Vdekje, zhvendosje dhe detyra ushtarake: fëmijët në krizë nga lufta në Lindjen e Mesme

Miliona fëmijë në Lindjen e Mesme po përballen me pasoja shkatërruese nga lufta, përfshirë vdekje, zhvendosje dhe ndërprerje të arsimit. Dhuna e vazhdueshme ka goditur rëndë jetën dhe mirëqenien e tyre, duke lënë pasoja të thella fizike dhe psikologjike. Situata po përkeqësohet ndërsa konfliktet zgjerohen në të gjithë rajonin.

Miliona fëmijë janë në krizë për shkak të luftës në Lindjen e Mesme, me raportime për fëmijë të përfshirë në luftime në Iran, zhvendosje masive të detyruara në Liban dhe vrasjen e qindra të miturve.

Sipas agjencisë së OKB-së për fëmijë, UNICEF, më shumë se 340 fëmijë janë vrarë dhe mijëra të tjerë janë plagosur që kur SHBA-ja dhe Izraeli kanë nisur sulmet ndaj Iranit, ndërsa ky i fundit është kundërpërgjigjur me bombardime në të gjithë rajonin.

Ngjarja me numrin më të madh të viktimave fëmijë ndodhi në ditën e parë të luftës, kur një sulm me raketë nga SHBA-ja mbi një shkollë në Iran vrau të paktën 160 fëmijë dhe mësues.

Sulmet në Liban nga Izraeli - si dhe sulmet e vazhdueshme në Bregun Perëndimor dhe Gazë, kanë shtuar më tej gjakderdhjen. Në të gjithë rajonin, mbi 1.2 milion fëmijë janë zhvendosur.

“Fëmijët në rajon po përballen me dhunë të tmerrshme, ndërsa vetë sistemet dhe shërbimet që duhet t’i mbrojnë ata janë nën sulm”, tha drejtoresha ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell.

Zhvendosja e detyruar në Liban

Më shumë se 1.1 milion njerëz, përfshirë rreth 400.000 fëmijë, janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre për shkak të bombardimeve izraelite dhe urdhrave për evakuim në Liban, sipas një vlerësimi të UNICEF-it. Pothuajse 90% e tyre jetojnë jashtë strehimoreve, shumë duke fjetur në rrugë.

Nidal Ahmed, 52 vjeç, dhe dy nga fëmijët e tij jetojnë në një tendë në një kamp të improvizuar me qindra familje të tjera në Biel, zonë e njohur për jetën e natës në Bejrut. Kjo është zhvendosja e dytë për Ahmedin - shtëpia e tij në Tiro u shkatërrua nga një sulm ajror në ditën e dytë të luftës mes Izraelit dhe Hezbollahut, ndërsa shtëpia e vëllait të tij në periferinë jugore të Bejrutit u urdhërua të zbrazet disa ditë pasi ai ishte strehuar aty.

“Është ora 5 pasdite dhe nuk kemi ngrënë asgjë sot”, tha Ahmed, ndërsa vajza e tij tetëmuajshe, Zahraa, rrinte ulur përpara tij me rroba të ndotura. “Kemi mundur t’u japim fëmijëve vetëm çaj dhe pak bukë. Nuk është e përshtatshme për një fëmijë kaq të vogël të hajë bukë, por çfarë mund të bëjmë?” tha ai, duke treguar disa copa buke të thatë që vajza po përtypte.

Pas një muaji në zhvendosje, Ahmedit i kanë mbaruar paratë për të ushqyer fëmijët. Ai mbështetet tek organizatat lokale që vijnë herë pas here dhe shpërndajnë nga një vakt në shumicën e ditëve, por jo gjithmonë.

Kushtet në të cilat jetojnë janë “poshtëruese”, tha ai, duke treguar tendën e ndërtuar me një mbulesë plastike blu të vendosur mbi një skelet druri dhe të fiksuar me gurë. “U përpoqa ta mbuloja për të na mbrojtur nga shiu, por çdo mëngjes zgjohemi me dyshekë të lagur”,

Ndërsa djali i tij trevjeçar, Ahmad, luan me një fëmijë tjetër në një truall bosh, ai tregon se bën dush vetëm një herë në javë, të premteve, kur i ati i çon për 30 minuta në shtëpinë e një miku për të përdorur banjën. Për nevoja të tjera, ka vetëm një tualet për qindra familje, ku njerëzit presin deri në gjysmë ore në radhë dhe nuk ka ujë të rrjedhshëm.

Përfaqësuesi i UNICEF-it në Liban, Marcoluigi Corsi, paralajmëroi se zhvendosja do të ketë pasoja afatgjata për fëmijët. “Ky cikël i pandërprerë bombardimesh dhe zhvendosjesh po përkeqëson rëndë plagët psikologjike, duke krijuar frikë të thellë dhe duke rrezikuar dëme të mëdha emocionale afatgjata”, tha ai.

