Shtojca për Kulturë

Shqipëria dhe shqiptarët në këndvështrimin e autorit rus më 1878

Shkodër, fundi i gushtit, 1863 (Foto: Josef Székely

Adrianopol, 5 shkurt 1878

 

I mahnitur me guximin e shqiptarëve që treguan gjatë Betejës së Plevenit (20 korrik – 10 dhjetor 1877), të cilën e kishte përcjellë për së afërmi shkrimtari dhe gazetari rus, Vasily Ivanoviç Namiroviç - Dançenko (В. И.Н. – Данченко 1844 - 1936), vetëm pak muaj më vonë do ta shkruante një artikull të gjatë të titulluar “Shqipëria dhe shqiptarët”, që në vijim po e sjellim për lexuesit. Përkundër që artikulli dominohet nga një frymë antishqiptare, megjithatë Dançenko në fund e ka tërhequr vërejtjen se “Shqipëria, si shtet, është e domosdoshme”. “Ajo do jetë, si të them, një pengesë e natyrshme për grekët dhe sllavët për antipatitë e tyre të mëhershme (antiruse)“, shkruan ai. Më tej në këtë shkrim të këtij autori – të përgatitur nga Skënder Latifi – është portretizuar edhe gjendja e Shqipërisë dhe shqiptarëve në raport me shtetet fqinje: Greqinë, Serbinë, si dhe Malin e Zi. Duke e paraparë instrumentalizimin e shqiptarëve në favor të Rusisë cariste, Dançenko i var shpresat ruse te gegët shqiptarë, sepse ai është thellë i bindur se këta janë me origjinë sllave!

Adrianopol, 5 shkurt 1878

Kur me vetë logjikën e ngjarjeve u përgatit ndërhyrja e Serbisë në luftën e vërtetë, lindi çështja e atyre “fiseve“ të cilët në një mënyrë apo në një tjetër janë të lidhura me fatet e sllavizmit, që ishte në ringjallje e sipër. Në këtë raport të ngjarjeve u ngjallën edhe shpresat për përfshirje në kryengritje (antiosmane) edhe të Shqipërisë, që edhe vetvetiu nënkuptohej se do të ngjante.