Hollywoodi s’do të jetë i pranishëm në Cannes

Festivali më i rëndësishëm i filmit në botë nis sot (e martë) me një program filmash të rinj nga disa prej regjisorëve më të vlerësuar të kinemasë – Pedro Almodovar, Asghar Farhadi, Pawel Pawlikowski, Cristian Mungiu — por pa asnjë film nga studiot e mëdha amerikane. Nuk do të ketë spektakël në tapetin e kuq që të rivalizojë premierën e vitit të kaluar të “Mission: Impossible – The Final Reckoning” apo lansimet e mëparshme në Cannes si “Top Gun: Maverick” dhe “Mad Max: Fury Road”. A po ia kthen Cannes shpinën Hollywood-it? Jo saktësisht.

Ka filma amerikanë në program. Në seksionin e garës, Ira Sachs sjell fantazinë muzikore “The Man I Love”, me Rami Malek në rol kryesor, përkrah filmit “Paper Tiger” të James Gray, me Scarlett Johansson dhe Adam Driver. Jashtë garës, John Travolta bën debutimin si regjisor me “Propeller One-Way Night Coach”, një projekt personal i fokusuar në aviacion, ndërsa Andy Garcia regjison dhe luan në dramën kriminale “Diamond.”

Ajo theksoi, ndër të tjera, Festivalin e Filmit në Venecia 2024, ku Warner Bros prezantoi “Joker: Folie à Deux,” vazhdimin muzikor të Todd Phillips ndaj hitit të tij miliardë-dollarësh “Joker”. Kritikët ishin shumë të ashpër. Vazhdimi arriti të gjenerojë rreth 200 milionë dollarë në mbarë botën, shumë më pak se pritjet dhe buxheti i raportuar. Reagimet e vakëta nga Cannes për “Indiana Jones and the Dial of Destiny” mund të kenë ndikuar gjithashtu në performancën e atij filmi, duke e bërë, të përshtatur me inflacionin, pjesën më të dobët të këtij franshize aventureske.

Politika është një faktor tjetër. Festivalet e mëdha janë kthyer në pika tensioni për protesta dhe debate, me konferenca për shtyp që shpesh devijojnë drejt pyetjeve për Gaza, Trump dhe Iranin. Në Berlin këtë vit, tensionet politike herë pas here e lanë në hije diskutimin për vetë filmat. Për studiot e Hollywoodit, rreziku që yjet apo projektet e tyre të përfshihen në debate globale përçarëse mund të tejkalojë përfitimet e një premiere të profilit të lartë në festival.

Pa studiot, Cannes këtë vit po i jep më shumë hapësirë kinemasë ndërkombëtare të autorit. Farhadi – fitues i dy çmimeve “Oscar” për “A Separation” dhe “The Salesman” – rikthehet me “Parallel Tales” një dramë e vendosur në Paris me Isabelle Huppert, Catherine Deneuve dhe Vincent Cassel.
Mjeshtri melodramatik i kinemasë spanjolle, Almodovar, vazhdon të kërkojë “Palmën e  Artë” të parën në karrierë, çmimin kryesor të Cannes, me “Bitter Christmas” një dramë festive për një grua që braktiset nga partneri gjatë sezonit të festave; ky është filmi i tij i shtatë në garën kryesore të festivalit.
Regjisori rus, Andrey Zvyagintsev, i munguar prej kohësh në Croisette, rikthehet me “Minotaur”, historinë e një biznesmeni, bota e të cilit shembet.

Laszlo Nemes rikthehet me “Moulin”, i vendosur në Francën e pushtuar nga nazistët, ku Lars Eidinger portretizon Klaus Barbie, të ashtuquajturin “Kasapi i Lyonit”.

Pawlikowski sjell “Fatherland” një biografi për Thomas Mann me Hanns Zischler dhe Sandra Hüller, ndërsa autori belg Lukas Dhont vazhdon pas suksesit të filmit të nominuar për Oscar “Close” me “Coward”, të vendosur në llogoret e Luftës së Parë Botërore.

Mungiu, i cili fitoi “Palmën e Artë” me debutimin e tij “4 Months, 3 Weeks and 2 Days”, bën debutimin në gjuhën angleze me “Fjord”, duke bashkuar Sebastian Stan dhe Renate Reinsve në një dramë për një çift, jeta e re e të cilit në Norvegjinë rurale shkon keq.

Edhe Gjermania rikthehet në skenë. Pasi “Sound of Falling” i Mascha Schilinski fitoi çmimin e jurisë vitin e kaluar, një tjetër autore gjermane, Valeska Grisebach, hyn në garën e Cannes me “The Dreamed Adventure”, filmi i saj i parë që nga “Western” i vitit 2017, i cili fitoi çmimin “Un Certain Regard” në Cannes.

Jashtë garës, provokatori danez, Nicolas Winding Refn, vjen me “Her Private Hell”, ndërsa në “Un Certain Regard”, regjisorja amerikane në ngritje Jane Schoenbrun prezanton “Teenage Sex and Death at Camp Miasma” një rrëfim “queer” që tashmë po krijon zhurmë si një sukses i mundshëm i papritur.
Pa praninë e Hollywoodit në Croisette, Cannes këtë vit duket më pak si një skenë globale marketingu dhe më shumë si ajo që gjithmonë ka synuar të jetë: një vitrinë për regjisorët më të veçantë të botës.