Palestinezët e Gazës s’gjejnë paqe, sërish në ankth për rezerva ushqimore

Në Deir el-Balah, nisja e një dite të zakonshme për blerjet e Ramazanit u kthye shpejt në ankth dhe pasiguri, pasi lajmet për përshkallëzimin e luftës mes Izraelit dhe Iranit rikthyen frikën e një krize të re në Gazë. Banorët u dyndën në tregje për të siguruar furnizime bazë, mes shqetësimeve për mbylljen e pikëkalimeve dhe rikthimin e mungesave ushqimore. Kujtimet e urisë dhe çmimeve të papërballueshme gjatë luftës së mëparshme kanë lënë gjurmë të thella, duke e bërë çdo zhvillim rajonal një burim të ri pasigurie për familjet palestineze

Kur Hani Abu Issa u nis drejt tregut të Deir el-Balahut të shtunën në mëngjes, ai nuk kishte me vete një listë të gjatë blerjesh. Synonte të merrte vetëm disa përbërës për iftarin e Ramazanit për familjen e tij, asgjë më tepër.

Por pamja e turmave të mbledhura përpara dyqaneve ushqimore e befasoi dhe e shtyu të pyesë se çfarë po ndodhte. Një kalimtar i tha se Izraeli kishte goditur Iranin dhe se lufta kishte shpërthyer.

Hani mbeti i tronditur ndërsa shihte njerëzit përreth që largoheshin me nxitim, me thasë mielli mbi supe, duke blerë çfarëdo furnizimesh ushqimore që mund të siguronin. Kështu nisën orët e para të përballjes ushtarake mes Izraelit, të mbështetur nga Shtetet e Bashkuara, dhe Iranit, ashtu siç u përjetua në Gaza.

Pamja në enklavë ndryshoi krejtësisht: njerëzit vërshuan drejt tregjeve për të blerë sheqer, miell, vaj gatimi dhe maja. Raftet filluan të zbrazen dhe çmimet e produkteve bazë u rritën.

Hani, 51 vjeç, baba i pesë fëmijëve, i tha Al Jazeeras se beson që lufta Izrael-SHBA kundër Iranit “nuk do ta prekë drejtpërdrejt Gazën”. Megjithatë, ai pranon se banorët e Gazës nuk janë më në gjendje të reagojnë qetësisht ndaj asnjë zhvillimi ushtarak në rajon.

“Njerëzit po frikësohen nga gjithçka. Që në mëngjes, të gjithë u dyndën në tregje për të siguruar rezerva, dhe kjo çoi në mungesa të shumë mallrave dhe rritje çmimesh”, tha ai, ndërsa qëndronte përpara tezgave në tregun e Deir el-Balahut, në Gazën qendrore.

Ankthi i banorëve u shtua pasi COGAT, organi izraelit që administron çështjet civile në territoret palestineze, publikoi një njoftim në Facebook të shtunën në mbrëmje, ku paralajmëronte mbylljen e pikëkalimeve drejt Gazës dhe Bregut të pushtuar Perëndimor “deri në një njoftim të dytë”, për shkak të zhvillimeve të sigurisë që lidhen me luftën me Iranin.

Hani tha se mundësia e një mbylljeje të zgjatur të pikëkalimeve e shqetësonte thellësisht.

“Mielli, sheqeri, vaji i gatimit dhe maja… këto ishin të parat që u zhdukën nga tregu për shkak të kërkesës së lartë”, tha ai.

“Kam përjetuar krizën e urisë, gjatë luftës shkatërrimtare të Izraelit në Gaza, si të gjithë të tjerët. Ditët më të këqija ishin kur më duhej të blija një thes miell për më shumë se 1.000 shekelë (319 dollarë).

Nuk dua ta përjetoj sërish atë përvojë”.

Ai shtoi se grumbullimi i mallrave, ndërkohë që pikëkalimet mbeten të mbyllura, nuk është një zgjidhje e qëndrueshme.

