera tregtare për bizneset kosovare që eksportonin atje.
“Vendosja e tarifës ka paraqitur sfidë për një pjesë të prodhuesve në Kosovë për shkak të varësisë së tyre nga lënda e parë që vinte nga Serbia dhe për importuesit e produkteve finale. Përveç nevojës për të zëvendësuar produktet e importuara nga Serbia, bizneset janë përballur edhe me rritje të kostos së transportit”, ka theksuar Instituti GAP.
GAP-i thotë se qeveria aktuale ka propozuar një nismë për heqjen e tarifës 100%, fillimisht në lëndën e parë e më pas në tërë produktet.
“Vendimi për aplikimin e tarifës 100% ishte kryesisht i karakterit politik. Kjo analizë vlerëson ndikimin e tarifës 100% në prodhimin dhe çmimet e produkteve në Kosovë”, thotë GAP-i.
Analizën e plotë të GAP-it e gjeni KËTU.
https://www.institutigap.org/documents/1699_taksa100_(shq).pdf