E ardhmja e Tokës po shkruhet në Grenlandën që po shkrihet

E ardhmja e Tokës po shkruhet në Grenlandën që po shkrihet

22 August 2019 08:13

Shkencëtari i ajrit dhe oqeanit nga Universiteti i New Yorkut, David Holland, i cili po gjurmon se çfarë po ndodh në Grenlandë nga lart dhe poshtë, e quan “fund të planetit”. Ai po i referohet gjeografisë më shumë se të ardhmes. Megjithatë, në shumë mënyra, ky vend është aty ku po shkruhet e ardhmja më e ngrohtë dhe ujore e planetit.

Është shumë nxehtë këtu, vetëm brenda Rrethit Arktik, sa që në një ditë gushti, palltot lihen në tokë dhe Holland dhe kolegët e tij punojnë në akullin e shkrirë pa doreza. Në një nga qytetet më të afërta, Kulusuk, temperatura e mëngjesit arriti në 10.7 gradë celsius.

Akulli në të cilin qëndron Holland është mijëra vjet i vjetër. Ai do të zhduket brenda një viti ose dy, duke shtuar edhe më shumë ujë në detet në mbarë botën.

Vera këtë vit po e godet shumë Grenlandën me nxehtësi rekorde dhe shkrirje ekstreme. Deri në fund të verës rreth 440 miliardë tonë (400 miliardë tonë metrikë) akull - mbase edhe më shumë - do të jenë shkrirë ose hequr nga fleta gjigante e akullit e Grenlandës, vlerësojnë shkencëtarët. Ky është mjaft ujë për ta përmbytur Pensilvaninë ose Greqinë me rreth 35 centimetra.

Në vetëm pesë ditët nga 31 korriku deri në 3 gusht, më shumë se 58 miliardë tonë (53 miliardë tonë metrikë) u shkrinë nga sipërfaqja. Kjo është mbi 40 miliardë tonë më shumë se mesatarja për këtë kohë të vitit, transmeton “Koha Ditore”. Dhe këto 58 miliardë tonë nuk i llogarisin ngjarjet e mëdha të copëtimit, as uji i ngrohtë që po i copëton akullnajat nga poshtë, gjë që mund të jetë një faktor i madh.

Dhe një nga vendet e goditura më shumë këtë verë të nxehtë të Grenlandës është këtu në skajin juglindor të ishullit të ngrirë gjigant: Helheim, një nga akullnajat me tërheqjen më të shpejtë nga Grenlanda, është zvogëluar rreth 10 kilometra qëkur shkencëtarët erdhën këtu në vitin 2005.

Disa shkencëtarë, siç është studiuesi i oqeanit të NASA-s, Josh Willis, i cili është gjithashtu në Grenlandë, duke e studiuar shkrirjen e akullit nga lart, thanë se ajo që po ndodh është një kombinim i ndryshimeve klimatike të bëra nga njeriu dhe modelet natyrore por të çuditshme të motit. Akullnajat këtu zvogëlohen gjatë verës dhe rriten gjatë dimrit, por asgjë si këtë vit.

Stacioni i majës, një kamp studimi gati 3,200 metra në lartësi dhe larg në veri, u ngroh në nivelin mbi ngrirjes dy herë këtë vit për një rekord prej 16.5 orësh. Para këtij viti, ai stacion ishte mbi zero për vetëm 6.5 orë në vitin 2012, një herë në vitin 1889 dhe gjithashtu në mesjetë.

Ky vit po i afrohet, por jo shumë verës ekstreme të vitit 2012 - viti më i keq i Grenlandës në historinë moderne të shkrirjes, raportojnë shkencëtarët.

“Nëse i shikoni parashikimet e modelit klimatik, mund të presim të shohim zona më të mëdha të fletës së akullit duke shkaktuar shkrirje për periudha më të gjata të vitit dhe humbje më të madhe masive në të ardhmen,” tha shkencëtari i akullit nga Universiteti i Georgisë, Tom Mote. “Ka shumë arsye për të besuar se vitet që duken kështu do të bëhen më të zakonshme.”

Një satelit i NASA-s zbuloi se pllaka e akullit të Grenlandës i humbi rreth 255 miliardë tonë metrikë akull në vit midis viteve 2003 dhe 2016, ku shkalla e humbjes në përgjithësi përkeqësohet gjatë asaj periudhe. Pothuajse të gjitha 28 akullnajat e Grenlandës që shkencëtarja daneze e klimës Ruth Mottram i mati po tërhiqen, veçanërisht në Helheim.

Në Helheim, akulli, dëbora dhe uji duket se po vazhdojnë, të sandviçuara nga malet e zhveshura që tani nuk tregojnë shenja të akullit, por mbulohen në dimër. E vetmja gjë që e jep një sens shkallëzimi është helikopteri që e transportonte Holland dhe ekipin e tij. Ai duket si një xhuxh i vogël krahasuar me peizazhin, një pikë e kuqe pothuajse e padukshme kundrejt shkëmbinjve të akullit, ku mbaron Helheim dhe fillojnë mbetjet e tij.

Ata shkëmbinj akulli janë diku 70 metra dhe 100 metra të larta. Pranë tyre janë mbetjet e Helheimit - akulli i detit, dëbora dhe ajsbergët – që e formojnë një hapësirë ​​kryesisht të bardhë, me copëza formash dhe tekstesh. Shpesh uji grumbullohet në mes të asaj bardhësie, që shkëlqen në një të kaltër pothuajse-fluoreshente që i ngjan lëngut të fshesave të xhamit.

Ndërsa piloti Martin Norregaard përpiqet ta aterrojë helikopterin e tij në pjesën e shkëputur të asaj që dikur ishte akullnajë - një qull i quajtur melange - ai e shikon akullin e njollosur me pluhur, një shenjë kjo që vendi është mjaft i fortë për ta ateruar helikopterin. Akulli i pastër i bardhë mund ta fshehë ndonjë çarje të thellë që çon në fundosje të ftohtë dhe vdekjeprurëse.

© KOHA

Komentet

Shto koment

Të ngjashme