Etërit Themelues të Bashkimit Europian

Udhëheqësit e ardhshëm vizionarë frymëzuan krijimin e Bashkimit Evropian që jetojmë sot. Pa energjinë dhe motivimin e tyre ne nuk do të jetonim në klimën e paqes dhe stabilitetit që ne i marrim si dhurate në ditët tona. Nga luftëtarët e rezistencës deri tek avokatët, Etërit Themelues ishte një grup i ndryshëm njerëzish që mbanin të njëjtat ideale: një Europë paqësore, e bashkuar dhe e begatë, transmeton ATSH. Përtej Etërve Themelues të përshkruar më poshtë, shumë të tjerë kanë punuar pa u lodhur drejt dhe kanë frymëzuar projektin evropian. Kjo pjesë e Etërve Themelues është pra një punë në vazhdim.

Konrad Adenauer: Një demokrat pragmatist dhe një misionar i palodhur për Bashkimin e Europës

Kancelari i parë i Republikës Federale të Gjermanisë, i cili qëndronte në krye të shtetit të sapoformuar nga 1949-63, ndryshoi fytyrën e historisë gjermane dhe evropiane të pasluftës më shumë se çdo individ tjetër. Një gur themeli i politikës së jashtme të Adenauer ishte pajtimi me Francën. Së bashku me presidentin francez Charles de Gaulle u arrit një pikë kthese historike: në vitin 1963, armiqtë e dikurshëm armiq Gjermania dhe Franca nënshkruan një traktat miqësie, i cili u bë një nga momentet në rrugën drejt integrimit evropian

Joseph Bech: Ja se si një vend i vogël mund të luajë një rol vendimtar në integrimin evropian:

Joseph Bech ishte politikani i Luksemburgut që ndihmoi në themelimin e Komunitetit Europian të Qymyrit dhe Çelikut në fillim të viteve 1950 dhe arkitekti kryesor i integrimit evropian në vitet 1950 .

Ishte një memorandum i përbashkët nga vendet e Beneluksit që çoi në mbledhjen e Konferencës së Messinës në qershor 1955, duke hapur rrugën për Komunitetin Ekonomik Evropian.

Johan Beyen: Një plan për një treg të përbashkët

Bankieri ndërkombëtar, biznesmeni dhe politikan Johan Willem Beyen ishte një politikan holandez i cili, me ‘Planin Beyen’, dha frymë të re në procesin e integrimit evropian në mesin e viteve 1950.

Beyen është një nga anëtarët më pak të njohur të grupit të Etërve Themelues të BE-së.Midis njerëzve që e njihnin, ai u admirua për hijeshinë e tij, orientimin ndërkombëtar dhe lehtësimin social.

Winston Churchill: Thirrje për Shtete të Bashkuara të Evropës

Winston Churchill, një ish oficer i ushtrisë, gazetar i luftës dhe kryeministër britanik (1940-45 dhe 1951-55), ishte një nga të parët që bënte thirrje për krijimin e “Shteteve të Bashkuara të Evropës”. Pas Luftës së Dytë Botërore, ai ishte i bindur se vetëm një Europë e bashkuar mund të garantojë paqen. Qëllimi i tij ishte të eliminonte njëherë e përgjithmonë të metat evropiane të nacionalizmit dhe të luftës.

Alcide De Gasperi: Ndërmjetës i frymëzuar për demokraci dhe liri në Evropë

Nga 1945 deri më 1953, në rolet e tij si Kryeministër dhe Ministër i Punëve të Jashtme, Alcide De Gasperi futi rrugën e fatit të vendit në vitet e pasluftës.

Herë pas here, ai promovoi iniciativa që synonin bashkimin e Evropës Perëndimore, duke punuar në realizimin e Planit Marshall dhe duke krijuar lidhje të ngushta ekonomike me vendet e tjera evropiane, në veçanti Francën.

