Armëpushimi SHBA-Iran testohet nga sulmet që prekin edhe vendet e rajonit

Armëpushimi i brishtë në luftën me Iranin është vënë sërish në provë të dielën, kur një dron shkaktoi një zjarr të vogël në një anije pranë brigjeve të Katarit, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Kuvajti raportuan veçmas hyrjen e dronëve në hapësirat e tyre ajrore.

Emiratet e Bashkuara Arabe fajësuan Iranin për sulmin më të fundit, i cili përbën kërcënimin më të ri ndaj armëpushimit njëmujor, për të cilin administrata Trump thotë se mbetet ende në fuqi.

Nuk pati viktima dhe askush nuk mori menjëherë përgjegjësinë për sulmin.

Irani dhe grupet e tij aleate të armatosura posedojnë një flotë të madhe dronësh dhe i kanë përdorur ato për të kryer qindra sulme që nga fillimi i luftës. Ngjarjet përbëjnë kërcënimet më të fundit ndaj armëpushimit njëmujor, që administrata Trump këmbëngul se vazhdon të jetë aktiv.

Ndërprerja e luftimeve është përballur me vështirësi, pasi Irani ka kufizuar trafikun në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore strategjike shumë e rëndësishme për rrjedhën globale të naftës, ndërsa SHBA-ja ka vendosur një bllokadë ndaj porteve iraniane.

Uashingtoni po pret përgjigjen e Iranit ndaj një propozimi të ri për marrëveshje që do t’i jepte fund luftës, do të rihapte ngushticën për transportin detar dhe do të kufizonte programin bërthamor iranian. 

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka përsëritur kërcënimet për të rifilluar bombardimet në shkallë të plotë nëse Irani nuk pranon një marrëveshje për rihapjen e ngushticës dhe kufizimin e programit të tij bërthamor. Irani e ka bllokuar kryesisht këtë rrugë ujore që nga sulmet e përbashkëta të 28 shkurtit nga SHBA-ja dhe Izraeli, të cilat nisën luftën dhe shkaktuan rritje globale të çmimeve të karburanteve dhe tronditje në tregjet botërore.

Një nga pengesat kryesore në negociata është fati i rezervës iraniane të uraniumit shumë të pasuruar. Agjencia bërthamore e OKB-së thotë se Irani ka më shumë se 440 kilogramë uranium të pasuruar deri në 60% pastërti, vetëm një hap teknik larg niveleve të nevojshme për armë bërthamore.

Në një intervistë për mediat shtetërore iraniane, një zëdhënës i ushtrisë iraniane ka thënë se forcat ndodhen në “gatishmëri të plotë” për të mbrojtur objektet bërthamore ku ruhet uraniumi.

“Ne konsideruam të mundshme që ata mund të synonin ta vidhnin përmes operacioneve infiltruese ose operacioneve me helikopterë”, i ka thënë gjeneral brigade Akrami Nia agjencisë IRNA vonë të shtunën. Ai nuk ka dhënë detaje të tjera.

Pjesa më e madhe e uraniumit shumë të pasuruar të Iranit ka të ngjarë të ndodhet ende në kompleksin bërthamor të Isfahanit, ka thënë muajin e kaluar për Associated Press drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, Rafael Mariano Grossi.

Objekti i Isfahanit u bombardua nga sulmet ajrore SHBA-Izrael gjatë luftës 12-ditore të vitit të kaluar dhe u përball me sulme më pak intensive edhe gjatë luftës së këtij viti.

Ndërkohë, ministria e Mbrojtjes e Emirateve të Bashkuara Arabe ka thënë të dielën se rrëzoi dy dronë, duke fajësuar Iranin për sulmin.

Në Kuvajt, zëdhënësi i ministrisë së Mbrojtjes, gjeneral brigade Saud Abdulaziz Al Otaibi, ka thënë se dronë armiqësorë hynë në hapësirën ajrore të Kuvajtit herët të dielën dhe se forcat reaguan “në përputhje me procedurat e përcaktuara”. Ministria nuk specifikoi nga kishin ardhur dronët.

Ndërkohë, ministria e Mbrojtjes e Katarit ka thënë se një dron goditi një anije tregtare që vinte nga Abu Dhabi drejt një porti jugor, duke shkaktuar një zjarr të vogël që më pas u shua. 

Qendra Britanike për Operacionet Tregtare Detare ka thënë se sulmi ndodhi 23 milje detare në verilindje të kryeqytetit të Katarit, Doha. 

Gjatë javës së kaluar ka pasur disa sulme ndaj anijeve në Gjirin Persik. Të premten, SHBA-ja goditi dy cisterna iraniane të naftës pasi tha se anijet po përpiqeshin të thyenin bllokadën ndaj porteve iraniane.

Marina e Gardës Revolucionare të Iranit përsëriti të dielën paralajmërimin se çdo sulm ndaj cisternave iraniane të naftës ose anijeve tregtare do të përballet me një “sulm të rëndë” ndaj një prej bazave amerikane në rajon dhe anijeve armike.

E Pakistani vazhdon të luajë rol ndërmjetësues gjatë armëpushimit. Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif ka thënë të dielën se kishte marrë një telefonatë nga homologu i tij nga Katari, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, gjatë së cilës të dy liderët diskutuan situatën rajonale në zhvillim dhe shqyrtuan përpjekjet e vazhdueshme për paqe.