3 perditesime
20:38

Qeveria në përpilim të strategjisë që lufton ekstremizmin e dhunshëm dhe radikalizimin

Qeveria e Kosovës është duke punuar në krijimin e strategjisë kombëtare për parandalimin e ekstremizmit të dhunshëm dhe radikalizmit që shpie në terrorizëm.

Deri tani, Kosova ka pasur dy strategji të tilla, të cilat ishin miratuar në vitin 2015 nga Qeveria e Kosovës ndërsa me kalimin e kohës dhe ndryshimit të rrethanave në terren, është duke u punuar që dy strategjitë të bashkohen në një.

Lulzim Fushtica, koordinator nacional në Qeverinë e Kosovës në Strategjinë për parandalimit e ekstremizmit të dhunshëm dhe radikalizmit, ka thënë se Kosova nuk është e rrezikuar nga ndonjë shkuarje e re e kosovarëve në vatrat e luftës. Kjo për arsye se në aspektin global, luftimet në zonat e Sirisë dhe Irakut janë ndalur dhe ISIS-i është shuar.

“Duhet të jemi të vetëdijshëm dhe të gatshëm që t’i dalim përballë të gjitha këtyre sfidave. Për më shumë, ne kemi punuar në parandalim i cili është një ndër aspektet kryesore të kësaj lufte, ndaj këtij fenomeni mjaft negativ dhe po ashtu jemi të gatshëm t’u bëjmë ballë të gjitha sfidave”, ka thënë Fushtica për RAPORT të KTV-së.

Ai ka thënë se Strategjia në luftimin e ekstremizmit të dhunshëm dhe terrorizmit përmban: objektivin e parandalimit, të mbrojtjes, ndjekjes dhe të reagimit. Në aspektin e parandalimit, Fushtica thotë se është vënë me theks të veçantë identifikimi i hershëm i rasteve të ekstremizmit.

“Duke marrë parasysh identifikimin e hershëm, ne kemi bërë ngritjen e kapaciteteve në aspektin e sistemit arsimor. Pra, kemi bërë deri tani trajnim të të gjithë mësimdhënësve në identifikimin e hershëm të ekstremizmit. Por, kemi filluar të bëjmë edhe për deradikalizim, riintegrim dhe rehabilitim”, ka thënë ai.

Pos kësaj, programi i deradikalizimit sipas koordinatorit nacional, është zhvilluar edhe në Shërbimin Korrektues, në Burgjet e Kosovës.

“Me ndihmën e SHBA-së, kemi zhvilluar projekte të veçanta për punëtorët e sistemit korrektues, trajnime të veçanta se si të sillen dhe t’i trajtojnë të burgosurit që janë duke vuajtur dënimin për vepra të ndryshme, të lidhur me radikalizëm. Deradikalizimi i tyre fillon nga burgu dhe vazhdon tutje pasi personi e kryen dënimin. Kemi krijuar Divizionin në kuadër të MPB-së për riintegrim dhe rehabilitim, i cili merret me këta persona, derisa ata të shkojnë në komunitetin ku jetojnë”, ka potencuar tutje Fushtica.

Për fëmijët e kthyer nga vatrat e luftës, është krijuar Divizioni me programe të veçanta që do merret me këtë çështje. Psikologë dhe punëtorë sociale janë angazhuar që këta fëmijë të kthehen në sistemin arsimor dhe të mos lihen të vetëm.

“Kemi pasur përpjekje të punojmë lidhur me këtë edhe para se ata të kthehen, në mënyrë që ata ta kuptojmë se këta nuk paraqesin rrezik. Duke u bazuar nga situata si ajo e pandemisë, për shkak të mbylljes së kufirit, ekzistojnë plane qe do t’i koordinojmë në nivel se si dhe kur këta qytetarë ,të kthehen në vendin e tij”, ka thënë tutje ai.

Fushtica ka potencuar se çdo qytetarë i Kosovës që ka qenë pjesëmarrës në luftime në trevat e huaja, do të ndiqet me rrugë ligjore, sipas Ligjit të vendosur nga Parlamenti i Kosovës, që e sanksionon pjesëmarrjen e kosovarëve në luftime të huaja.

