Shtojca për Kulturë

Aftësitë e munguara krijuese në krijimtarinë letrare shqipe

Përqafimi i metodës së realizmit socialist dhe asaj estetizante, brenda kulturës letrare shqipe përbën strategjinë e maskimit të mungesës së aftësive krijuese të krijueseve tanë

Mungesa e autenticitetit të përmbajtjeve kuptimore në krijimtarinë letrare prozën shqipe brenda harku kohor 1945-1990 ndërlidhen me faktin e kufizimeve të jashtme (metoda e realizimit socialist), në rastin e parë, apo si pasojë e zgjedhjes së “vetëvullnetshme” të subjekteve krijuese (metoda estetizante) në rastin e dytë, të cilat subjektin krijues do ta vendosin në gjendje komfori të mospërplasjes me gjendje krizash subjektive të vizioneve për botën, kusht ontologjikisht ky i domosdoshëm për aktin e krijimit

 

Mungesa e autenticitetit të përmbajtjeve kuptimore në krijimtarinë letrare prozën shqipe brenda harku kohor 1945-1990 ndërlidhen me faktin e kufizimeve të jashtme (metoda e realizimit socialist), në rastin e parë, apo si pasojë e zgjedhjes së “vetëvullnetshme” të subjekteve krijuese (metoda estetizante) në rastin e dytë, të cilat subjektin krijues do ta vendosin në gjendje komfori të mospërplasjes me gjendje krizash subjektive të vizioneve për botën, kusht ontologjikisht ky i domosdoshëm për aktin e krijimit

Hyrje

Në këtë trajtesë, shënjues problemor e kemi krijimin, si akt i bërjes së gjërave, me përqendrim në dimensionin e negativitetit të qenies së saj, e kjo do të thotë të moskrijimit. Nisur nga ontologjia metafizike e qenies, në veprën e vet “Kuptimi i krijimit”, Nikollaj Berdjajevi thekson se akti krijues njeriun e drejton nga një qenie e re, në një jetë të re, në mbretërinë e perëndisë. Berdjajev thotë se kultura është dështimi i aktit krijues, sepse ajo njeriun e ka drejtuar vetëm në mënyrë simbolike, e jo edhe realiste, për ta vendosur atë në mbretërinë e perëndisë. Sipas tij, filozofia dhe shkenca janë dështimi për njohjen krijuese të së vërtetës; arti dhe letërsia – dështimi për të krijuar të bukurën; familja dhe dashuria seksuale – dështimi për të krijuar dashuri; morali dhe ligji – dështimi për krijimin e marrëdhënieve njerëzore.