3 perditesime
21:07

Kurti në dialog: Me lëvizje pozitive sipas Ilazit, në grackë për Maliqin

Hapa pozitivë në procesin e dialogut janë parë propozimet e fundit të Kosovës ndaj Serbisë, nga Ramadan Ilazi, hulumtues për siguri të jashtme. Ndërkaq, për analistin Agon Maliqi, veprimet e mëhershme të kryeministrit Kurti si opozitar e kanë futur në grackë atë në procesin e dialogut.

Të martën, kryeministri Albin Kurti, në takimin e parë me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, bëri katër propozime. Ai tha se ka kërkuar marrëveshje për tregti në Evropën Juglindore, që të nënshkruhet menjëherë një marrëveshje e paqes mes dy shteteve, që pas njohjes të ketë reciprocitet bilateral për pakicat dhe që për çështjen e të pagjeturve nga delegacioni serb të largohen njerëzit që kishin funksione në kohën e udhëheqjes së Serbisë nga Slobodan Milosheviqi.

Maliqi ka thënë se sipas informatave të tij, qasja e Qeverisë Kurti nuk është pritur mirë te partnerët e Kosovës.

“Ka ende mirëkuptim për shkak se jemi në muajt e parë të qeverisjes dhe me agjendë tjetër prioritare. Konstilacioni i qeverive partnere është që i prioritizon këto tema (luftimin e korrupsionit dhe punësimin) dhe mendoj se kryeministri llogarit në të për të shtyrë çfarëdo tema si dialogu. Por dialogu nuk ka entuziazëm dhe nuk shihet në mënyrë të favorshme qasja e kryeministrit se gjithçka që ka ndodhur më përpara nuk vlen”, ka thënë fillimisht Maliqi që ka shtuar se tashmë Kosovës i është bërë e qartë se pa marrëveshje me Serbinë s’ka integrim evropian.

Ka shtuar se si gjë të parë Kurti duhet të dijë që presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, s’është i interesuar për marrëveshje. Maliqi ka thënë se Kurti është vënë në kurth për shkak të veprimeve të mëhershme si opozitar kur kundërshtonte ashpër dialogun me Serbinë.

“Ai shikon çdo mundësi për ta hequr presionin nga vetja. Mendoj se Qeveria jonë po ia mundëson. Detyra jonë është ta vëmë atë nën presion e të shkojmë te partnerët me rekomandime në bashkëpunim me opozitën. Me agjendë ta vendosë para sprovës Vuçiqin. E pamë edhe nga deklarata për shtyp, ai është në pozitë të favorshme sepse thotë se ja një Qeveri në Kosovë s’është e interesuar të bëjë diçka. Është komod sepse edhe te partnerët tanë ka që mendojnë ashtu. Ai e ka pozicionuar veten si njeri që mban stabilitetin në Serbi dhe në një moment të caktuar zgjidh këtë punë.Fatkeqësisht po them atij Qeveria jonë po ia jep komoditetin. Ndoshta për motive të brendshme, sepse është jopopullore për këtë qeveri me agjendë për reforma të brendshme e që është rritur politikisht duke kundërshtuar dialogun e që menjëherë të vijë me zgjidhje e kompromis të dhimbshëm. Këtu tregohet përgjegjësia e pjekuria politike. Kurti e ka futur veten në grackë, me natyrën e opozitarizimit në 10 vjet të fundit ku i ka vënë në front të parë çështjet e dialogut, madje edhe ‘Zajednicën’ si term”, ka vazhduar Maliqi.

Në anën tjetër, Ramadan Ilazi ka thënë se mungesa e besimit minimal mes akterëve politikë në Kosovë po e përcjell vendin vazhdimisht si problem. Sipas tij, Kurti në propozimet e tij ka bërë hapa pozitivë, por që “mund të jenë thikë me dy teha”.

“Kurti është i vetëdijshëm për barrën që ka. Është lider i të gjithëve dhe jo vetëm kryetar i Vetëvendosjes. S’duhet të trajtohet kjo me populizëm agjendën euroatlantike. Është pengesa jonë kryesore në kapërcimin në integrim. Nuk po them ta rris relevancën e marrëveshjes, por problemet që i kemi janë guralec në këpucë. Pa divorc me Serbinë, është problem të bëhen hapat qenësor sepse është thënë edhe në strategjinë e BE-së për zgjerim. Është hap pozitiv që Kurti në dialog dëshiron ta derelativizojë njohjen nga Serbia. Është e rëndësishme por jo kryesore. Kjo është thikë me dy teha, që po ashtu mund të reduktojë presionin ndaj Serbisë për njohje .... Është pozitive edhe transferimi i CEFTA-s në marrëveshje të re sepse edhe po flet me gjuhë të Bashkimit Evropian”, ka thënë ai teksa ka shtuar se për dialogun liderët s’duhet të flasin “me frymë të frikës”.


