Supremja shfuqizon dy nene të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë

Gjykata Supreme ka shfuqizuar dy nene të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë elektrike, duke konstatuar se ato kanë krijuar pasiguri juridike dhe ekonomike për konsumatorët jofamiljarë. Vendimi u mor pas padisë së Odës Ekonomike të Kosovës kundër Zyrës së Rregullatorit për Energji. E OEK-u ka vlerësuar se vendimi përfaqëson një hap thelbësor “drejt vendosjes së një kuadri ligjor dhe rregullator më transparent”

(Përditësim 19:19) - Gjykata Supreme ka shfuqizuar të hënën dy nene të Udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë elektrike, duke konstatuar se ato kanë krijuar pasiguri juridike dhe ekonomike për konsumatorët.

Kjo gjykatë ka aprovuar padinë e Odës Ekonomike të Kosovës kundër Zyrës së Rregullatorit për Energji, duke i shfuqizuar nenin 8 të Udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë elektrike nga janari 2017 dhe nenin 2 të Udhëzuesit për ndryshimin dhe plotësimin e këtij udhëzuesi.

“Gjykata Supreme e Kosovës vlerëson se mospërputhja e dispozitave kontestuese të udhëzuesve të ZRRE-së, e kombinuar me interpretimet e neneve 3 dhe 37 të Ligjit Nr.05/L- 37 084 për Energjinë Elektrike, në raport me Direktivën 2009/72/CE, ka rezultuar në një situatë juridike të paqëndrueshme, ku kufiri ndërmjet konsumatorëve që gëzojnë të drejtën e furnizimit universal dhe atyre që janë të detyruar të kalojnë në tregun e lirë nuk është përcaktuar në mënyrë të qartë e të parashikueshme”, thuhet në vendimin e Supremes.

Gjykata ka vlerësuar se kategorizimi i konsumatorëve në aktet nënligjore nuk është i mbështetur me përkufizime juridike apo ekonomike, gjë që ka krijuar konfuzion në praktikë për shumë biznese.

“Pasi dispozitat e ligjit i interpretoj në favor të mbrojtjes së konsumatorëve dhe në frymën e direktivës së 2009/72/CE, e cila në formulimin e saj i referohet plotësimit të dy kritereve në mënyrë kumulative, si dhe mos përmbushjes së detyrimeve për hapjen efektive të tregut, konstaton se dispozitat e kontestuara të udhëzuesve të lartcekur, nuk janë arsyetuar në mënyrë të mjaftueshme dhe kanë prodhuar pasiguri juridike për konsumatorët, andaj të njëjtat shpallen të paligjshme dhe shfuqizohen”, thuhet në vendim.

Ndërkohë, Gjykata ka hedhur poshtë kërkesën e paditëses për shfuqizimin e Njoftimit Publik për Liberalizimin e Tregut të Energjisë dhe për detyrimin e KESCO-së për korrigjimin e faturave dhe shfuqizimin e kontratave pas 1 qershorit 2025.

“Njoftimi Publik për Liberalizimin e Tregut të Energjisë në Kosovë, i publikuar më 12.03.2025, nuk është një akt nënligjor normativ, për shkak të natyrës së tij dhe përmbajtjes, dhe nuk i përmbush kërkesat e përcaktuara në nenin 3, paragrafin 1, nën paragrafin 1.1 të Ligjit nr. 08/L-182 për Konfliktet Administrative”, theksohet në vendim.

Megjithëse janë të licencuara 27 kompani për furnizim me energji, sipas një shkrese të KOSTT-it, vetëm gjashtë prej tyre janë aktive.

E sipas Gjykatës, hapja e tregut nuk ka arritur të krijojë konkurrencë efektive, pasi numri i furnizuesve aktivë është i vogël dhe shumica e konsumatorëve mbeten të varur nga dy kompani kryesore.

OEK-u ka vlerësuar se vendimi përfaqëson një hap thelbësor “drejt vendosjes së një kuadri ligjor dhe rregullator më transparent, të drejtë dhe të harmonizuar me interesin e konsumatorëve jofamiljarë”.

“Vendimi adreson shqetësimet e ngritura nga OEK lidhur me faturimin e muajit qershor 2025 dhe kontratat individuale pas datës 1 qershor 2025. Oda Ekonomike e Kosovës mbetet plotësisht e përkushtuar ndaj mbrojtjes së interesave të biznesit kosovar. OEK do të vazhdojë të monitorojë zbatimin e këtij vendimi të Gjykatës Supreme dhe të angazhohet në procesin e hartimit të rregulloreve të reja që sigurojnë konkurrencë të ndershme dhe funksionim të rregullt të tregut të energjisë në përputhje me ligjin”, thuhet në reagim.

Deputetja e LDK-së, Hykmete Bajrami, pas vendimit ka thënë se procesi i liberalizimit të tregut të energjisë është bërë në kundërshtim me ligjin.

Sipas saj, ky proces është zhvilluar për të favorizuar kompani të lidhura me Qeverinë Kurti.

“Të gjithë vendimmarrësit e këtyre vendimeve joligjore të largohen menjëherë nga institucionet dhe të japin përgjegjësi për secilin cent të shpërdoruar. E kam thënë se hajnia më e madhe që po ndodh është ajo që po bëhet nga mafia energjetike. Pyetja është pse s’po luftohet kjo mafi nga organet qeveritare? Përgjigjen e dini të gjithë!”, ka thënë Bajrami.

ZRRE-ja në mars të këtij viti njoftoi për daljen në treg të hapur të rreth 1,300 bizneseve me mbi 50 punëtorë dhe me qarkullim mbi 10 milionë euro, e të cilët detyrohen ta zgjedhin vetë furnizuesin.