Walter Hallstein: Një forcë diplomatike që nxit integrimin e shpejtë evropian

Walter Hallstein ishte Presidenti i parë i Komisionit Europian nga viti 1958 deri më 1967, një përkrahës i përkushtuar evropian dhe vendimtar i integrimit evropian.

Si President i Komisionit Evropian, Hallstein ka punuar drejt një realizimi të shpejtë të Tregut të Përbashkët. Entuziazmi i tij energjik dhe fuqitë e bindjes e nxitën çështjen e integrimit edhe përtej periudhës së presidencës së tij. Gjatë mandatit të tij, integrimi u përparua dukshëm.

Sicco Mansholt: Fermer, luftëtar i rezistencës dhe një evropian i vërtetë

Sicco Mansholt ishte një fermer, një anëtar i rezistencës holandeze gjatë Luftës së Dytë Botërore, një politikan kombëtar dhe Komisioneri i parë Europian përgjegjës për Bujqësinë. Idetë e Mansholit vendosën bazën për Politikën e Përbashkët Bujqësore të Bashkimit Europian, një nga politikat më të shquara që nga ditët e saj themeluese.

Pasi dëgjoi tmerret e urisë holandeze në fund të Luftës së Dytë Botërore, Mansholt ishte i bindur se Evropa duhej të bëhej e pavarur dhe se duhet siguruar një furnizim i qëndrueshëm me ushqime të përballueshme për të gjithë.

Jean Monnet: Force bashkimi pas lindjes së Bashkimit Evropian

Këshilltari francez politik dhe ekonomik Jean Monnet iu kushtua çështjes së integrimit evropian. Ai ishte frymëzues i ‘Planit Schuman’, i cili parashikonte bashkimin e industrisë së rëndë evropiane perëndimore.

Monnet ishte nga rajoni Cognac i Francës. Kur e la shkollën në moshën 16 vjeç, ai udhëtoi neper bote si tregtar konjaku, më vonë edhe si bankier. Gjatë dy luftrave botërore ai mbajti poste të nivelit të lartë në lidhje me koordinimin e prodhimit industrial në Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Paul-Henri Spaak: Një vizionar evropian dhe një personi i talentuar

‘Një burrë shteti evropian’ – karriera e gjatë politike e belgut Paul-Henri Spaak meriton plotësisht këtë titull.

Spaak ishte një figurë udhëheqëse në formulimin e përmbajtjes së Traktatit të Romës. Në ‘Konferencën e Messinës’ në vitin 1955, gjashtë qeveritë pjesëmarrëse e caktuan atë president të komitetit të punës që përgatiti Traktatin.

Robert Schuman: Arkitekt i projektit të integrimit evropian

Burrështetas Robert Schuman, një avokat i kualifikuar dhe ministër i jashtëm francez midis 1948 dhe 1952, konsiderohet si një nga etërit themelues të unitetit evropian.

Në bashkëpunim me Jean Monnet ai hartoi Planin Schuman të njohur ndërkombëtarisht, të cilin e botoi më 9 maj 1950, data tashme e konsideruar si lindja e Bashkimit Evropian. Ai propozoi kontroll të përbashkët të prodhimit të qymyrit dhe çelikut, materialet më të rëndësishme për industrinë e armatimeve. Ideja themelore ishte se kushdo që nuk kishte kontroll mbi prodhimin e qymyrit dhe çelikut nuk do të ishte në gjendje të fillonte një luftë.

Altiero Spinelli: Një federalist i thekur

Politikani italian Altiero Spinelli ishte një nga etërit e Bashkimit Evropian. Ai ishte figura kryesore pas propozimit të Parlamentit Europian për një traktat mbi një Bashkim Evropian Federal – i ashtuquajturi ‘Plani Spinelli’. Kjo u miratua në vitin 1984 nga një shumicë dërrmuese në Parlament dhe dha një frymëzim të rëndësishëm për forcimin e Traktateve të BE-së në vitet ’80 dhe ’90.

