-
Përktheu:
Vita Abrashi-Kajtazi
- 9 mars 2026 11:50
- Shpërndaje në:
Mbajtja e të njëjtës orë zgjimi çdo ditë, edhe gjatë fundjavës, mund të jetë një nga mënyrat më të fuqishme për të përmirësuar cilësinë e gjumit dhe shëndetin në përgjithësi.
Sipas studiuesve, vëmendja nuk është më vetëm te sa orë flemë, por edhe te rregullsia e gjumit, pra të zgjohesh në të njëjtën kohë çdo ditë, ka shkruar TIME.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj Kontribuo“Ky është një nga aspektet më të reja që po studiohet në fushën e gjumit. Nuk i kemi kushtuar mjaftueshëm rëndësi më parë, por është shumë i rëndësishëm”, ka thënë studiuesja Helen Burgess, bashkëdrejtuese e laboratorit që studion ritmet biologjike në University of Michigan.
Studimet e hershme tregojnë se njerëzit që kanë orar të parregullt të gjumit raportojnë më shumë probleme si humor i keq, gjumë më i dobët dhe madje edhe çrregullime metabolike.
Pse është kaq i rëndësishëm orari i zgjimit?
Arsyeja lidhet me ritmin cirkadian, orën biologjike të trupit që funksionon në cikël 24-orësh.
“Kur zgjohemi në mëngjes dhe hapim sytë, marrim dritë. Dhe drita e mëngjesit është një sinjal shumë i rëndësishëm për orën tonë biologjike”, ka shpjeguar Burgess.
Kjo orë rregullon shumë procese në trup, si hormonet, temperaturën e trupit dhe nivelin e energjisë gjatë ditës.
Nëse zgjoheni në të njëjtën kohë çdo ditë, trupi juaj merr të njëjtin sinjal drite çdo mëngjes, gjë që e mban orën biologjike stabile. Por kur flini më gjatë në fundjavë, ky ritëm ndryshon dhe të hënën mund të ndiheni sikur keni “jet lag”.
“Jet lag” është çrregullimi i gjumit që ndodh kur ora biologjike e trupit nuk përputhet me orarin e ri të gjumit ose me zonën kohore.
“Kur ora e zgjimit është e qëndrueshme, ritmet e trupit mbeten të balancuara dhe kjo është shumë pozitive për shëndetin”, ka thënë Burgess.
A është më e rëndësishme ora e zgjimit apo ajo e gjumit?
Të dyja janë të lidhura, sepse për gjumë të shëndetshëm rekomandohen 7 deri në 9 orë gjumë në natë. Megjithatë, ekspertët thonë se nëse duhet të zgjidhni njërën, ora e zgjimit është më e rëndësishme.
“Në studime ne u themi pjesëmarrësve se ora e zgjimit është fikse. Nuk ka gjumë më të gjatë në mëngjes”, ka thënë Burgess.
Nëse jeni shumë të lodhur, zgjidhja më e mirë është të flini më herët në mbrëmje, jo të zgjoheni më vonë.
“Nëse jeni shumë të lodhur, shkoni të flini më herët. Por përpiqemi gjithmonë ta mbajmë të njëjtë orën e zgjimit”, ka thënë ajo.
Si ta rregulloni orarin e gjumit?
Ekspertët rekomandojnë disa hapa të thjeshtë:
-Ndryshoni orën e zgjimit gradualisht, rreth 30 minuta në ditë.
-Mos prisni rezultate të menjëhershme, trupit i duhen disa ditë për t’u përshtatur.
-Përdorni alarm në fillim, derisa trupi të mësohet me orarin e ri.
-Merrni sa më shumë dritë në mëngjes, idealisht dritë natyrale.
“Drita jashtë është më e fortë dhe më efektive për rregullimin e ritmit biologjik”, ka thënë Burgess.
Edhe nëse doni të flini pak më gjatë në fundjavë, ekspertët këshillojnë moderim.
“Nuk duam të jemi policia e argëtimit. Nëse doni të flini pak më gjatë, vendoseni alarmin rreth 30 minuta më vonë. Kështu ruani ritmin, por edhe shijoni pak pushim”, ka thënë Burgess.