Kina heton muzetë pas skandalit me zhdukjen e thesareve kombëtare

Autoritetet shtetërore të Kinës kanë urdhëruar që çdo muze në pronësi të shtetit të kryejë një inventar fizik, objekt më objekt, të koleksioneve të tij, duke kontrolluar në raport me regjistrat zyrtarë. Qëllimi është i thjeshtë: të sigurohet që ajo që figuron në letër ekziston realisht në depo. Vendimi vjen disa muaj pasi në Muzeun e Nanjingut, hetuesit zbuluan se dekada të tëra keqmenaxhimi dhe korrupsioni të dyshuar përfshinin vepra arti të dhuruara, të cilat nuk ishin menduar kurrë të dilnin nga pronësia publike

Kina ka urdhëruar një auditim të gjerë, mbarëkombëtar të muzeve shtetërore, pasi skandali i një prej institucioneve të saj më të rëndësishme zbuloi se thesare kombëtare kishin dalë heshtazi në tregun privat, ka shkruar gazeta e Hong Kongut, “South China Morning Post”.

Urdhri, i lëshuar këtë javë nga Administrata Kombëtare e Trashëgimisë Kulturore, kërkon që çdo muze në pronësi të shtetit të kryejë një inventar fizik, objekt më objekt, të koleksioneve të tij, duke kontrolluar në raport me regjistrat zyrtarë. Qëllimi është i thjeshtë: të sigurohet që ajo që figuron në letër ekziston realisht në depo.

Ky vendim vjen disa muaj pasi në Muzeun e Nanjingut, hetuesit zbuluan se dekada të tëra keqmenaxhimi dhe korrupsioni të dyshuar përfshinin vepra arti të dhuruara, të cilat nuk ishin menduar kurrë të dilnin nga pronësia publike.

Këto vepra janë pjesë e një grupi pikturash të dhuruara në vitin 1959 nga familja e koleksionistit Pang Laichen. Të destinuara për ruajtje të përhershme institucionale, disa prej tyre u transferuan, u shitën ose thjesht humbën me kalimin e kohës. Njëra prej tyre, një pikturë e dinastisë Ming që i atribuohet Qiu Ying, u rishfaq në ankand vitin e kaluar me një vlerë të vlerësuar në dhjetëra miliona, duke shkaktuar zemërim dhe një hetim zyrtar.

Ajo që pasoi nuk ishte thjesht një skandal i izoluar, por një zbërthim i ngadaltë i mënyrës se si funksiononte sistemi në të vërtetë. Autoritetet thonë se zyrtarë të muzeut miratuan transferime të parregullta në vitet 1990, ndërsa ndërmjetësit manipulonin çmimet dhe rishisnin veprat te koleksionistët privatë. Kur rasti doli në dritë, të paktën një pikturë ishte ende e zhdukur, të tjera kishin ndërruar pronarë disa herë, dhe më shumë se dy duzina zyrtarësh u përballën me ndëshkime ose hetime.

Muzeu që atëherë ka dalë me kërkimfalje publike, duke pranuar “probleme sistemike” dhe një shkelje të besimit ndaj donatorëve. Zyrtarët kanë bërë thirrje për kontrolle më të forta, mbikëqyrje më të rreptë dhe atë që e përshkruajnë si një “linjë mbrojtjeje sigurie” më të fuqishme rreth koleksioneve muzeale.
Pasojat mund të shtrihen përtej institucioneve të Kinës dhe të ndikojnë edhe tregun e artit. Veprat me telashe në historinë e pronësisë, veçanërisht ato që kanë kaluar nëpër koleksione shtetërore në vitet 1980 dhe 1990, mund të përballen me shqyrtim më të rreptë nga shtëpitë e ankandeve dhe koleksionistët. Ajo që dikur dukej si një raport rutinë i origjinës së veprës mund të fillojë të shihet si një rrezik, veçmas nëse dalin raste të tjera të objekteve që janë larguar nga muzetë nëpërmjet kanaleve joformale ose të paligjshme.

Por përmasa e këtij rishikimi dëshmon një shqetësim më të thellë. Nuk bëhet fjalë vetëm për një muze si ai në Nanjing. Është një konfirmim se vetë sistemi mund të jetë më i brishtë sesa është paraqitur, me boshllëqe në mbajtjen e regjistrave, mbikëqyrjen dhe llogaridhënien që kanë lejuar zhdukjen e objekteve para syve të të gjithëve.

Për shtetin, detyra nuk është vetëm të numërojë atë që zotëron, por të bindë publikun – dhe tregun –  se e di se ku ndodhet gjithçka.