 

20:30

IKD-ja kritikon gjykatat për trajtimin e rasteve të terrorizmit

Kosova është renditur në mesin e shteteve me numrin më të madh të qytetarëve që iu kanë bashkuar organizatave terroriste "ISIS" e "AlNusra" në Siri e Irak, krahasuar me numrin e përgjithshëm të banorëve.

Sipas një raporti të publikuar nga Instituti i Kosovës për Drejtësi Raporti thuhet se në Kosovë, kishin vazhduar gjykimet dhe hetimet për 51 të dyshuar dhe 29 raste, ku përfshiheshin disa imamë të arrestuar që nga viti 2014 nën akuza për terrorizëm, raporton KOHA.

Sipas të dhënave të publikuara nga Këshilli për Bashkëpunim Rajonal që merret me

bashkëpunimin e vendeve të Evropës Lindore që synojnë të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, del se për periudhën 2015-2017, totali i dënimit për kosovarët që kanë marrë pjesë në këto luftëra është 187 vjet, Shqipëria që ka shqiptuar 126 vjet burgim, Bosnja dhe Hercegovina 40 dhe Maqedonia 33 vjet burgim.

IKD gjatë vitit 2018 dhe gjashtëmujorit të parë 2019, ka monitoruar 18 raste të terrorizmit, prej të cilave 47 persona janë të akuzuar, ndërsa ndaj 3 personave që kanë qenë pjesë e këtyre aktakuzave, është veçuar procedura.

Nga gjithsej, 18 raste, 12 raste me 32 persona kanë përfunduar me aktgjykim të formës së prerë, 1 rast me 5 persona është në rigjykim, 2 raste me 7 persona janë në proces në shkallë të parë, ndërsa 3 raste me 3 persona janë në proces në shkallë të dytë.

Nga 18 raste të terrorizmit të monitoruara nga IKD, 12 raste kanë përfunduar me aktgjykim të formës së prerë nga Gjykatat Themelore.

Në këto 12 raste, ku janë të përfshirë 32 persona të akuzuar, gjykatat kanë shqiptuar

aktgjykime dënuese ndaj 21 personave, aktgjykime liruese ndaj 10 personave, ndërsa ndaj njërit ka shpallur aktgjykim refuzues.

Prej 21 personave ndaj të cilëve gjykatat kanë shpallur aktgjykime dënuese, 18 janë dënuar me burgim efektiv, 2 me kusht, një me gjobë.

Nga 18 personat e dënuar me burgim efektiv, Gjykatat Themelore, njërin prej tyre e kanë dënuar me 8 vite burgim, një me 5 vite e 3 muaj, një me 5 vite, një me 4 vite e gjashtë muaj, dy persona me nga 4 vite, një person me 3 vite e gjashtë muaj, një me 3 vite, dy persona me 2 vite e pesë muaj, pesë persona me nja dy vite burgim, dy persona me nga 1 vit e gjashtë muaj, dhe një person me 6 muaj burgim efektiv.

Nga 2 personat që janë dënuar me burgim me kusht, gjykatat njërin e kanë dënuar me 8 muaj burgim me kusht, ndërsa tjetrin me 6 muaj burgim me kusht.

Ndërsa njëri i akuzuar, i cili është dënuar me 2,600 euro gjobë, është dënuar si i përfshirë në një rast të terrorizmit, mirëpo i njëjti është dënuar për veprën penale “mbajtja në pronësi, kontroll apo posedim të paautorizuar të armëve”.

Nga monitorimi sistematik i IKD-së në sistemin e drejtësisë rezulton se gjatë periudhës kohore 1 janar 2018 – 30 qershor 2019, nga Gjykatat Themelore në Kosovë

ndaj 10 personave janë shpallur aktgjykime liruese.

20:25

Edhe 102 kosovarë janë në Siri e Irak

Gjatë viteve 2013-2014 më shumë se 400 kosovarë raportohet se kishin shkuar në Siri për të luftuar.