1945 – 1959: Një Evropë paqësore – fillimet e bashkëpunimit

Bashkimi Evropian është krijuar me qëllim të dhënies fund të luftrave të shpeshta dhe të përgjakshme midis fqinjëve, të cilat kulmuan në Luftën e Dytë Botërore. Që nga viti 1950, Komuniteti Europian i Qymyrit dhe Çelikut fillon të bashkojë vendet evropiane ekonomikisht dhe politikisht në mënyrë që të sigurojë paqe të qëndrueshme. Gjashtë vendet themeluese janë Belgjika, Franca, Gjermania, Italia, Luksemburgu dhe Hollanda. Vitet 1950-te dominohen nga një luftë e ftohtë midis lindjes dhe perëndimit. Protestat në Hungari kundër regjimit komunist janë vënë nen tanket sovjetike më 1956. Në vitin 1957, Traktati i Romës krijoi Komunitetin Ekonomik Evropian (EEC) ose “Tregun e Përbashkët”.

1960 – 1969: Periudha e rritjes ekonomike

1960 është një periudhë e mirë për ekonominë, e ndihmuar nga fakti se vendet e BE-së ndalojnë detyrimet doganore kur tregtojnë me njëri-tjetrin. Ata gjithashtu bien dakord mbi kontrollin e përbashkët mbi prodhimin e ushqimit, dhe së shpejti ka edhe prodhime të tepërta bujqësore. Muaji Maj 1968 bëhet i famshëm për trazirat e studentëve në Paris, dhe shumë ndryshime në shoqëri dhe sjellje shoqërohen me të ashtuquajturën gjenerata ’68.

1970 – 1979: Një komunitet në rritje – zgjerimi i parë

Danimarka, Irlanda dhe Mbretëria e Bashkuar u bashkuan me Bashkimin Europian më 1 janar 1973, duke rritur numrin e Shteteve Anëtare në nëntë. Lufta e shkurtër, por brutale, arabo-izraelite e tetorit 1973 rezulton në një krizë energjitike dhe probleme ekonomike në Evropë. Diktatura e fundit e krahut të djathtë në Evropë përfundon me përmbysjen e regjimit Salazar në Portugali në vitin 1974 dhe vdekjen e gjeneralit Franco të Spanjës në vitin 1975. Politika rajonale e BE fillon të transferojë shuma të mëdha parash për të krijuar vende pune dhe infrastrukturë në zonat më të varfra. Parlamenti Evropian rrit ndikimin e tij në çështjet e BE-së dhe në vitin 1979 të gjithë qytetarët mund të zgjedhin anëtarët e tyre direkt për herë të parë. Lufta kundër ndotjes intensifikohet në vitet 1970. BE miraton ligje për mbrojtjen e mjedisit, duke futur nocionin ‘ndotësi paguan’ për herë të parë.

1980 – 1989: Ndryshimet në Europë – rënia e Murit të Berlinit

Sindikata polake Solidarność dhe udhëheqësi i saj Lech Walesa bëhen emra familjarë në të gjithë Evropën dhe në botë pas sulmeve të anijeve në Gdansk në verën e vitit 1980. Në vitin 1981, Greqia bëhet anëtari i dhjetë i BE-së dhe Spanja dhe Portugalia ndjekin pesë vite më vonë. Në vitin 1986 është nënshkruar Akti i Vetëm Europian. Ky është një traktat i cili siguron bazën për një program të gjërë gjashtëvjeçar që ka për qëllim zgjidhjen e problemeve me qarkullimin e lirë të tregtisë nëpër kufijtë e BE dhe kështu krijon “Tregun e Vetëm”. Ekzistojnë trazira të mëdha politike kur, më 9 nëntor 1989, Muri i Berlinit është rrëzuar dhe kufiri mes Lindjes dhe Gjermanisë Perëndimore hapet për herë të parë në 28 vjet. Kjo çon në ribashkimin e Gjermanisë, kur Gjermania Lindore dhe Perëndimore janë bashkuar në tetor 1990.

