Pandemia spikat anën e mirë të Bashkimit Evropian

Covid-19 po i teston shumë aspekte të mençurisë konvencionale, përfshirë faktin që Shtetet e Bashkuara të Amerikës rimëkëmben nga një krizë ekonomike më shpejt se Evropa e vjetër, shkruan "Foreign Policy Magazine". 

Që nga ngecja e induktuar shokuese e vajit në vitet ’70, te shpërthimi i flluskës dot-com sapo patëm hyrë në mileniumin e ri, deri te kriza financiare 2008-2009, kjo aksiomë ka qenë gjithmonë e vërtetë.

Por këtë herë mund të jetë më ndryshe. Hezitimi fillestar Pas një çasti ngurrimi në fillim të pandemisë, shtetet evropiane morën veprime të vendosura duke filluar nga mesi i marsit për ta mbajtur nën kontroll virusin dhe për të vendosur skema të gjera të lirisë së daljes për t’i ruajtur ekonomitë e tyre derisa të bëhej e mundur rihapja. Bashkimi Evropian madje ka vendosur të marrë kredi afro 890 miliardë dollarë për t’i ndihmuar anëtarët e tij më të prekur.

Dhe me konsumimin evropian duke u zvarritur përsëri, rimëkëmbja është në zhvillim e sipër. Në korrik vëllimet e tregtisë me pakicë të BE-së ishin madje margjinalisht lart vit pas viti. Dhe të dhënat e Googles tregojnë se tani vizitat në restorante dhe dyqane janë afër nivelit të para pandemisë. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sidoqoftë, shpenzimet masive fiskale nga Uashingtoni nuk ka parandaluar një kundërpërgjigje kaotike të shëndetit nga thyerja e ekonomisë. Humbjet e vendeve të punës janë duke u përkthyer në përvetësim të kompanive.

Dhe gjëja e dytë që sjell humbjet, rëndesa e valës së dytë të infektimit ka shtyrë shumë amerikanë që të konsumojnë sa më pak përderisa po mësoheshin me sjelljet për t’iu shmangur infektimit me koronavirus. Në fakt, të dhënat e Shteteve të Bashkuara të Amerikës tregojnë se gatishmëria është ende goxha nën bazë. Rritja e rasteve me koronavirus në Francë, Spanjë dhe Greqi ka përhapur frikë se rikuperimi evropian mund të jetë jetëshkurtër, me një ringjallje të Covid-19 në të gjithë Evropën, gati për ta prishur përparimin e saj ekonomik.

Por ekzistojnë tri arsye për të besuar se vala e dytë e madhësisë së SHBA-së ende nuk ka ardhur me të vërtetë në Evropë. Droja për valë të dytë Së pari, një vështrim në numrin përmbledhës të BE-së për rastet e reja me Covid-19 paraqet dallim të dukshëm në shkallë. Rastet e reja ditore në tërë Evropën janë tani në shtrirje prej 46 njerëzve për 1 milion. Kjo është ende më e ulët sesa kreshtat e marsit dhe prillit të rreth 60 personave për milion, dhe deri më tani shumë më ulët nga nivelet përafërsisht 200 për milion që Shtetet e Bashkuara të Amerikës i kanë përjetuar në fund korriku. Së dyti, rritja e rasteve është e përqendruar në disa shtete. Situata në Spanjë është serioze: Rastet e reja së fundmi tejkaluan shifrat e fundmarsit dhe janë deri më tani më të lartat në Evropë për kokë banori – madje më lart sesa në Shtetet e Bashkuara. Dhe trajektorja e pandemisë në Kroaci, Greqi, Poloni dhe Rumani ngjan me disa shtete të SHBA-së në jug e perëndim. Të goditura nga një shpërndarje e madhe, më e keqja e Covid-19 në pranverë, këto vende u rihapën shumë shpejt.

Por për pjesën tjetër të Evropës pandemia ende duket të jetë nën kontroll. Në Itali, Gjermani, vendet nordike dhe në shumicën e Baltikut rastet janë shënuar vetëm paksa, pa marrë parasysh se janë rritur testimet. Në Belgjikë, Holandë, Danimarkë rastet u rritën gjatë javëve të kaluara pasi pushuesit u kthyen në shtëpi në fund të verës. Por në të tria vendet, vala e dytë tashmë ka përfunduar pasi të gjithë janë kthyer në tavolinat e tyre të punës. Duket se ka vetëm një komunitet të vogël të përhapjes. Dhe aty ku ka grumbuj rajonalë, të tillë si Antwerp në Belgjikë, izolimet lokale kanë qenë të suksesshme. Në Francë, rastet e reja kanë tejkaluar nivelet e valës së parë. Por përsëri atje, Franca po ngec dukshëm, pasi pushimet atje përfunduan në gusht dhe vendi ka përqafuar një strategji testimesh goxha agresive. Shkalla pozitive e testeve në Francë është ende nën 5 për qind të pragut të dhënë nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) për pandeminë, duke qenë nën kontroll. Dhe gatishmëria është afër kthimit prapa në nivelet para pandemisë, duke sugjeruar se francezët nuk po i përshtatin sjelljet e tyre.