Ilazi: Zgjidhja për Asociacionin mund të bëhet sipas Kushtetutës së Kosovës

Hulumtuesi Ramadan Ilazi ka thënë se ndërkombëtarët nuk do t’i kërkonin Qeverisë së Kosovës të marrë një vendim në raport me Serbinë, nëse të njëjtin nuk ia kërkojnë edhe kësaj të fundit.

Ai ka folur për themelimin e Asociacionit të komunave serbe, ku tha se sipas Kushtetutës së Kosovës ekziston zgjidhja për të e se Qeveria mund ta çojë përpara atë.

“Askush nga autoritetet ndërkombëtare nuk do t’i kërkonin Qeverisë së Kosovës të merrte një vendim ose kompromis që nuk do të ishin të gatshëm t’ia kërkonin edhe Serbisë. Janë dy marrëveshje rreth asociacionit, 2013 dhe 2015. Vendimi i Kushtetueses i 2015 thotë që marrëveshja e vitit 2013 nuk është kundërkushtetuese dhe vendimi e obligon Qeverinë të themelojë asociacionin në përputhje me marrëveshjen e viti 2013. Në marrëveshjen e vitit 2015 ka disa probleme sepse në atë të 2013-s thuhet se asociacioi do ketë kompetenca rishikuese kurse në të 2015 thotë se do të ushtroj kompetenca të plota rishikuese. Kushtetuesja thotë se kjo nënkupton e ky asociacion do ketë kompetencë mbi komunat”, ka thënë Ilazi.

Ekziston zgjidhja për asociacionin sipas Kushtetutës sonë, tha Ilazi duke shtuar se “qeveria mund ta çojë përpara këtë ide”.

Ai ka sqaruar se çdo gjë tjetër jashtë asaj që ka paraparë Gjykata Kushtetuese për Asociacionin, nënkupton ndryshim të Kushtetutës.

20:51

Maliqi: Perëndimi ka filluar ta afrojë Serbinë

Analisti politik Agon Maliqi vlerëson se raportet e Kosovës sot me Perëndimin janë në një pikë kritike, e moment shumë të ulët.

Maliqi në Desk të KOHËS ka thënë se procesi i shtetndërtimit ka mbetur në një fazë vendimtare të fundit, ku duhet mbështetje shtyse nga Perëndimi, e nuk duhet sjellë me arrogancë. Ai ka thënë se një pjesë të fajit për këtë e ka Perëndimi, pasi një pjesë e Evropës është bërë më e ndjeshme në raport me Serbinë, e ka kthyer pozicionin e BE-së dhe Evropës në një lloj neutraliteti shumë të rrezikshëm.

“Sot Kosova, edhepse kemi një Qeveri të re, që për nga aspekti i qeverisjes qëndron më mirë, raportet me Perëndimin janë ndoshta në një pikë kritike, e moment shumë të ulët. Ka lodhje të theksuar në Kosovë. E kemi harruar që procesi i shtetndërtimit që ka nisur me Perëndimin ka mbetur në një fazë ku ka duhet një lloj mbështetje shtyse, e nuk mund të sillemi me kaubojllëk e arrogancë, por duhet të ribalancojmë këto marrëdhënie, të definojmë interesat tona. Këta janë një lloj partneri që ka humbur besimin edhe në fjalën e dhënë të Kosovës edhe në kontraktualitetin. Tani kemi frymë të re që Kosova po thotë se mund të shpërfillimin marrëveshjet e Brukselit. Po dalim relativisht joserioz. Është e vërtetë se një pjesë e madhe e përgjegjësisë për këtë është te Perëndimi. Një pjesë e Evropës është bërë shumë e ndjeshme në raport me Serbinë, e ka kthyer pozicionin e BE-së dhe të Evropës në një lloj neutraliteti shumë të rrezikshëm e po reflektohet qartë. Por përgjigja jonë nuk duhet të jetë tash si një palë xheloze, që Perëndimi po na tradhëton tash, por duhet në mënyrë racionale t’ia definojmë interesat tona”, ka thënë Maliqi.

Maliqi ka folur edhe për çështjen e demarkacionit me Malin e Zi. Ai ka thënë se në atë kohë ishte shoqëruar me popullizëm të jashtëzakonshëm.

Maliqi në anën tjetër ka thënë se që nga fillimi i dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja në fillim të dekadës së kaluar, Perëndimi ka filluar me u munduar pak për Serbinë.
 

