Kulturë

Si mund të ndihmojnë teknologjia dhe hartëzimi nga poshtë-lart për të rimarrë hapësirën publike në kryeqytetin më të ri të Evropës?

“Manifesta 14”, Ish-Fabrika e Tullave, 24 qershor 2021, Prishtinë (Foto: Atdhe Mulla)
 

E ndodhur në zemër të Prishtinës, ndërtesa e dikurshme e bibliotekës “Hivzi Sylejmani” ishte në gjendje të mjerueshme në majin e kaluar. Atëkohë, ky monument 90-vjeçar i trashëgimisë kulturore tashmë kishte qenë i liruar për disa vjet. Makinat e parkuara ilegalisht bllokonin portën dhe oborri ishte plot barëra të egra. Përkundër gjendjes së shkretë, biblioteka ka potenciale të shumta për të qenë kthesë në “betejën e vazhdueshme për hapësirën publike”. Ajo mund të jetë vendimtare për të ardhmen e kryeqytetit të Kosovës

Në vitin 2022 Prishtina do të jetë nikoqire e edicionit të 14-të të Bienales Nomade Evropiane “Manifesta”, e cila ka për synim gjetjen e strategjive të reja për të fuqizuar qytetarët në mënyrë që ata t’i rimarrin hapësirat publike. Për të nisur hulumtimin e kësaj pyetjeje, “Manifesta 14” ka ngarkuar firmën “Carlo Ratti Associati” (CRA) për të kryer një studim të qytetit dhe për të sugjeruar intervenime të mundshme. Studimi i CRA-së ka nënvizuar që shumë nga elementet thelbësore të hapësirës publike në qytete të tjera, sikur korsitë e biçikletave dhe stolat e parqeve, mungojnë në Prishtinë. Për më shumë, shpërthimi i patundshmërive në periudhën e pasluftës ka krijuar pengesa të mëtutjeshme për përmirësime të ardhme; për shembull, rregullimi joefikas ka bërë që makinat e parkuara të bllokojnë trotuaret dhe hapësirat e tjera publike.