1990 – 1999: Një Evropë pa kufij

Me rënien e komunizmit në të gjithë Evropën qendrore dhe lindore, evropianët bëhen fqinjë të ngushtë. Në vitin 1993 tregu i vetëm përfundon me ‘katër liri’ të: lëvizjes së mallrave, shërbimeve, njerëzve dhe parave. 1990 është gjithashtu dekada e dy traktateve: Traktati ‘Mastriht’ për Bashkimin Evropian në 1993 dhe Traktati i Amsterdamit në vitin 1999. Njerëzit janë të shqetësuar për mënyrën e mbrojtjes së mjedisit dhe gjithashtu se si evropianët mund të veprojnë së bashku kur është fjala për sigurinë dhe çështjet e mbrojtjes. Në vitin 1995, BE fiton tre anëtarë të rinj: Austria, Finlanda dhe Suedia. Një fshat i vogël në Luksemburg i jep emrin e saj marrëveshjeve ‘Shengen’ që gradualisht lejojnë njerëzit të udhëtojnë pa patur pasaportat e tyre të kontrolluara në kufij. Miliona të rinj studiojnë në vende të tjera me mbështetjen e BE-së. Komunikimi bëhet më i lehtë pasi që gjithnjë e më shumë njerëz fillojnë të përdorin telefonat mobil dhe internetin.

2000 – 2009: Zgjerimi i mëtejshëm

Euroja tani është monedha e re për shumë evropianë. Gjatë dekadës gjithnjë e më shumë vende adoptojnë euron. 11 shtatori 2001 bëhet sinonim i “Luftës kundër Terrorit” pasi avionët e rrëmbyer fluturohen në ndërtesa në Nju Jork dhe Uashington. Vendet e BE-së fillojnë të punojnë shumë më ngushtë së bashku për të luftuar krimin. Ndarjet politike në mes të Evropës Lindore dhe Perëndimore përfundimisht shpallen të shëruara kur jo më pak se 10 vende të reja hyjnë në BE në 2004, pasuar nga Bullgaria dhe Rumania në vitin 2007. Një krizë financiare godet ekonominë globale në shtator 2008. Marrëveshja e Lisbonës është ratifikuar nga të gjitha vendet e BE përpara se të hynte në fuqi në vitin 2009. Ai siguron BE-në me institucione moderne dhe metoda më efikase të punës.

2010 – sot: Një dekadë sfiduese

Kriza ekonomike globale godet rëndë në Evropë. BE ndihmon disa vende që të përballen me vështirësitë e tyre dhe të krijojnë ‘Unionin Bankar’ për të siguruar banka më të sigurta dhe më të besueshme. Në vitin 2012, Bashkimi Evropian i është dhënë Çmimi Nobel për Paqe. Kroacia bëhet anëtari i 28 i BE-së në vitin 2013. Ndryshimi i klimës është ende prioritet i lartë në rendin e ditës dhe udhëheqësit bien dakord për të reduktuar emetimet e dëmshme. Zgjedhjet evropiane mbahen më 2014 dhe më shumë euroskeptikë zgjidhen në Parlamentin Evropian. Në vijim të aneksimit të Krimesë nga Rusia, krijohet një politikë e re e sigurisë. Ekstremizmi fetar rritet në Lindjen e Mesme dhe në vende dhe rajone të ndryshme anembanë botës, duke çuar në trazira dhe luftëra që rezultojnë në shumë njerëz që ikin nga shtëpitë e tyre dhe kërkojnë strehim në Evropë. BE nuk është përballur vetëm me dilemën se si të kujdeset për ta, por gjithashtu e gjen veten si objektiv te disa sulmeve terroriste. Britania e madhe nëpërmjet nje referendumi vendos daljen nga BE nëpërmjet te ashtuquajturit procesi BREXIT .