Ish-taksisti që u përfshi në operacionet e shërbimeve sekrete ruse në Evropë

Komplotet, sipas zyrtarëve perëndimorë të sigurisë, janë pjesë e një lufte në hije të drejtuar nga shërbimet sekrete ruse. Një sulm me zjarr shkatërroi më shumë se 1.000 biznese jashtë Varshavës. Një tjetër dogji një dyqan të IKEA-s në Lituani. Po ashtu u zbulua një plan për të vendosur pajisje ndezëse në avionë transporti në Britani, Gjermani dhe Poloni.

Por figura kryesore në këto plane, thonë zyrtarët, nuk është ndonjë oficer i shërbimeve sekrete. Ai është një ish-taksist me pamje të çrregullt, që jeton në zonat rurale të Rusisë.

Aleksei Vladimirovich Kolosovsky, 42 vjeç, ka lidhje me grupe kriminale që merren me hakime, shitje dokumentesh false dhe vjedhje makinash. Ai është bërë një person kyç në këtë formë të re konflikti jo të zakonshëm. Me ndihmën e oficerëve të inteligjencës ruse, ai ka drejtuar planifikimin dhe zbatimin e sulmeve në Poloni, Lituani, Britani, Gjermani dhe ndoshta edhe në vende të tjera. Kjo bazohet në dokumente gjyqësore dhe intervista me mbi dhjetëra zyrtarë sigurie nga pesë vende evropiane.

Sipas zyrtarëve, roli i tij është i pazakontë. Ai nuk është oficer i trajnuar dhe as agjent i infiltruar në ndonjë qeveri të huaj. Ai vepron më shumë si ofrues shërbimesh. Ai punon ngushtë me oficerë të inteligjencës, shumica nga GRU, shërbimi i inteligjencës ushtarake ruse që merret kryesisht me operacione sabotimi.

Persona si Kolosovsky po bëhen gjithnjë e më të zakonshëm në fushatën në rritje të sabotimit nga Kremlini. Kjo fushatë ka kaluar nga vandalizma të vogla në sulme me bomba, zjarrvënie dhe vrasje. Qëllimi, sipas zyrtarëve, është të dobësojë unitetin e vendeve perëndimore.

Rekrutët e rinj

Me pamje të ashpër dhe shpesh i paqethur, Kolosovsky tërhoqi për herë të parë vëmendjen e shërbimeve perëndimore të inteligjencës pas dy sulmeve me zjarrvënie në maj 2024, sipas dy zyrtarëve të sigurisë.

Duke përdorur një llogari në aplikacionin Telegram, me variante të emrit “Warrior”, ai rekrutoi një rrjet personash, mes tyre edhe një adoleshent ukrainas, për të vendosur pajisje ndezëse në një dyqan IKEA në Vilnius, kryeqytetin e Lituanisë, dhe në një qendër të madhe tregtare pranë Varshavës. Këto të dhëna bazohen në deklarata zyrtarësh dhe dokumente gjyqësore.

Nga baza e tij në Krasnodar, në jug të Rusisë, Kolosovsky organizonte dërgimin e detonatorëve dhe pajisjeve për ndërtimin e bombave në dollapë stacionesh treni. Personat e rekrutuar, shpesh pa e kuptuar plotësisht rrezikun, i merrnin këto pajisje aty.

Më 8 maj 2024, adoleshenti ukrainas, Daniil Bardadim, vendosi një pajisje ndezëse me kohëmatës në sektorin e dyshekëve të një dyqani IKEA. Pajisja shpërtheu në orët e para të 9 majit - ditë kur Moska feston fitoren e Bashkimit Sovjetik ndaj Gjermanisë naziste.

Bardadim u arrestua disa ditë më vonë, teksa udhëtonte me autobus drejt Rigës, kryeqytetit të Letonisë. Në çantën e tij u gjetën sende për ndërtimin e një bombe: një makinë lodër me telekomandë, dy vibratorë dhe gjashtë telefona celularë. Sipas dokumenteve gjyqësore, ai planifikonte një sulm të ngjashëm në Riga. Para arrestimit, ai kishte marrë si shpërblim një BMW të modelit të vjetër për sulmin në Vilnius.

