Nxitja e të rinjve për ndryshim kërcënon sundimin 16-vjeçar të Orbanit

Pothuajse një javë para zgjedhjeve, votuesit e rinj në Hungari po mblidhen rreth partisë Tisza të Peter Magyar, duke paraqitur sfidën më të fortë ndaj kryeministrit Viktor Orban pas shumë vjetësh.

Sondazhet tregojnë se partia e qendrës së djathtë, properëndimore Tisza, dominon mes votuesve nën 30 vjeç, ndërsa votuesit më të moshuar vazhdojnë të mbështesin qeverinë aktuale të partisë Fidesz.

Orban, 62 vjeç, është prapa në sondazhe ndaj Magyar, një avokat 45-vjeçar që u shkëput nga partia nacionaliste-populiste Fidesz në vitin 2024 dhe që prej atëherë ka udhëhequr një rritje të shpejtë politike të Tiszas.

“Mendoj se të rinjtë e pëlqejnë shumë Peterin si person, sepse ka një lloj natyre rebeluese me energji rinore. Ai është shumë i drejtpërdrejtë, thotë atë që mendon dhe kjo jep një ndjenjë besueshmërie të plotë”, ka thënë Levente Koltai, mbështetës i opozitës.

Suksesi i Magyar, dhe rënia e popullaritetit të Fidesz gjatë stagnimit ekonomik dhe skandaleve politike e të korrupsionit ka thelluar ndarjen demografike.

Një sondazh i fundit nga qendra hungareze “21 Research Center” zbuloi se 65% e votuesve nën 30 vjeç planifikojnë të mbështesin Tiszan, ndërsa vetëm 14% do të mbështesin Orbanin.

Marton Korcsmaros, një tjetër mbështetës i opozitës, beson se Tisza është e vetmja parti që flet për progres.

“Progresi është e vetmja mënyrë për ta çuar një vend përpara. Shpesh duket se Fidesz mbështetet nga njerëzit më të moshuar, shpesh thjesht nga zakoni. Ata priren të zgjedhin sigurinë në vend të gjërave të reja”, ka thënë Korcsmaros.

Qeveria e Orbanit e përkufizon filozofinë e saj si kristiano-nacionaliste dhe “joliberale”, dhe gradualisht është larguar nga partnerët e saj në Bashkimin Evropian në favor të marrëdhënieve më të afërta me Rusinë dhe Kinën.

I akuzuar prej kohësh nga kritikët për marrjen nën kontroll të institucioneve të Hungarisë, kufizimin e lirisë së shtypit dhe për korrupsion të rrënjosur politik, akuza që ai i mohon, Orbani është bërë një figurë simbolike për lëvizjen e ekstremit të djathtë në nivel global.

Mbështetësit e tij e vlerësojnë qëndrimin e fortë kundër emigracionit dhe kufizimin e të drejtave të komunitetit LGBTQ+, si dhe politikat për familjet e reja, si heqja e tatimit mbi të ardhurat për nënat me shumë fëmijë dhe kredi me interesa të ulëta për blerësit e shtëpive për herë të parë.

Këto politika, si dhe shtesat në pension për të moshuarit, tërheqin shumë votues më të vjetër.

Sipas sondazhit, Fidesz kryeson ndaj Tisza me raportin 50 me 19 mes pensionistëve.

“Unë jam tashmë në pension dhe kam marrë pensionin tim të trembëdhjetë. Po prezantojnë edhe një pension të katërmbëdhjetë, kështu që nuk kam gjë tjetër veçse gjëra të mira për të thënë. Kjo duhet të vazhdojë”, u shpreh Zsuzsanna Prepos, mbështetëse e qeverisë.

Në disa tubime të fundit të Fideszit, kryeministri ka kritikuar të rinjtë për qëndrimet e tyre kundër qeverisë, por edhe u ka bërë thirrje të rishqyrtojnë qëndrimin e tyre.

Në pushtet që nga viti 2010 dhe në kërkim të një fitoreje të pestë radhazi, Orbani përballet me një garë më konkurruese se në çdo kohë gjatë dy dekadave të fundit.