Dasmat që çojnë në krizë financiare

Për familjet më të varfra, pritshmëritë për një ngjarje të madhe me dhurata si ar, para, pajisje shtëpiake dhe madje edhe automjete, mund ta kthejnë dasmën e një vajze në një krizë financiare

Naveena Vanamala qëndron pothuajse e palëvizshme ndërsa artistja e saj e grimit afrohet, duke vendosur me kujdes pika të vogla të bardha pigmenti në një hark mbi vetullat e saj, në ditën më të rëndësishme të jetës. Telefoni i saj vazhdon të bjerë. Lulet për flokët e saj mungojnë.

Zakonisht, babai i nuses merret me problemet me furnitorët, si pjesë e rolit të tij si financues dhe mikpritës i ceremonisë, por babai i saj vdiq gjashtë muaj më parë, dhe tani ajo po merr vendime të minutës së fundit për një dasmë në Mumbai për të cilën nuk është e sigurt nëse mund ta përballojë.

26-vjeçarja, një shefe marketingu në rrjetet sociale, fiton rreth 145 dollarë në muaj. Megjithatë, ajo që nisi si një buxhet i kufizuar prej 3,200 dollarësh për dasmën, u dyfishua shpejt. Ajo mori një kredi bankare. I fejuari i saj, i cili tashmë kishte një kredi për shtëpinë, mori edhe një tjetër kredi duke përdorur shtëpinë si garanci.

“Nuk ia vlente të merrnim kaq shumë kredi”, thotë Vanamala. “Por nuk kishim zgjidhje. Duhej ta bënim”, shton ajo.

Në të gjithë Indinë, dasmat shpesh janë festa të mëdha që zgjasin disa ditë, duke ushqyer një industri me vlerë rreth 130 miliardë dollarësh, sipas analistëve.

Këtu, martesa dhe paratë janë të lidhura ngushtë nga presioni shoqëror që dikton që prindërit e nuses të paguajnë për një dasmë madhështore dhe, në disa raste, pajë – dhurata që i jepen familjes së dhëndrit, të cilat zyrtarisht janë të ndaluara, por ende praktikohen.

Për familjet më të varfra, pritshmëritë për një ngjarje të madhe me dhurata si ar, para, pajisje shtëpiake dhe madje edhe automjete, mund ta kthejnë dasmën e një vajze në një krizë financiare.

Në anën tjetër të spektrit, bizhuteritë prej ari të vendosura në tabaka kadifeje, fustanet  nusërisë të qëndisura me detaje të ndërlikuara dhe koreografitë profesionale të vallëzimit para mijëra të ftuarve, janë bërë shenja dalluese të dasmave luksoze indiane – një nivel shpenzimesh që, sipas analizave, tregon se indianët shpenzojnë mesatarisht dyfish më shumë për dasma sesa për arsimim.

Presioni shoqëror në Indi

Babai i Kaveri Mehta qëndron pranë hyrjes, duke parë herë rrugën e herë telefonin ndërsa pret mysafirët e dasmës së vajzës së tij. Ai pranon se është pak i shqetësuar.

Është një ditë me fat, dhe trafiku i dasmave në të gjithë zonën e Delhit ka bllokuar rrugët.

Për të, ky moment mbart peshën e dy vjetëve planifikim – koordinim furnitorësh, menaxhim rezervimesh dhe mbajtje në kontroll të çdo detaji.

“Ne bëjmë të gjitha përgatitjet. Dhe pastaj, në ditën e dasmës, jemi të gjithë të lumtur dhe shijojmë festën”, thotë Rajiv Mehta. “Por shumë punë fshihet pas përgatitjeve”, shton ai.

Ndërsa pret, ai sheh për një moment vajzën e tij duke kaluar dhe buzëqesh, i tërhequr për pak në festën që ka ndërtuar për muaj të tërë. Brenda, gjithçka është gati: një skenë e përgatitur deri në detajin e fundit. Llambadarë kristali ndriçojnë pranë tavolinave të gjata me ushqime dhe dekorimeve të larta me lule të freskëta. Ajri mbushet me aromën e luleve, gjalpit dhe kardamomit (lloj erëze).

Kaveri Mehta është aty për t’u martuar me shokun e saj të shkollës, që u bë i dashuri i saj, Abhinav Singh. E veshur me të kuqe dhe fildish që shkëlqen, ata qëndrojnë krah për krah në një skenë të mbuluar me lule, ndërsa miqtë dhe familjarët rreshtohen për t’i uruar.

Dasma e tyre përfshin qindra të ftuar, dekorime të ndërlikuara dhe të afërm që vijnë nga e gjithë bota. Pas skenës vezulluese dhe tavolinave të pafundme me ushqim, një ekip prej rreth 150 personash, nga dekoruesit te kuzhinierët, ka punuar për ta realizuar këtë dasmë.

Edhe pse Mehta kishte imagjinuar diçka më intime, ajo thotë se një listë e vogël me të ftuar nuk ishte kurrë një opsion.

“Ka protokolle shoqërore”, shpjegon ajo. “I fton njerëzit sepse ata të kanë ftuar në dasmat e tyre”.

Në shumë familje, dasmat janë po aq për komunitetin dhe marrëdhëniet sa janë për çiftin.

