Historia 250-vjeçare e SHBA-së nëpërmjet artit indigjen

Një ekspozitë e re në New York, shënon 250-vjetorin e pavarësisë së SHBA-së nëpërmjet artit indigjen. Ajo përfshin vepra nga viti 1880 deri më sot, dhe sipas kuratores, synon të vendosë historinë dhe perspektivat indigjene në qendër të historisë amerikane

Një ekspozitë e re në muzeun “New York Historical Society” shënon 250-vjetorin e pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës me një paraqitje të fuqishme të artit indigjen, që përfshin më shumë se një shekull shprehje krijuese.

E titulluar “House Made of Dawn”, ekspozita frymëzohet nga romani novator fitues i çmimit “Pulitzer” i autorit N. Scott Momaday, vepra e të cilit ndihmoi në riformësimin e letërsisë bashkëkohore amerikano-indigjene dhe identitetit kulturor.

“‘House Made of Dawn’ është pjesë e programit tonë për 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara. Ajo që është e rëndësishme për ne është të shohim historinë e kombit përmes këndvështrimit të artistëve me trashëgimi indigjene”, ka thënë kuratorja Wendy Nālani E. Ikemoto. 

Ekspozita bashkon vepra që datojnë nga fundi i shekullit të 19-të deri në ditët e sotme, duke vënë në pah si vazhdimësinë historike ashtu edhe risitë bashkëkohore në traditat artistike indigjene.

“Veprat datojnë nga viti 1880 deri në ditët e sotme. Një nga objektet më të vjetra është një flamur amerikan nga shekulli i 19-të, i thurur nga banorët e fisit Diné. Gjithashtu kemi disa vepra shumë bashkëkohore nga artistë si, Kent Monkman dhe Del Curfman”, ka thënë kuratorja.

E mundësuar përmes asamblesë kryesore të artit modern dhe bashkëkohor indigjen, “Hsu-Tang Collection”, ekspozita përfshin një gamë të gjerë mediumesh, duke përfshirë piktura, akuarele, skulptura, fotografi, tekstile, shporta, qeramikë, grafika, vepra në media të përziera, objekte prej metalesh të çmuara dhe libra të rrallë. Së bashku, këto vepra zbulojnë larminë dhe dinamizmin e modernizmit indigjen nëpër breza dhe rajone.

Ikemoto ka thënë se ekspozita pasqyron gjithashtu një mision më të gjerë institucional: vendosjen e zërave indigjenë në qendër të historisë amerikane dhe jo në periferi të saj.

“Mendoj se pikërisht ky është qëllimi i ekspozitës: të krijojë hapësirë për artistët indigjenë në një muze të historisë amerikane. Historia amerikane është pjesë e historisë indigjene, dhe historia indigjene është pjesë e historisë amerikane. Dhe ne jemi shumë të kënaqur që mund të paraqesim perspektiva indigjene në këtë ekspozitë dhe në këtë institucion të rëndësishëm të artit dhe kulturës amerikane”, ka thënë ajo. 

Ekspozita “House Made of Dawn” qëndron e hapur në New York deri më 16 gusht 2026.