Në mesin e tyre ka gra dhe fëmijë.

Disa nga ta gjenden nëpër burgje të Sirisë dhe të kthyerit në Kosovë shumica i kanë vuajtur dënimet.

Por aktualisht sipas të dhënave të Policisë së Kosovës në zonën e konfliktit në Siri dhe Irak janë edhe 102 kosovarë, të cilët në periudha të ndryshme kohë nga viti 2002 kishin udhëtuar për atje.

“Në zonën e konfliktit aktualisht janë 46 fëmijë të cilët kanë udhëtuar ose kanë lindur në zonën e konfliktit së paku nga njëri prind me shtetësi nga Kosova. Në forma të ndryshme Policia e Kosovës ka informata se në zonën e konfliktit janë vrarë ose kanë vdekur (vdekje natyrore) rreth 97 persona”, thuhet në përgjigjen e policisë.

Bedri Elezi nga Instituti i Kosovës për Studime Ndërkombëtare thotë se shqiptarët që kanë mbetur ende në vatrat e luftës në Siri kanë formuar një grup të quajtur Xhemati Alban, njësi kjo që ka mbi 4 mijë ushtarë që luftojnë përkrah ISIS-it.

Elezi shton se edhe ndaj të burgosurve të cilët janë kthyer nga Siria, drejtësia ka qenë selektive, ku ka të burgosur që nuk janë mbështetur edhe pse është deradikalizuar.

Lidhur me këtë çështje, imamët e Bashkësisë Islame të Kosovës janë duke ligjëruar për rreth 150 persona të kthyer nga zonat e luftës në Siri e Irak, të cilët po vuajnë dënimet në burgjet e Kosovës.

Të njëjtit, nga institucionet e Kosovës, vazhdojnë të konsiderohen si rrezik potencial, andaj edhe po punohet për deradikalizimin e tyre.

Nga BIK-u thonë se imamët janë duke e bërë një punë të mirë me të dënuarit për këtë vepër.

Sipas një studimi të bërë nga UNDP-ja në vitin 2017, në Kosovë thuhet se janë identifikuar disa faktorë shtytës dhe tërheqës që mundësojnë radikalizimin.

“Faktorët kryesor të shtytjes janë zhgënjimi me punën e ekzekutivit, institucionet legjislative dhe gjyqësore të Kosovës, ndjenjën e izolimit, si dhe krizën e identitetit dhe indoktrinimin ekstremist, papunësia, varfëria dhe kushtet e tjera socio-ekonomike, veçanërisht sistemi i dobët të arsimit. Këto ndjekin korrupsionin institucional, mungesën e aktiviteteve të organizuara për të rinjtë, dhe stigmatizimin shoqëror të besimtarëve konservatorë.

Përveç kësaj, faktorët specifik për femrat përfshijnë detyrimin e grave të martuara për t’u bashkuar me burrat e tyre dhe indoktrinimin nëpërmjet mësimeve joformale ose fetare në internet dhe me të afërmit e radikalizuar, kryesisht për shkak të mungesës së aktiviteteve alternative në kuadër të BIK-ut.

Faktorët kryesorë tërheqës të identifkuar nga grupet e fokusit janë bindjet personale

dhe angazhimi filozofik, pritjet e shpërblimeve materiale dhe shpirtërore, ndikimi i disa imamëve të arsimuar në Lindjen e Mesme dhe organizatat humanitare të Lindjes së Mesme aktive në Kosovë pas konfiktit të vitit 1999”, thuhet në gjetjet e këtij studimi.

20:19

Mbi 100 persona janë arrestuar në Kosovë për terrorizëm

Që nga viti 2013 më shumë se 100 persona janë arrestuar për terrorizëm në Republikën e Kosovës, në mesin e tyre edhe 14 imam, ndaj këtyre të fundit, Prokuroria nuk kishte arritur të siguronte prova, andaj ata ishin liruar. Përveç këtyre veprimeve kundër terrorizmit, institucionet qendrore të Kosovës miratuan në vitin 2015.