Në të njëjtën kohë, bashkëpunëtorë të tjerë të lidhur me Kolosovskyn shkaktuan një zjarr të madh pranë Varshavës, i cili shkatërroi mbi 1.000 biznese të vogla. Më vonë, kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, deklaroi se autoritetet ishin “të sigurta” për përfshirjen e shërbimeve ruse të inteligjencës. Si përgjigje, Polonia mbylli të gjitha konsullatat ruse në vend, duke kufizuar veprimtarinë e tyre.

“Veprimet u koordinuan nga një person që ndodhej në Rusi”, tha Tusk.

Kolosovsky nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Kremlini ka mohuar vazhdimisht përfshirjen në akte sabotimi.

Shërbime si ato që ofronte Kolosovsky janë bërë të domosdoshme për Rusinë. Që nga pushtimi i Ukrainës, më shumë se 750 diplomatë rusë janë dëbuar nga Evropa. “Shumica dërrmuese e tyre ishin spiunë”, tha Ken McCallum, drejtues i shërbimit britanik të sigurisë së brendshme.

Edhe Michal Koudelka, drejtori i shërbimit informativ çek, tha se Rusia tashmë ka shumë pak mundësi të veprojë në territorin çek me mbulim diplomatik tradicional.

Këto dëbime e lanë Kremlinin pjesërisht “të verbër”, ndërsa vendet perëndimore nisën të furnizonin Ukrainën me armë dhe pajisje ushtarake. Si reagim, presidenti rus Vladimir Putin iu drejtua më shumë shërbimit ushtarak të inteligjencës, G.R.U., i cili historikisht merret me operacione të fshehta jashtë vendit.

Para pushtimit të vitit 2022, një njësi e specializuar e G.R.U., e njohur si Njësia 29155, kishte kryer atentate, kishte planifikuar grushte shteti dhe kishte hedhur në erë depo armësh në Evropë.

Pas pushtimit, G.R.U. e zgjeroi këtë aktivitet. Komandanti i Njësisë 29155, gjeneral Andrei Averyanov, u emërua zëvendëskryetar i gjithë agjencisë - një shenjë e rëndësisë që sabotimi ka për Kremlinin në përballjen me Perëndimin.

Sot, Averyanov mbikëqyr një degë të G.R.U.-së të quajtur Shërbimi i Aktiviteteve Speciale (S.S.D.). Sipas zyrtarëve evropianë të sigurisë, kjo degë përfshin nënnjësi të specializuara në luftë kibernetike, eksplozivë dhe atentate. Disa prej tyre thonë se Njësia 29155 tani drejtohet nga gjenerali Vyacheslav Stafeyev, një oficer me përvojë në operacione speciale dhe ekspert në fushën kibernetike.

Një rrjet spiunazhi

Asgjë në profilin publik të Kolosovskyt nuk tregon për një jetë të mbushur me sekrete. Sipas zyrtarëve të sigurisë në një vend evropian, ai duket se jeton thjesht dhe shpesh ka borxhe. Në rrjetet sociale poston shpesh fotografi makinash, por jo luksoze. Postimi i tij i fundit në një llogari mban datën 15 dhjetor 2020, ditëlindjen e tij, ku shfaqet në një foto me nënën.

Megjithatë, zyrtarë perëndimorë dhe studiues që kanë hetuar të kaluarën e tij kanë zbuluar një jetë tjetër, të fshehur.

Ai duket se ka pasur lidhje me një hajdut profesionist makinash, Daniil Oleynik, i njohur online si “Wasp Killer”. Zyrtarët perëndimorë i kanë lidhur të dy me një kanal në Telegram - ku Kolosovsky përdorte pseudonimin LexTER - që shërbente për të marrë pagesa shpërblimi nga persona të cilëve u ishin vjedhur automjetet. Oleynik u arrestua në Itali dhe u ekstradua në Ukrainë në gusht 2024 për akuza për vjedhje makinash.