Ahmed thotë se tashmë i sheh këto pasoja te fëmijët e tij. Kur avionët izraelitë thyejnë barrierën e zërit ose bombardojnë Bejrutin, djali i tij fillon të vrapojë, duke u përpjekur të fshihet nga një bombë që mendon se do të bjerë mbi të.

Edhe vetë Ahmed është i rraskapitur. Ai u detyrua të linte gruan dhe vajzën 17-vjeçare në spital në Tiro pasi u plagosën gjatë bombardimit të shtëpisë së tyre. Ai tregon një fotografi të gruas së tij në koma në një shtrat spitali, duke përmendur plagët e saj: kafkë e thyer në 33 vende, gjakderdhje e brendshme dhe dëmtime në shtyllën kurrizore.

“Më thonë se nuk do të mbijetojë”, tha Ahmed, duke parë fëmijët e tij. “Tani janë të zënë duke luajtur. Por kur të kthehen dhe të mos e gjejnë nënën e tyre, do të jetë një katastrofë”.

Vdekje, plagosje dhe zi në Palestinë

Pavarësisht një armëpushimi që tashmë ka më shumë se pesë muaj, zyrtarët shëndetësorë në Gazë thonë se të paktën 50 palestinezë janë vrarë nga forcat izraelite që nga fillimi i konfliktit me Iranin më shumë se një muaj më parë. Numri i fëmijëve të vrarë mbetet i paqartë, por më 29 mars, sulmet ajrore izraelite mbi pika kontrolli vranë të paktën gjashtë palestinezë, përfshirë një vajzë, sipas shërbimeve lokale të shpëtimit.

Rripi i Gazës ende nuk është rikuperuar nga 23 muaj bombardimesh izraelite, të cilat kanë vrarë dhjetëra mijëra njerëz dhe kanë shkatërruar spitale dhe shkolla, në atë që një hetim i OKB-së e ka cilësuar si gjenocid. Deri në tetorin e vitit të kaluar, mesatarisht të paktën një fëmijë palestinez vritej çdo orë. Numri i fëmijëve të vrarë nga forcat izraelite në luftën në Gazë kaloi 20.000 në fund të vitit të kaluar, sipas organizatës “Save the Children”.

Megjithëse lufta me Iranin nuk hapi një front të ri në Gazë, ajo ka thelluar pasigurinë dhe ka sjellë një intensifikim të operacioneve ushtarake izraelite që tashmë ishin në vazhdim.

Mbylljet dhe kufizimet e lëvizjes në Gazë, të shkaktuara nga përshkallëzimi i konfliktit, kanë ndërprerë qasjen në shërbimet bazë dhe kanë detyruar mbylljen e disa shkollave. Kalimet drejt Gazës u mbyllën në ditët e para të luftës, duke bllokuar ndihmat humanitare dhe mallrat tregtare.

Në Bregun Perëndimor të pushtuar, kolonët izraelitë dhe forcat e sigurisë kanë shtuar dhunën ndaj palestinezëve që nga fillimi i luftës me Iranin, duke vrarë të paktën tre fëmijë. Më 15 mars, policia izraelite qëlloi për vdekje dy vëllezër të rinj palestinezë dhe prindërit e tyre në Tamoun, duke hapur zjarr mbi veturën e familjes teksa po ktheheshin nga pazari i Ramazanit.

Mohammed, pesë vjeç, dhe Othman, shtatë vjeç - i cili ishte i verbër dhe me nevoja të veçanta - u vranë së bashku me nënën e tyre, Waad Bani Odeh, 35 vjeçe, dhe babanë, Ali Bani Odeh, 37 vjeç. Dy vëllezër të tjerë mbijetuan. Khaled, 11 vjeç, tha më vonë se kishte dëgjuar nënën duke qarë dhe babanë duke u lutur para se të vdisnin. Pas të shtënave, ai tregoi se policia kufitare izraelite e nxori me forcë nga makina e shkatërruar, e talli dhe e rrahu. Një oficer i tha: “Ne vramë qen”, sipas dëshmisë së Khaled.

Në Izrael, të paktën katër fëmijë janë vrarë nga raketat hakmarrëse iraniane. Një nga sulmet më të rënda ndodhi më 1 mars, kur një raketë iraniane goditi qytetin qendror izraelit, Beit Shemesh.

Fëmijë që nga mosha 12 vjeç ruajnë pika kontrolli në Iran

Raportimet se fëmijë që nga mosha 12 vjeç po përdoren nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) për të ruajtur pikat e kontrollit kanë ngritur shqetësime serioze për përdorimin e fëmijëve në konflikt.

Organizata “Human Rights Watch” publikoi në fund të marsit një raport ku thuhet se IRGC po zhvillon një fushatë për të rekrutuar fëmijë si “luftëtarë vullnetarë për mbrojtjen e atdheut”.

Më 26 mars, një zyrtar i IRGC-së në Teheran deklaroi se një fushatë për mobilizimin e civilëve, e quajtur “Luftëtarët për Mbrojtjen e Atdheut për Iranin”, kishte vendosur moshën minimale në 12 vjeç.

