Benjamin Netanyahu - njeriu i gabuar në vendin e gabuar

Gjithçka nisi me opinionin publik. Netanyahu po mbahet përgjegjës nga shumica e publikut për dështimet që çuan në sulmin e Hamasit. Sipas një sondazhi të kohëve të fundit, gjysma e izraelitëve u besojnë komandantëve të Forcave të Mbrojtjes të Izraelit (IDF) për të udhëhequr vendin në luftë. Vetëm një e pesta e tyre u besojnë në mënyrë të barabartë kryeministrit dhe gjeneralëve. Një pakicë e vogël i beson më shumë Netanyahut

Pesë ditë pas pushtimit tokësor të Izraelit, batalionet e tij të blinduara dhe të këmbësorisë po thellojnë praninë në sektorët veriorë dhe qendrorë të Rripit, teksa kanë filluar të shkaktojnë viktima. Numri i vrasjes së civilëve vazhdon të rritet në nivele të tmerrshme. Raportohet për dhjetëra palestinezë të vrarë nga bombardimet e disa ndërtesave në Jabalia, në veri të qytetit të Gazës. Izraeli ka pretenduar se ka vrarë 50 militantë në të njëjtin vend, përfshirë Ibrahim Biari, një nga komandantët e sulmit të Hamasit të 7 tetorit.

Brenda Izraelit po zhvillohet një betejë politike për zhvillimin e luftës, pasojat e saj dhe kush merr vendime. Në zemër të saj është Benyamin Netanyahu - figura dominuese në politikën izraelite për më shumë se dy dekada, i cili tani mund të jetë njeriu i gabuar, në vendin e gabuar dhe në kohën e gabuar. Ai besohet se e ka humbur besimin e izraelitëve dhe po lufton për të drejtuar në mënyrë efektive një kabinet lufte. Është gjithashtu kandidat jo aq bindës për të ofruar zgjidhjen me dy shteteve që Amerika po kërkon në mënyrë të vendosur në këmbim të mbështetjes së ofensivës. Më 31 tetor, Antony Blinken, sekretari amerikan i Shtetit, i ka thënë Kongresit se mbështet Autoritet Palestinez të “rigjallëruar” që drejton Gazën pas largimit të Izraelit, me ndihmën ndërkombëtare.

Gjithçka nisi me opinionin publik. Netanyahu po mbahet përgjegjës nga shumica e publikut për dështimet që çuan në sulmin e Hamasit. Sipas një sondazhi të kohëve të fundit, gjysma e izraelitëve u besojnë komandantëve të Forcave të Mbrojtjes të Izraelit (IDF) për të udhëhequr vendin në luftë. Vetëm një e pesta e tyre u besojnë në mënyrë të barabartë kryeministrit dhe gjeneralëve. Një pakicë e vogël i beson më shumë Netanyahut.

Kjo e ka zemëruar Netanyahun, duke komplikuar problemin e dytë, ndarjet brenda kabinetit të luftës izraelite. Zyrtarët e pranishëm në takime kanë përshkruar atmosferën si “traumatike”. Netanyahu ka pranuar t’i sulmojë gjeneralët e tij në publik: një ditë pasi forcat tokësore hynë në Gaza, ai shkoi në X (ish-Twitter) dhe fajësoi krerët e inteligjencës ushtarake dhe agjencisë së sigurisë Shin Bet për një vlerësim para sulmeve të 7 tetorit se “Hamasi u pengua dhe kërkoi strehim”. Ai e fshiu postimin pas kritikave publike nga anëtarët e kabinetit të luftës.

Ndarjet po ndikojnë në vendimmarrjen ushtarake. Ata shpjegojnë pse ushtarët e IDF-qëndruan në zonat e skenave pranë Rripit të Gazës për dy javë derisa u dha urdhri për të hyrë brenda. “Ushtria mori një goditje të tmerrshme, por tani po qëndron në këmbët e saj”, ka thënë një zyrtar i lartë. “E njëjta gjë nuk mund të thuhet për pjesën tjetër të qeverisë”. Objektivat e deklaruara të Izraelit mbeten për të shkatërruar aftësitë ushtarake të Hamasit dhe për të rrëzuar qeverinë e tij në Gaza. Por nëse ato arrihen, gjeneralët duhet të përgatiten për vakumin e pushtetit të nesërmen. Kush do të sigurojë që Hamasi të mos kthehet dhe të marrë përgjegjësinë për mbi 2 milionë civilë në një zonë të shkatërruar nga lufta? Shefat e sigurimit ankohen se nuk kanë marrë direktiva nga qeveria për këtë çështje. Izraeli ka mobilizuar 360 mijë rezervistë me kosto të madhe për ekonominë dhe planifikuesit e luftës duhet të dinë se kur disa prej tyre mund të kthehen në jetën civile.

