Shtojca për Kulturë

Roman i dramës së individit që nënkupton dramën e shoqërisë

Rrëfimi i jetës së Azem Behlulit në romanin “I mbeturi në Beograd” shtrihet në dy rrafshe kryesore: në atë individual, pra rrëfehet drama e individit dhe e familjes së tij, dhe në atë kolektiv, pra rrëfehet drama e shoqërisë në të cilën ai jeton
Rrëfimi i jetës së Azem Behlulit në romanin “I mbeturi në Beograd” shtrihet në dy rrafshe kryesore: në atë individual, pra rrëfehet drama e individit dhe e familjes së tij, dhe në atë kolektiv, pra rrëfehet drama e shoqërisë në të cilën ai jeton

Romani më i ri i Ibrahim Kadriut “I mbeturi në Beograd”, edhe si qasje e objektit artistik, edhe si mënyrë e rrëfimit, është vijimësi e romaneve të tij të botuara më parë si “Misioni rus”, “Ata dy të burgjeve”, “Varri i humbur në Damask” e të tjerë. Në veprën më të re autori i vëzhgon një varg dukurish konkrete të jetës së shqiptarëve të Kosovës të shekullit të kaluar, duke filluar nga koha e Luftës së Dytë Botërore e deri në vitet ’80, sidomos pësimet dhe dhunën që përjetuan ata në mënyra të ndryshme në Jugosllavinë e atëhershme.

 

Përcaktimi i Ibrahim Kadriut që jetën e shqiptarit, Azem Behluli, ta shprehë në formë letrare e të mos mbesë në rrafshin e fejtonit ose të kronikës, i jep romanit të tij “I mbeturi në Beograd” një peshë dhe vlerë më vete. Autori e shpreh dhe e rrëfen dramën e individit nga rrafshe e aspekte të ndryshme, që të shprehë në mënyrë sa më të thellë e bindëse dramën shoqërore në Jugosllavi, ku, sidomos në Serbi, ndaj shqiptarëve përdorej një politikë e përndjekjes dhe e dhunës

Romani më i ri i Ibrahim Kadriut “I mbeturi në Beograd”, edhe si qasje e objektit artistik, edhe si mënyrë e rrëfimit, është vijimësi e romaneve të tij të botuara më parë si “Misioni rus”, “Ata dy të burgjeve”, “Varri i humbur në Damask” e të tjerë. Në veprën më të re autori i vëzhgon një varg dukurish konkrete të jetës së shqiptarëve të Kosovës të shekullit të kaluar, duke filluar nga koha e Luftës së Dytë Botërore e deri në vitet ’80, sidomos pësimet dhe dhunën që përjetuan ata në mënyra të ndryshme në Jugosllavinë e atëhershme.

Vëmendjen kryesore Ibrahim Kadriu e përqendron sidomos në jetën e Azem Jetish Behlulit, të lindur më 1912 në Budakovë të Kosovës, të cilin, në fund të vitit 1916, bullgarët, bashkë me dhjetëra fëmijë të kaçakëve shqiptarë, i dërgojnë në kampin e qytetit të Zajeçarit, në Serbi. Shtegtimi jetësor i tij herë rrëfehet nga gazetari Bekim Përroi, herë nga vetë Azem Behluli. Në të vërtetë, duke e shprehur dramën e këtij personazhi konkret, shprehet drama e shoqërisë së atëhershme në shtetin e Jugosllavisë, ku shqiptarët si popull pësonin në forma të ndryshme.