“Mallrat mbarojnë shpejt dhe kushtet në të cilat jetojmë mund të dëmtojnë gjithçka që ruajmë. E vetmja gjë që na duhet është që dikush të na sigurojë se mbyllja e pikëkalimeve nuk do të zgjasë.

Që dikush të na thotë se nuk do të prekem.”

Burime lokale raportuan se mbyllja e pikëkalimeve mund të ketë lidhje me festën hebraike të Purimit, gjë që ka krijuar paqartësi për kohëzgjatjen e saj.

“Nuk mund të jemi të sigurt apo të konfirmojmë asgjë. Fjalës së Izraelit nuk mund t’i besohet dhe nuk është dhënë asnjë afat i qartë”, shtoi Hani me zhgënjim.

“Gaza nuk është rimëkëmbur ende nga dy vjet luftë dhe uri. E vetmja gjë për të cilën mendoj tani është të largohem, të udhëtoj me dy vajzat e mia dhe të jetoj në një vend tjetër. Kaq mjafton”.

Rreth së njëjtës periudhë vitin e kaluar, gjatë Ramazanit të marsit, palestinezët në Gaza përjetuan një nga fazat më të vështira të luftës, kur pikëkalimet u mbyllën dhe hyrja e mallrave u pengua për periudha të gjata. Kjo solli mungesa të theksuara ushqimesh dhe rritje të ndjeshme çmimesh, duke çuar në përhapjen e urisë.

Politika e urisë e ndjekur nga Izraeli në atë kohë u dënua gjerësisht. Tregjet u zbrazën, çmimet e miellit arritën nivele rekord dhe njerëz humbën jetën për shkak të kequshqyerjes së rëndë.

Frikë e arsyeshme

Në tregun e Nuseiratit, ku njerëzit vazhdojnë të blejnë me nxitim ushqime, 28-vjeçari Omar Al-Ghazali, shitës dhe baba i katër fëmijëve, i tha Al Jazeeras se përvoja e urisë ka lënë gjurmë të thella psikologjike te njerëzit.

“Frika e njerëzve është plotësisht e justifikuar. Ata u tronditën dhe u frikësuan, ndaj duan të sigurohen. Kanë mësuar nga përvoja e urisë së mëparshme dhe nga frika e grumbullimit të mallrave nga tregtarët”, tha ai.

“Sot, edhe pse lufta nuk po zhvillohet në territorin e Gazës, frika nga përsëritja e skenarit të urisë duket më e fortë se çdo analizë logjike e situatës rajonale”, shtoi ai.

“Nuk mund t’u themi njerëzve të mos blejnë. Ajo që përjetuan ishte jashtëzakonisht e vështirë. Mundohemi të bindim veten se gjithçka është në rregull dhe se askush nuk do të preket, por frika është më e fortë”.

Jo të gjithë kanë mundësi të sigurojnë rezerva.

Asmaa Abu Al-Khair, 38 vjeç, po ecte e hutuar në tregun e qytetit të Gazës të dielën. Nënë e tetë fëmijëve, ajo dëshiron të blejë për t’u furnizuar, por nuk ka as mundësi financiare dhe as hapësirë për të ruajtur ushqimet.

“Ku do t’i ruajmë? Dhe çfarë do të ruaj? Na duhet gjithçka, ndërsa mezi sigurojmë ushqimin e përditshëm gjatë Ramazanit”, i tha ajo Al Jazeeras, teksa ecte me duar bosh nëpër treg.

“Ndiej ankth të madh. Të gjithë flasin për këtë - për goditjen ndaj Iranit dhe mbylljen e pikëkalimeve dhe unë nuk kam mundësi të blej atë që më duhet, ndërkohë që kam frikë se uria do të rikthehet. Kam fëmijë të vegjël”, tha ajo me trishtim.

Asmaa shtoi se shumë familje të zhvendosura që jetojnë në tenda pranë saj përballen me të njëjtën situatë, pasi “nuk kanë para për të blerë furnizime dhe as hapësirë për t’i ruajtur brenda tendave”.