“Ka qenë një lloj kontrate mes Kosovës e Perëndimit. Kështu e kemi shpall pavarësinë, kemi arritur njohjet që kemi. Arriti në një pikë kur ky raport ndryshoi, kjo ka qenë nga fillimi i dekadë së shkuar, kur filloi dialogu nën ombrellë të BE-së. E situata gjeopolitike filloi të ndryshoi. Mendoj se përqendrimi në Kosovë vetëm te temat e brendshme, ka siguruar shumë iluzione mbi atë se çfarë po ndodh rreth Kosovës dhe mbi Kosovën në aspektin gjeopolitik. Kemi humb me pa që Perëndimi ka filluar me mëndu pak për Serbinë, nuk ka dashur me kriju një klimë antagonizmi me Serbinë. Ne jemi sjellë si fëmijë të lazdruar të Perëndimit, kemi prit çdo gjë të na vijë kur duam dhe si duam. Kjo marrëdhënie me Perëndimit nuk duhet të shihet në atë kontekst. Është transaksionale. Kemi përfituar shumë nga Perëndimi, por ka edhe përgjegjësi e detyrime. Si rasti i demarkacionit, që nuk është vetëm çështje e Kosovës por edhe e sigurisë rajonale, çështje e NATO-s. Ky problem konkret ishte i shoqëruar me popullizëm të jashtëzakonshëm, është fol me bindje të plota për hektarë të humbur, por sipas gjykimit tim, nga leximet e tknokratve ka qenë debat ligjor shumë më kompleks se a kemi humbur territor a jo. Por, nuk ka qenë e lehtë të hapësh debat, sepste ishte temë e lehtë për të nxitur gjakra e frymë nacionaliste e popullizëm, deri në atë pikë duke sabotuar diçka shumë të rëndësishme siç është liberalizimi i vizave, e për t’i acaruar raportet e Kosovës me aleatët”, ka thënë Maliqi.

 

20:28

Ilazi: Orientimi ynë euroatlantik është shndërruar në diskurs politik të brendshëm

Ramadan Ilazi, hulumtues për siguri të jashtme, ka thënë se orientimi euroatlantik i Kosovës është shndërruar në diskurs politike të brendshme nga partitë politike.

Ilazi në ‘’DESK’’ të KTV-së u shpreh se nuk duhet lejuar që të bëhen politika ditore me orientimin euroatlantik.

“Titulli i punimit tonë nuk ka të bëjë me orientimin e shtetit pro-Evropës apo pro-SHBA. Kjo ka të bëjë me programin e secilës parti, është temë kryesore e shoqërisë civile. Punimi nuk e konteston këtë dëshirë, por e problematizon faktin që orientimi ynë euroatlantik është shndërruar në diskurs politik të brendshëm. Viteve të fundit kemi parë që SHBA-ja apo BE-ja nuk kanë arritur t’i bindin liderët tanë. Shembull është demarkacioni, një punë e cila u zvarrit dhe më pas u miratua por humbëm shansin t’i liberalizonim vizat. Më herët temat euroatlantike që kanë qenë të rëndësishme për vendin nuk kanë qenë të kontestueshme. Ne duhet të decentralizojmë këtë konsensus, nuk duhet të lejojmë që të bëhen politika ditore”, deklaroi Ilazi.

20:23

Maliqi: Kosova s’ka perspektivë euroatlantike

Analisti Agon Maliqi ka thënë se Kosova është vend properëndimor, por në teori nuk ka perspektivë euroatlantike për shkak të vendeve në Bashkimin Evropian e në NATO që kundërshtojnë njohjen e Kosovës si shtet.

Në emisionin “Desku” në KTV, duke folur për punimin e tij me Ramadan Ilazin për “çarjet në konsensusin euroatlantik”, Maliqi ka thënë se në Kosovë duhet të bëhet pyetja se sa është i gatshëm vendi të mishërohet me vlerat e BE-së dhe të NATO-s.

“Sa jemi të gatshëm të ndërmarrim hapa e veprime të nevojshme për të ecur përpara. Kosova teorikisht s’ka as perspektivë euroatlantike për shkak të pesë vendeve në BE që s’na njohin dhe katër në NATO. Kjo është shumë reale. Në 10-vitëshin e fundit gjithmonë themi jemi pro BE e NATO, por jemi më larg këtij procesi. Pyetja që shtrojmë në studim, është që themi që jemi pro BE, por a jemi plotësisht pro të gjitha gjërave që është BE-ja”, ka thënë ai.

Sipas tij, Kosova s’ka arritur të krijojë një konsensus të brendshëm edhe kur në botë u panë çarjet mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe BE-së.

“Kur pamë çarjen e Perëndimit, u reflektua edhe te ne. S’kishim potencial të brendshëm por reflektuam çarjen që vinte nga jashtë. Edhe pse jemi pro, kur vjen momenti të marrim vendime strategjike e të vështira për këtë rrugë, ne i lejojmë temat e brendshme ta sabotojnë këtë rrugë”, ka shtuar Maliqi.