Vështrime

Si i helmoi Perëndimi paratë e veta?

Socializmi për bankierët dhe masat shtrënguese për shumicën e pjesës tjetër penguan dinamizmin e kapitalizmit, duke e zhytur atë në një gjendje stagnimi të praruar. Paratë e helmuara rrodhën në përrenj, por jo në investime serioze, punë të mira, apo ndonjë gjë që mund të ringjallte shpirtrat e humbur të kafshëve të kapitalizmit. Dhe tani që spektri i inflacionit rri pezull mbi ne, asnjë politikë monetare nuk mund të pastrojë paratë, të rivendosë ekuilibrin ose të kanalizojë investimet atje ku njerëzimi ka nevojë për to

Kapitalizmi pushtoi botën duke shndërruar në mall pothuajse gjithçka që kishte një vlerë, por jo një çmim, dhe duke krijuar kështu një hendek të thellë midis vlerave dhe çmimeve. Të njëjtën gjë bëri edhe me paratë. Vlera e këmbimit të parave gjithmonë pasqyronte gatishmërinë e njerëzve për të dorëzuar gjëra të vlefshme, për shuma të dhëna parash. Por, në kapitalizëm, dhe sapo krishterimi pranoi idenë e tarifimit të huave, paraja fitoi gjithashtu një çmim tregu: normën e interesit ose çmimin e dhënies me qira të një grumbulli parash për një periudhë të caktuar.

Pas krizës financiare të vitit 2008, dhe veçanërisht gjatë pandemisë, ndodhi një gjë e çuditshme: paraja mbajti vlerën e saj të këmbimit (që inflacioni zvogëlohet), por çmimi i saj u ul, duke u kthyer në negativ në shumë raste. Politikanët dhe bankierët qendrorë kishin helmuar pa dashje "aftësinë tjetërsuese të njerëzimit" (përkufizimi poetik i Karl Marksit për paranë). Helmi që ata administruan ishte politika e pas vitit 2008, në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, e masave shtrënguese të ashpra për shumicën, për të financuar socializmin për të paktët.