Që nga paslufta e tutje, zgjedhja e presidentit ka prodhuar rëndom kriza e mungesë stabiliteti institucional. Gati në krejt rastet, presidenti ka qenë figurë partiako-politike. Në disa raste edhe anti-kushtetues, e në një tjetër përbashkues.
Në këtë tekst janë tekstet e KOHËS Ditore që paraqesin zgjedhjen e presidentëve ndër vite.
Pas zgjedhjeve të para parlamentare që u mbajtën në nëntor të vitit 2001, kryetari i atëhershëm i LDK -së, Ibrahim Rugova, u zgjodh president në raundin e tretë të votimit, më 4 mars 2002.
Pas zgjedhjeve të mbajtura më 23 tetor 2004, LDK-ja që pati shumicë të konsiderueshme parlamentare, ia dha partisë më të vogël në Kuvend, AAK-së, postin e kryeministrit për ta siguruar vazhdimin e detyrës së presidentit Rugova. Ai u rizgjodh më 3 dhjetor 2004.
Por Rugova nuk arriti ta përfundojë mandatin, pasi vdiq më 21 janar të 2006-s.
Edhe
Presidenti, post i unitetit që prodhoi kriza
20 ditë pas, më 10 shkurt 2006, Rugova u pasua nga bashkëpartiaku i tij, Fatmir Sejdiu, që u zgjodh me vota të LDK-së e të partnerëve të koalicionit.
Në këtë detyrë, Sejdiu u rikonfirmua nga Kuvendi më 7 janar 2008, për ta ruajtur vazhdimësinë institucionale, pak ditë para shpalljes së pavarësisë së Kosovës.
Mandatin Sejdiu e vazhdoi deri më 27 shtator 2010, kur vendosi t’i japë fund me dorëheqje, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese që konstatoi se presidenti e shkeli aktin e ri juridik të shtetit, duke e mbajtur njëkohësisht edhe postin e kryetarit të partisë.
Dorëheqja e tij çoi në krizë institucionale, që për pasojë i pati zgjedhjet e parakohshme. Më 22 shkurt 2011, duhej zgjedhur presidenti i ri. Pozitën e mori kryetari i AKR-së, Behxhet Pacolli, me votat e partisë së tij, të LDK-së dhe të disa partive tjera më të vogla parlamentare. Funksionin ai e ushtroi veç pak më shumë se një muaj, pasi Gjykata konstatoi se qe shkelur Kushtetuta gjatë zgjedhjes së tij, pa kuorum. Pacolli i dha fund mandatit me dorëheqje më 30 mars 2011.
Për t’i shmangur ngërçin institucional dhe zgjedhjet e reja, me ndërmjetësim të ambasadorit amerikan në Prishtinë, Christopher Dell, për një javë, deputetëve u shkoi në zarf një propozim për presidentin e ri.
Atifete Jahjaga qe figurë pa profil partiak që më 7 prill i mori votat e LDK-së, PDK-së, dhe AKR-së për t’u bërë e para presidente grua. Deri atëherë, ajo qe e vetmja presidente që e çoi mandatin deri në fund, më 7 prill 2016.
Atëkohë, Qeveria e pati në tavolinë zgjedhjen e presidentit të ri. Forcë e parë politike qe PDK-ja e Hashim Thaçit, ndërsa e dyta LDK-ja e Isa Mustafës. Koalicioni i tyre, i bërë dy vjet më parë, ia siguroi Thaçit postin e presidentit e Mustafës atë të kryeministrit. Por, zgjedhja e Thaçit u bë me disa vështirësi. Mustafa nuk i kontrollonte të gjithë deputetët e partisë së tij që ta votonin rivalin politik të të dy periudhave, asaj të para dhe pas luftës. Në seancën për zgjedhjen e tij, në mes të raundeve pati pauza, takime e negociata të Thaçit e Mustafës me deputetë. Disa syresh demonstruan liri në ushtrimin e mandatit, e të tjerë nënshtrim ndaj qëndrimit të partisë.
Thaçi u zgjodh më 26 shkurt të 2016-tës, me 71 vota për, tek në raundin e tretë. Ai nuk e përfundoi mandatin, pasi 5 nëntor 2020 dha dorëheqje për t’u paraqitur para Dhomave të Specializuara në Hagë, ku do të përballej me akuzat për krime lufte.
Edhe
Kushtetuesja vë në lëvizje institucionet
Posti i presidentit mbeti vakant një muaj e gjysmë pasi u rrëzua edhe Qeveria, për të shkuar më pas në zgjedhje të tjera të parakohshme që do të nxirrnin, përveç qeveri të re, edhe president.
Vjosa Osmani u zgjodh pas Thaçit, por paraprakisht u desh të jetë pjesë e fushatës intensive në terren me LVV-në, besimin e së cilës e kërkoi për postin. LVV-ja e fitoi shumicën parlamentare e LDK-ja ia siguroi pjesën tjetër të votave dhe ajo u zgjodh presidente më 4 prill 2021.
