Nëse Berlini duhet t’ia kthejë Egjiptit bustin e mbretëreshës Nefertiti, është një çështje e kahershme, temë e cila është rikthyer edhe tash kur janë nismuar iniciativa serioze për këtë synim.
Nga Egjipti kërkohet që autoritetet gjermane ta kthejnë më në fund skulpturën e cila tash e më shumë se 100 vjet gjendet në Berlin. Autoritetet gjermane refuzojnë ta bëjnë këtë dhe thonë se skulptura do të qëndrojë aty ky është.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoÇmimi i skulpturës llogaritet të jetë 400 milionë euro, dhe është një prej artefakteve më të njohura të Egjiptit të lashtë. Prej vitit 1922, ky bust tre mijë e 370 vjet i vjetër gjendet në Berlin.
Tash – dhe atë jo për herë të parë – vjen kërkesa nga Egjipti që Gjermania ta kthejë në vendin e vet.
Arkeologu Zahi Havas, ish-ministër i Egjiptit për antikitete, qysh prej vitit 2011 është angazhuar për këtë çështje. Kohë më parë ka nismuar peticionin me të cilin i bën thirrje Gjermanisë që ta kthejë bustin e njohur i cili gjendet në “Neues Museum” të Berlinit.
“Busti i mrekullueshëm dhe unik për vlerat estetike dhe historike gjendet në Gjermani, por është koha që të kthehet në shtëpinë e vet në Egjipt”, shkruhet në peticion.
Ekipi i arkeologëve gjermanë më 1912 do ta zbulonte veprën e njohur. Një vit më vonë e barti në Evropë. Nefertiti u bë atraksion i rëndësishëm turistik dhe për disa pjesë e pandashme e Berlinit.
Busti prej guri gëlqeror, i cili besohet se është realizuar në vitin 1345 p.e.s., quhet ndryshe edhe “Ambasadori i Egjiptit”.
Por arkeologia egjiptiane Monica Hanna e sheh ndryshe. “Ambasadori nënkupton shkëmbim diplomatik”, ka thënë ajo për “Deutsche Welle”. “Por, a mori Egjipti diçka të rëndësishme në këmbim, diçka si ‘kurora e mbretit prusian Friedrichu i Madh apo ndonjë pikturë të Albrecht Dürerit?’. Besoj se jo. Nëse dërgoni një ambasador vetëm në një drejtim, ai është një peng”.
Monica Hanna bën thirrje për “dekolonizimin e arkeologjisë egjiptiane”. Pretendon se iniciativa për kthimin e Nefertitit po has në rezistencë, sepse do të “krijonte një precedent që do të hapte rrugë për kthimin e shumë objekteve të ndryshme të marra gjatë kolonializmit”.
Muzeu i Berlinit thotë se nuk ka arsye ta kthejë.
Fondacioni Prusian për Trashëgiminë Kulturore, i cili mbikëqyr koleksionet e Muzeut të Berlinit, e ka pranuar në të kaluarën se koleksionet përmbajnë vepra të vjedhura arti, si disa skulptura bronzi nga Benini. Disa u kthyen më pas në Nigeri më 2022.
Megjithatë, busti i Nefertitit thuhet se është marrë ligjërisht nga Egjipti, pasi u zbulua në mbetjet e qytetit të Amarnas, kryeqyteti jetëshkurtër nën sundimin e faraonit Enaton, bashkëshortit të Nefertitit. Pas vdekjes së tij, qyteti në bregun lindor të Nilit u braktis më 1335 p.e.s.
“Busti i Nefertitit u gjet gjatë gërmimeve të miratuara nga Autoriteti Egjiptian i Antikiteteve”, ka thënë Stephan Müchler , zëdhënës i Fondacionit Prusian për Trashëgimi Kulturore. “Mbërriti në Berlin bazuar në ndarjen e zakonshme të gjetjeve të atëhershme që përfshinte shumë sende të tjera. Busti është nxjerrë ligjërisht jashtë vendit dhe nuk ka asnjë kërkesë për kthimin e tij nga Qeveria egjiptiane”, ka thënë ai në një deklaratë me shkrim për DW-në.
Ai i referohet një marrëveshjeje me autoritetet egjiptiane që parashikonte një ndarje 50 me 50 të rreth 10.000 artefakteve të gjetura në këmbim të financimit të siguruar nga magnati gjerman i pambukut dhe tekstilit James Simon. Ekspertët gjermanë të artit thonë se një përfaqësues i Qeverisë egjiptiane përzgjodhi gjysmën e objekteve, ndërsa gjysma tjetër u dërgua në Gjermani, duke përfshirë bustin që u ekspozua në Muzeun e Berlinit disa vjet më vonë.
Marrë nga “Deutsche Welle”. Përktheu: KOHA