“Kemi përjetuar aq shumë vështirësi gjatë luftës, dhe ajo sapo përfundoi me shpalljen e armëpushimit. Atëherë pse të mbyllet pikëkalimi tani? Ç’lidhje kemi ne me atë që po ndodh? A nuk mjaftoi ajo që përjetuam? Pse të luhet me nervat e njerëzve?”

Deri mbrëmë, Asmaa shpresonte që pikëkalimet të mos mbylleshin dhe që situata të vazhdonte si më parë. Pastaj erdhi njoftimi.

“M’u duk si një thikë në zemër. Rashë për të fjetur me një zhgënjim të thellë”, tha ajo me hidhërim.

Mohammed Daher, 46 vjeç, nga Jabalia, i zhvendosur aktualisht në Deir el-Balah, tha se për herë të parë pas dy vjetësh po e jetonte Ramazanin “qetësisht dhe në paqe”, pa luftë dhe pa të shtëna, deri në momentin kur dëgjoi lajmin për luftën me Iranin.

“U ndjeva sërish i humbur. Por, vendosa të siguroj rezerva”, i tha ai Al Jazeeras, ndërsa vështronte përreth në treg.

“Jemi të rraskapitur. Kam arritur në një pikë ku jam mësuar me çdo skenar”, tha ai me dëshpërim. “Izraeli kërkon çdo pretekst për t’i futur sërish në uri banorët e Gazës dhe për ta thelluar krizën e tyre humanitare”.

Daher tregoi se gjatë urisë së mëparshme kishte shpenzuar pjesën më të madhe të parave për të blerë ushqime bazë me çmime të fryra.

“Gjithçka shitej si të ishte ar… nëse arrije ta gjeje. Sot nuk kam më forcë të përballoj sërish atë torturë. Le të ndodhë çfarë të ndodhë”.

Thellimi i krizës humanitare në Gazë

Vendimi i Izraelit për mbylljen e pikëkalimeve shkaktoi reagime të shumta në rrjetet sociale, ku palestinezët pyesnin nëse po përballeshin me një fazë edhe më të ashpër. Shumë e akuzuan Izraelin se po i mbyllte pikëkalimet për të shtyrë palestinezët drejt urisë dhe vuajtjes kolektive.

Disa ngritën dyshime nëse Izraeli po e shfrytëzonte momentin për të shtuar vuajtjet në Gazë, ndërsa vëmendja e botës ishte e përqendruar te lufta me Iranin.

Ali al-Hayek, anëtar i Shoqatës së Biznesmenëve Palestinezë në Gaza, paralajmëroi se mbyllja e pikëkalimeve mund të ndalojë shpërndarjen e ndihmave për familjet në nevojë dhe të pezullojë funksionimin e kuzhinave bamirëse. Ajo gjithashtu do të pengonte udhëtimet urgjente mjekësore jashtë vendit, sidomos për të plagosurit, të sëmurët në gjendje kritike dhe personat me sëmundje kronike, si kanceri.

Ai theksoi se ekonomia e Gazës tashmë është tkurrur me më shumë se 85 për qind për shkak të luftës, ku shumica e popullsisë ka rënë nën kufirin e varfërisë, papunësia ka arritur afro 80 për qind dhe më shumë se 97 për qind e objekteve industriale kanë ndalur aktivitetin.

Al-Hayek i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar të ndërhyjë menjëherë dhe të ushtrojë presion mbi palën izraelite për të rihapur pikëkalimet dhe për të rikthyer funksionimin normal të tyre, duke garantuar lirinë e lëvizjes së njerëzve dhe mallrave.

Ai theksoi gjithashtu se tregtarët nuk duhet ta shfrytëzojnë mungesën për të rritur çmimet. Është koha e Ramazanit, nënvizoi ai, dhe palestinezët duhet të tregojnë solidaritet më shumë se kurrë.