Në këtë studim mendoj të mirrem pak me problematikën e studimit shkencuer të gjuhës shqipe, si degë e trungut gjuhsuer indoeuropjan. Me fjalë tjera, në ketë artikull due me tregue, në vija themelore, metodat e të studjuemit të gjuhës shqipe, mbassi ajo, për shkak t’individualitetit të saj shum të dalluem, u shtron shkenctarëve edhe metoda specifike, në disa raste mâ ndryshe se sa për gjuhët tjera. Për shembull: metoda e linguistikës shqiptare ndryshon shum a pak prej metodës, që përdoret në praktikë, kur studjohen, të thomi, gjuhët e fqîjve të saj: të Sllavëve (Serbëve e Maqedonasve) ose Grekëve.
Para se të tentoj me paraqitë këto parime, më duhet me u ndalë së pari në disa vrejtje të përparshme, të nevojshme për me mujtë me ndjekë mâ tutje parashtresën time, raporton KOHA.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoE para. Kur thom se këtu do të flas për këtë metodikë, me këtê, përnjimend, nuk mendoj me thanë se ajo paraqet ndonji novitet në vjetët e fundit. Në të vërtetë, kjo metodikë âsht gatue gjatë disa dhetëvjetshave (marrë rrumbullak afër 50 vjet), dhe sod âsht në nji naltsí të dukshme. Mbas Gustav Meyer-it duelën dijetarë të përmendun si Pedersen-i e shum tjerë, kështu që kjo disciplinë shkencore kaherë âsht vû në baza të shëndosha. Por, këtu due – në nji formë aq të përshatshme sa ma lejon vetë tema (në të vërtetë mjaft e komplikueme) t’i tregoj publikut të gjanë në çka qëndron kjo metodë shkencore.
E dyta. Prap për shkak të publikut të gjanë, i cili nuk merret aktivisht me çashtje gjuhsore, por që interesohet për rezultatet themelore të shkencës – më duhet të theksoj ndryshimin ndërmjet gramatikës, nga nji anë, dhe filologjís e linguistikës, nga ana tjetër. Në të vërtetë ky âsht moment që egziston në të gjitha vendet e botës; por âsht e nevojshme me theksue sidomos ndryshimin kur âsht fjala për ata popuj, ku âsht gjuha e përgjithshme kombtare (letrare), krijesë e ré. E qe sepse. Mund të mirret si rregull ose deri edhe si ligj se interesi për gramatikën âsht i zhvilluem sidomos mû n’ambiente t’atilla, ku zhvillimi kombtar ka fillue në të kaluemen e afërme. N’ambiente të tilla ndodh që të marrin pjesë në zgjidhjen e çashtjeve të ngutshme, praktike të gjuhës kombtare, jo vetëm njerëz të degës, por edhe shtresa të gjana të kulturueme.