Nuk është e qartë nëse Kolosovsky ka qenë vetë hajdut makinash. Por hetuesit kanë lidhur numrat e tij të telefonit me një rrjet kanalesh dhe grupesh në Telegram të përfshira në kontrabandë, publikim të të dhënave personale (doxxing), si dhe shitje dokumentesh false dhe pajisjesh për vjedhje makinash. Numri i tij shpesh ruhej në telefonat e të tjerëve si “Aleksei” i shoqëruar me emra markash makinash si Lexus, Ford apo Toyota.

Kolosovsky konsiderohet gjithashtu një operator i aftë kibernetik. Ai është lidhur me një grup hakerash të quajtur KillNet, sipas zyrtarëve të sigurisë në një vend evropian. Që nga pushtimi i Ukrainës, KillNet është fokusuar në sulme ndaj faqeve të internetit të kompanive ukrainase dhe evropiane. Në vitin 2024, grupi pretendoi se kishte hakuar një kompani franceze të menaxhimit të aseteve.

“Asgjë personale, ne jemi thjesht kundër mbështetjes së nazistëve”, shkroi KillNet në rrjetet sociale, duke përdorur një term fyes që Kremlini e përdor shpesh për qeverinë ukrainase.

Shpesh, mesazhet e grupit mbylleshin me fjalët: “Armiqtë tanë bien në këmbët tona. Rroftë Rusia”.

Një rrjedhje informacioni nga një grup rival hakerash në vitin 2024 e lidhi Kolosovskyn me pseudonimin @warriorkillnet.

Në vitin 2021, Kolosovsky u ndalua për pak kohë nga autoritetet ruse, megjithëse nuk dihet arsyeja. Sipas zyrtarëve të sigurisë, ka të ngjarë që pikërisht atëherë ai të jetë rekrutuar nga shërbimet e inteligjencës, të cilat shpesh kërkojnë në burgje persona të gatshëm të bashkëpunojnë në këmbim të lirisë.

Pas ndalimit të tij, bashkëpunëtori Oleynik u kërkoi ndjekësve të fshinin komunikimet, pasi autoritetet kishin sekuestruar pajisjet elektronike të Kolosovskyt. Disa kanale në Telegram, që dyshohet se kishin lidhje me të, u zhdukën gjithashtu.

Nëna e tij, e cila shpesh poston fotografi familjare në rrjetet sociale, nuk ka publikuar asnjë foto të tij që prej vitit 2021. Kur u pyet për vendndodhjen e tij në një koment në korrik 2022, ajo u përgjigj se ai ndodhej në një udhëtim pune.

Një reagim në rritje

Në orët e para të mëngjesit të 20 korrikut 2024, një kontejner transporti që po ngarkohej në një avion mallrash të kompanisë DHL në Lajpcig, Gjermani, shpërtheu në flakë. Më pak se 24 orë më vonë, një pako në një kamion mallrash që po kalonte nëpër Poloni mori zjarr. Një ditë më pas, në Birmingham të Anglisë, ndodhi e njëjta gjë në një qendër dërgesash të DHL-së.

Këto sulme të koordinuara tronditën qeveritë perëndimore më shumë se sabotimet e mëparshme, sepse ekzistonte rreziku që avionët e mallrave të shpërthenin në ajër dhe të shkaktonin viktima të shumta. Një hetim i gjerë, që përfshiu nëntë vende, arriti në përfundimin se pas këtyre planeve qëndronte G.R.U., shërbimi ushtarak rus i inteligjencës. Sipas prokurorëve në Lituani - prej nga nisën pakot me bomba, operacioni ishte kryer nga një rrjet i madh operativësh në Evropë, që vepronin me një konspiracion shumë të rreptë.

Në qendër të këtyre sulmeve, sipas zyrtarëve të sigurisë në dy vende evropiane, ishte Kolosovsky.