Posteri i kësaj fushate paraqet një djalë dhe një vajzë krah dy të rriturve, përfshirë një burrë me uniformë ushtarake.

“Human Rights Watch”, me seli në Nju Jork, theksoi se rekrutimi dhe përdorimi ushtarak i fëmijëve përbën një shkelje të rëndë të të drejtave të fëmijëve dhe konsiderohet krim lufte kur përfshin fëmijë nën 15 vjeç.

“Nuk ka asnjë justifikim për një fushatë rekrutimi ushtarak që synon fëmijët, aq më pak 12-vjeçarët. Kjo tregon se autoritetet iraniane janë të gatshme të rrezikojnë jetën e fëmijëve për të shtuar forcat njerëzore”, ka thënë Bill Van Esveld, drejtor i asociuar për të drejtat e fëmijëve në këtë organizatë.

Raportohet se një djalë iranian 11-vjeçar është vrarë në një sulm ajror izraelit ndërsa ndodhej në një pikë kontrolli sigurie. Nëna e tij, Sadaf Monfared, tha për gazetën “Hamshahri” se ai kishte ndihmuar patrullat dhe pikat e kontrollit të drejtuara nga Basij, një milici vullnetare nën komandën e IRGC-së.

Van Esveld shtoi: “Zyrtarët e përfshirë në këtë politikë të dënueshme po i ekspozojnë fëmijët ndaj rrezikut të dëmtimeve serioze dhe të pakthyeshme, si dhe vetë ndaj përgjegjësisë penale. Udhëheqësit e lartë që nuk e ndalin këtë nuk mund të pretendojnë se kujdesen për fëmijët e Iranit”.

Sulmet ndaj shkollave dhe humbja e arsimit

Bombardimi nga SHBA-ja i një shkolle fillore në Minab më 28 shkurt vrau dhjetëra njerëz, shumica vajza të moshës 7 deri në 12 vjeç. Ky sulm është vrasja masive më e rëndë deri tani në luftën SHBA-Izrael kundër Iranit dhe është cilësuar nga UNESCO si një “shkelje e rëndë” e së drejtës ndërkombëtare.

Sulmet e pandërprera në të gjithë rajonin po shkatërrojnë dhe dëmtojnë objektet dhe infrastrukturën nga të cilat varen fëmijët, përfshirë spitalet, shkollat dhe sistemet e ujit dhe kanalizimeve.

Shoqata e Gjysmëhënës së Kuqe të Iranit tha se 316 qendra mjekësore dhe 763 shkolla janë dëmtuar rëndë ose janë shkatërruar nga sulmet izraelite të mbështetura nga SHBA-ja.

Këto sulme, si dhe dhuna e përgjithshme, kanë paralizuar arsimin. Organizata “Save the Children” tha se të paktën 52 milionë fëmijë të moshës shkollore kanë pasur ndërprerje në arsim në të gjithë rajonin, duke kaluar në mësim online ose duke mbetur pa arsim fare.

Nga 669 strehimore kolektive në Liban, 364 janë shkolla publike, sipas UNICEF-it. Në Izrael, shkollat janë mbyllur vazhdimisht në pjesë të mëdha të vendit.

Ahmad Alhendawi, drejtor rajonal për Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Evropën Lindore në “Save the Children”, tha: “Në çdo konflikt, klasat janë zakonisht të parat që mbyllen dhe ndër të fundit që rihapen. Çdo orë mësimi e humbur thellon plagët e luftës. Jo çdo fëmijë mund t’i shpëtojë dhunës apo të përballojë mësimin online; për fëmijët më të cenueshëm, pasi largohen nga shkolla, shumë prej tyre nuk kthehen më”.

Ai shtoi: “Shkollat janë vende të mbrojtura dhe sulmet ndaj tyre mund të përbëjnë shkelje të rënda të së drejtës humanitare ndërkombëtare. Ligjet e luftës duhet të respektohen”.

Ndikimi psikologjik

Gjakderdhja dhe trazirat i kanë ekspozuar fëmijët ndaj ngjarjeve traumatike. Ekspozimi i zgjatur ndaj dhunës dhe pasigurisë dihet se ka pasoja afatgjata në zhvillimin e trurit, rregullimin emocional dhe shëndetin mendor në përgjithësi.

Megjithëse në Iran ka pasur pothuajse një ndërprerje totale të internetit, kanalet televizive satelitore vazhdojnë të transmetohen. Kanali satelitor “Iran International”, me bazë në Londër, ka nisur të transmetojë segmente mes edicioneve informative me këshilla se si të përballohen frika dhe ankthi te fëmijët.

“Çdo luftë është një luftë kundër fëmijëve”, tha Alhendawi. “Fëmijët jetojnë në frikë, të kapur në mes të zjarrit të kësaj lufte të të rriturve. Luftërat kanë rregulla dhe fëmijët duhet të jenë të paprekshëm në çdo konflikt”.