“Strategjinë për parandalimin e ekstremizmit dhe radikalizimit të dhunshëm në luftën kundër terrorizmit 2015-2020”, që synon të trajtojë problemin e radikalizimit dhe ekstremizmit në planin afatgjatë, raporton KOHA.

Në luftën kundër terrorizmit, në vitin 2014, Policia e Kosovës kishte arrestuar më shumë se 100 persona.

E në mesin e këtyre të arrestuarve ishin edhe 14 imam, shumica prej të cilëve ishin pjese e Bashkësisë Islame të Kosovës.

këta të fundit dyshoheshin për nxitje të ekstremizmit fetar dhe shkuarjes të rinjve nga Kosova për të luftuar “në emër të Zotit” përkrahë organizatave terroriste ISIL dhe Al Nusra.

Imamët akuza para gjykatës, të dyshuarit i kishin mohuar.

Në mungesë të provave, ata u liruan nga akuzat që ishin ngritur nga Prokuroria Speciale.

Por parandalimi dhe luftimi i terrorizmit vazhdon të mbetet një ndër prioritetet kryesore strategjike të Qeverisë së Republikës së Kosovës.

Kuvendi i Republikës së Kosovës më 12 mars 2015 kishte miratuar Ligjin për ndalimin e bashkimi në konflikte të armatosura jashtë territorit të vendit, ku qëllimi i këtij ligji është mbrojtja e interesit shtetëror dhe sigurisë kombëtare, i cili përcakton veprën penale të “bashkimit apo pjesëmarrjes në ushtrinë ose policinë e huaj, në formacionet e jashtme paraushtarake ose para policore, në organizimet grupore apo individualisht, në çfarëdo forme të konflikteve të armatosura jashtë

territorit të Republikës së Kosovës”.

Ky Ligji parasheh dënime prej 6 muaj deri në 15 vjet

Strategjia Shtetërore kundër Terrorizmit dhe Plani i Veprimit 2018–2022, dokument i hartuar nga Qeveria, ka për synim kundërshtimin dhe luftimin e ideologjive ekstremiste apo radikale, të çfarëdo natyre, të cilat mund të shpijnë në përdorimin

e dhunës dhe bien ndesh me normat dhe parimet demokratike të shoqërisë kosovare.

E në prill të vitit të kaluar 110 persona qytetarë të Kosovës, të cilët ishin në zonat e konfliktit në Siri u kthyen në Kosovë.

Kthimi i tyre u bë nga Turqia me një aeroplan që mbante flamurin amerikan. Qytetarët e kthyer janë gra dhe fëmijë të luftëtarëve shqiptarë që ishin të përfshirë në konfliktet në Lindjen e Mesme përkrah IS-it.

Në mesin e të kthyerve ishin edhe katër ish-luftëtarë të IS-it, 32 gra dhe 74 fëmijë, përfshirë këtu edhe nëntë fëmijë që kanë humbur prindërit në luftë.

Kthimi në Kosovë i këtyre 110 kosovarëve, ishte pjesë e një plani në koordinim të plotë me SHBA, kishte thënë ministri i atëhershëm i Drejtësisë, Abelard Tahiri

Në prill 2019, Gjykata Themelore në Prishtinë, 32 të dyshuarave ua kishte caktuar masën e arrestit shtëpiak për shkak të dyshimit se të njëjtat kanë kryer veprën penale “Bashkimi apo pjesëmarrja në ushtrinë ose policinë e huaj, në formacionet e jashtme paraushtarake ose para policore, në organizimet grupore apo individualisht jashtë territorit të Republikës së Kosovës”, dhe veprën penale “Organizimi dhe pjesëmarrja në grup terrorist”.

Ndërsa, në korrik 2019, Gjykata Themelore në Prishtinë, kishte vendosur që ndaj 24 grave të kthyera nga Siria të vazhdohet masa e arrestit shtëpiak edhe për dy muaj të tjerë, ndaj 4 prej tyre u është zëvendësuar kjo masë, me paraqitje në stacion policor, ndërsa 4 gra të tjera janë liruar nga masa e arrestit shtëpiak.