“Nuk konsiderohet e pranueshme të jetë një ceremoni e mbyllur”, shton ajo.

E babai i saj i vëzhgon festimet me një buzëqeshje të qetë.

“Duket bukur për të tjerët”, thotë ai. “Por ne e dimë se çfarë na është dashur të bëjmë për ta arritur këtë.” Dasma të tilla mund të kushtojnë qindra mijëra dollarë.

Planifikuesi luksoz i dasmave Vikramjeet Sharma, i cili organizoi këtë event, thotë se klientët e tij shpenzojnë nga 500,000 deri në 3 milionë dollarë për këto ngjarje madhështore shumëditore.

Gjatë dy dekadave, ai thotë se shkalla dhe luksi i dasmave janë rritur jashtëzakonisht shumë. Rezultati është një pritshmëri në rritje që çdo dasmë të jetë më e madhe dhe më e veçantë se e mëparshmja.

“Këta janë mysafirë që udhëtojnë shumë. Luksi nuk është diçka e re për ta”, thotë Sharma. Për 3 milionë dollarë, shton ai, çiftet mund të sigurojnë pallate në Rajasthan, rezervime të plota për disa ditë, pije premium, dekorime të sofistikuara dhe artistë të nivelit të lartë.

Shpenzimet fillojnë herët

Shpenzimet nuk fillojnë vetëm në ditën e dasmës. Shpesh, ato nisin shumë më herët, madje para se të gjendet partneri.

Në një apartament modern në Delhi, tre gra që punojnë për një shërbim ndërmjetësimi martesash kalojnë ditët duke ndihmuar familjet të gjejnë bashkëshortë të përshtatshëm.

Payal Mehta Chugh thotë se familjet vijnë me kërkesa të detajuara: arsimim, të ardhura, pamje dhe prejardhje familjare.

“Njerëzit kërkojnë gjithçka. Duan që martesa të jetë e mirë, me një familje të njohur. Duhet t’i ndihmojë të ngjiten në shkallët shoqërore”, thotë ajo. “Dhe kërkojnë edhe dashuri, respekt dhe gjëra të tjera jo materiale”.

Disa nga këto kërkesa mund të jenë shumë specifike, shton kolegia e saj.

“Duhet të duken të ngjashëm”, thotë ajo. “Nuk mund të kemi një vajzë të shëndoshë me një djalë të dobët, ose anasjelltas”.

Pavarësisht rritjes së aplikacioneve për njohje, mbi 90% e martesave në Indi ende organizohen me përfshirjen e prindërve ose ndërmjetësve profesionalë.

Paratë janë gjithashtu një faktor i rëndësishëm.

“Llogaria bankare, po”, thotë Mehta Chugh. “Në shumë raste është shumë transaksionale. Bilanci bankar është ai që vendos gjithçka”, shton ajo.

Shumë çifte, një dasmë

Në veri të Indisë, 19-vjeçarja Anamika Upadhayay po përgatitet të martohet me një burrë që e ka takuar vetëm një herë. Por ajo nuk është e vetmja nuse aty.

Rreshta çiftesh të rinj qëndrojnë nën një tendë të gjatë të zbukuruar me pëlhurë të kuqe dhe lule plastike. Altarlantët luajnë muzikë fetare. Ajri është i mbushur me aromën e gjalpit dhe tymit të druve nga zjarret rituale.

Ajo është aty sepse nëna e saj e vetme nuk mund të përballonte një dasmë tradicionale.

“Mendova se dasma do të bëhej në fshatin tonë”, thotë ajo. “Lumturia në shtëpi është më e madhja”.

Por familja e saj fitoi lehtësim financiar. Çdo çift merr dhurata me vlerë rreth 1,000 dollarë, që zakonisht do të jepeshin si pajë.

Ceremonia organizohet nga një lider komunitar që synon të ndihmojë familjet të shmangin borxhet.

Pavarësisht se pajat janë të ndaluara, ato vazhdojnë të ekzistojnë. Mijëra gra humbin jetën çdo vit për shkak të konflikteve të lidhura me pajën.

Avokati Kunal Madan thotë se kërkesat janë shpesh të vazhdueshme dhe të rënda – për para, prona ose ar.

Priyanka Dabla thotë se martesa e saj filloi mirë, por më pas u shndërrua në kërkesa për më shumë para. Ajo pretendon se u dhunua kur familja e burrit nuk mori atë që kërkonte.

Borxhet vazhdojnë

Në Mumbai, nëna e nuses Vanamala përshëndet mysafirët në një ambient modest.

“Një ditë duhet t’i martojmë vajzat tona”, thotë ajo. “Kur vajza largohet, barra jonë bëhet më e lehtë”.

Në shumë pjesë të Indisë, vajzat pritet të martohen dhe të jetojnë me familjen e burrit.

Mbi 500 mysafirë marrin pjesë në dasmën e Vanamalës.

“Ndjenja si të ishim të famshëm, diçka që e kishim parë vetëm në TV. E përjetuam sot”, thotë ajo duke buzëqeshur.

Por ndërsa festa zgjat vetëm disa ditë, borxhet do të zgjasin shumë më gjatë.

“Dasma ishte gjithçka që kam ëndërruar”, thotë ajo. “Por do të jem në stres derisa të mbarojnë kreditë”.