Ai koordinoi rekrutimin e rrjetit që mbikëqyri transportin dhe shpërndarjen e materialeve për ndërtimin e pajisjeve ndezëse. Sipas dokumenteve gjyqësore, rrjeti përdori një material ushtarak shumë të fuqishëm të quajtur termit për të ndërtuar bombat, të cilat u fshehën brenda jastëkëve masazhues me kohëmatës elektronik.

Gazeta “The Washington Post” kishte raportuar më herët për përfshirjen e mundshme të Kolosovskyt me G.R.U.-në dhe lidhjen e tij me planin për vendosjen e pajisjeve ndezëse në avionë mallrash.

Këto sulme shënuan një përshkallëzim të madh të “luftës në hije” të Rusisë, duke treguar një gatishmëri më të madhe për përdorimin e dhunës për të arritur objektivat e saj të sigurisë kombëtare, thanë zyrtarë nga pesë vende evropiane. Sipas tyre, nëse avioni i mallrave në Lajpcig nuk do të ishte vonuar, pajisja do të kishte shpërthyer në ajër.

Situata ishte aq alarmante sa këshilltari për sigurinë kombëtare i presidentit amerikan Joe Biden dhe drejtori i C.I.A.-së kontaktuan homologët rusë për të kërkuar ndalimin e menjëhershëm të këtyre veprimeve.

Megjithëse sulmet dërguan një mesazh kërcënues, reagimi ndaj Rusisë ka qenë i fortë.

Prokurorët lituanezë vepruan me shpejtësi për të zbërthyer planin dhe ngritën akuza ndaj më shumë se një duzine personash, disa prej të cilëve ishin të përfshirë edhe në sulmin ndaj dyqanit IKEA. Mes tyre ishte edhe një shtetas rus, Yaroslav Mikhailov.

Sipas zyrtarëve të sigurisë në dy vende evropiane, Mikhailov është mik i vjetër i Kolosovskyt dhe u rekrutua posaçërisht për operacionin ndaj DHL. Aktualisht ndodhet në Azerbajxhan dhe kërkohet nga Polonia, e cila ka lëshuar një “njoftim të kuq” për arrestimin e tij përmes Interpolit. Nga ana tjetër, Rusia ka paraqitur një kërkesë kundërshtuese në Interpol, një praktikë që shpesh përdoret për të rikthyer agjentët e saj të arrestuar.

Interesi i Kremlinit për çështjen e tij, sipas zyrtarëve, tregon rëndësinë që ai ka. Mikhailov i ka dërguar një letër Sergei Naryshkin, kreut të shërbimit rus të inteligjencës së jashtme, duke kërkuar ndihmë për t’u kthyer në Rusi.

Kolosovsky, sipas zyrtarëve, ka lobuar te kontaktet e tij në shërbimet sekrete ruse për ta ndihmuar mikun e tij.

Por duket se edhe vetë Kolosovsky ka probleme.

Pas operacionit ndaj DHL, ai u thirr në zyrën lokale të F.S.B.-së në Krasnodar, ku iu kontrolluan pajisjet elektronike. Zyrtarët japin shpjegime të ndryshme për këtë veprim. Disa mendojnë se publiciteti rreth aktiviteteve të tij, veçanërisht plani ndaj avionëve mallrash, mund të ketë shkaktuar pakënaqësi në Kremlin.

Sipas zyrtarëve, ka shenja se ai ka pasur edhe probleme financiare. Dyshohet se ai ka përdorur para nga xhepi i tij për të financuar disa operacione dhe mund të ketë tentuar të kompensojë veten me fonde të caktuara nga shërbimet e inteligjencës.

Edhe pse nuk ka udhëtuar jashtë vendit që nga pushtimi i Ukrainës, ai ka bërë së fundmi kërkime online për prona të paluajtshme në Londër - një tregues se mund të jetë duke menduar për një të ardhme jashtë Rusisë.