Luftimet e brendshme po pengojnë gjithashtu programet e ndihmës për qytetarët izraelitë. Dhjetëra mijëra familje janë çrrënjosur nga komunitetet përreth kufijve të Gazës dhe në veri, ku Hezbollahu ka bombarduar Izraelin nga Libani. Drejtuesit e këshillit vendor ankohen se nuk kanë marrë asnjë ndihmë nga qeveria në rregullimin e banesave të përkohshme. Kreu i një grupi pune të shërbimit civil për të bashkërenduar ndihmat sapo është emëruar. Ministri i financave, Bezalel Smotrich, lider i partisë së ekstremit të djathtë, Sionizmi Fetar, është përpjekur t’i largojë fondet nga programet e ndihmës drejt vendbanimeve hebraike në Bregun Perëndimor dhe interesave të tjera të veçanta.

Dobësia më e madhe e Netanyahut mund të jetë problemi i tretë: ai është bërë simbol i armiqësisë së paepur ndaj një zgjidhjeje me dy shtete në një kohë kur angazhimi izraelit ndaj saj në njëfarë forme është thelbësor si pjesë e çdo plani për të nesërmen. Kjo është për të ruajtur mbështetjen amerikane dhe për të mbështetur marrëveshjet e Abrahamit, të cilat vendosën lidhje diplomatike me një grup shtetesh arabe. Në mungesë të një drejtimi të qartë qeveritar, struktura e mbrojtjes izraelite po bën të gjithë planifikimin. Zgjidhja e saj e preferuar është të shohë kthimin përfundimisht në Gaza, të cilën e kontrolloi deri në grushtin e shtetit të Hamasit në vitin 2007. Udhëheqja palestineze e ka të qartë se çdo kthim në Gaza do të kërkonte garanci izraelite për ringjalljen e një procesi diplomatik MORIBUND drejt një zgjidhjeje me dy shtete. Pavarësisht kësaj, disa nga anëtarët e djathtë të koalicionit të Netanyahut kundërshtojnë me vendosmëri çdo bashkëpunim me Autoritetin Palestinez. Më 30 tetor, Smotrich njoftoi se po ngrinte transferimin e të ardhurave nga taksat që Izraeli mbledh në emër të Autoritetit Palestinez për shkak të asaj që ai pretendonte se ishte mbështetje nga figura të larta atje për sulmin e Hamasit.

Edhe sa mund të mbijetojë Netanyahu? Protestat e përhapura kundër qeverisë dhe agjendës së saj legjislative joliberale u zhvilluan për shumë muaj përpara sulmeve të 7 tetorit. Këto janë ndërprerë dhe koalicioni i tij ka pezulluar legjislacionin “që nuk lidhet me luftën”. Lëvizjet rebele nga brenda saj nuk janë ende kërcënim pasi rrëzimi i Netanyahut do të kërkonte një shumicë në Knesset për një kryeministër alternativ. Në sistemin politik të thyer të Izraelit, asnjë kandidat tjetër nuk mund të kishte një mbështetje të tillë aktualisht. Kabineti i luftës përfshin Benny Gantz, i cili drejton partinë e dytë më të madhe në opozitë. Ata të afërt me Gantzin thonë se ai po e gëlltit zhgënjimin e tij “për interesin kombëtar”. Izraeli është i aftë për të luftuar në Gaza dhe madje mund të ketë sukses në rrëzimin e Hamasit. Por në një nga momentet më testuese në historinë e Izraelit, njeriu që është në krye, nuk ka përgjigje për atë që do të ndodhë më pas.

Përktheu: Blerta Haxhiu