Patologjia e një shteti, jo e një familjeje

Po, Evropa ka pushuar së besuari në përrallat e Vuçiqit, por ende vazhdon të shpërblejë sjelljen kriminale të pushtetit në Serbi. Qytetarët e saj gjithnjë e më shumë kërkojnë drejtësi në gjykatat ndërkombëtare evropiane. Sepse në Serbinë diktatoriale nuk ka drejtësi. Vetëm sanksionet kundër Vuçiqit mund ta shpëtojnë Serbinë

Mijëra qytetarë, studentë dhe nxënës i bënë homazhe të dielën viktimave të masakrës së nëntë nxënësve dhe një roje në shkollën fillore “Ribnikar” në Beograd, e cila ndodhi para 3 vjetësh. Në të gjithë qytetin u mbajtën një sërë aktivitetesh përkujtimore në ditën e kujtimit, ndërsa u regjistrua edhe një incident kur një person i panjohur hodhi një mjet shpërthyes drejt qytetarëve të mbledhur nga një ndërtesë aty pranë.

Në këtë krim të paprecedentë, të cilin Serbia nuk e kishte përjetuar më parë, u vranë nëntë fëmijë dhe një punonjës sigurie. U plagosën edhe pesë nxënës të tjerë, si dhe mësuesja e tyre e historisë, në orën e së cilës hyri autori i mitur i krimit. Ai, për shkak të kufirit të përgjegjësisë penale dhe faktit që në momentin e krimit nuk i kishte mbushur 14 vjeç, nuk do të përgjigjet kurrë penalisht. Gjykimi i përsëritur ndaj prindërve të tij vazhdon ende, por për vepra shumë më të lehta.

Pra, ndodhi një krim që duhej ta kishte ndryshuar Serbinë. Por nuk e bëri. Rënia e shoqërisë serbe, në fakt, filloi atë 3 maj 2023, e jo më 1 nëntor 2024, me shembjen e një strehe në Novi Sad. Ka mbizotëruar një obsesion me regjimin dhe me një njeri të vetëm. Qëndrimi se gjithçka tjetër nuk ka rëndësi i kushton Serbisë. Sepse nuk mund të pritet që pushteti në Serbi të largohet vetë, e pastaj njerëzit të bëhen më të mirë.

Mediat serbe duket sikur kanë pushuar së trajtuari këtë tragjedi. Për shembjen e strehës është më e lehtë të drejtohet gishti dhe të kërkohet fajësia e pushtetit, ndërsa në rastin “Ribnikar” gjithçka u reduktua në patologjinë e një familjeje, djali i së cilës vrau tetë vajza dhe një djalë. Megjithatë, kjo nuk duhet të jetë përfundimi dhe është e papranueshme që gjithçka të mbyllet me faktin se babai e mbante armën pa kujdes dhe nëna e kishte neglizhuar fëmijën.

Ka munguar përgjegjësia penale për vrasjen masive. Del sikur askush nuk është fajtor për vetë veprën penale, për masakrën që ndodhi në një shkollë fillore. Ky rast duhet të ketë një përfundim, në mënyrë që të mos përsëritet. Duhej të ishte ndryshuar praktika juridike, por kjo nuk ndodhi. Në Serbi të gjithë flasin për të drejtat e autorit të krimit, por çfarë ndodh me të drejtat e viktimave? Kjo tregon se Serbia është një shtet i rrënuar, ku mbretëron anarkia juridike.

Regjimi i Vuçiqit, ndërkohë, brenda natës ndryshon ligjet për gjykatat dhe prokuroritë, duke synuar kontroll absolut mbi to dhe duke ua hequr të gjitha prerogativat e pavarësisë. Këto ligje Komisioni i Venecias i ka vlerësuar se duhet të harmonizohen me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Në këtë kontekst, nuk duhet të ndodhë që iniciativa e përsëritur për ndryshimin e Kodit Penal – për uljen e moshës së përgjegjësisë penale për veprat më të rënda me elemente dhune nga 14 në 12 vjeç – të përfundojë gjithashtu në tryezën e Komisionit të Venecias.

Po, Evropa ka pushuar së besuari në përrallat e Vuçiqit, por ende vazhdon të shpërblejë sjelljen kriminale të pushtetit në Serbi. Qytetarët e saj gjithnjë e më shumë kërkojnë drejtësi në gjykatat ndërkombëtare evropiane. Sepse në Serbinë diktatoriale nuk ka drejtësi. Vetëm sanksionet kundër Vuçiqit mund ta shpëtojnë Serbinë.

(Autori është gazetar i pavarur)