Kulturë

Paqeruajtësi im rastësor

Në Shqipëri, Kadare luajti lojën e maces dhe miut me regjimin. Ai shkroi poema që e përnaltësonin Leninin për shkak se nën diktatorin Enver Hoxha, që e mbajti nën kontroll Shqipërinë deri më 1985, secili student duhej ta bënte një gjë të tillë, por ai shkroi edhe romane që e pezmatonin diktaturën

Në një nga rruginat me tezga në pazarin e së dielës me libra në Delhi, një librashitës ishte goxha gjeni në renditjen e librave të dorës së dytë në një lloj stive mes romanesh. Isha studente që po këqyrja për një kopje të lirë të “Kështjellës” së Franz Kafkës, dhe ai më ofroi mua para një kopje të leskëruar të dramave të Brechtit një libër të një autori që nuk e njihja: Ismail Kadaresë.

 

“Në romanet e Kadaresë, njerëzit e gjejnë lirinë e tyre në çaste të shkurtra, edhe kur janë të kufizuar nga ligje të padrejta”

Në një nga rruginat me tezga në pazarin e së dielës me libra në Delhi, një librashitës ishte goxha gjeni në renditjen e librave të dorës së dytë në një lloj stive mes romanesh. Isha studente që po këqyrja për një kopje të lirë të “Kështjellës” së Franz Kafkës, dhe ai më ofroi mua para një kopje të leskëruar të dramave të Brechtit një libër të një autori që nuk e njihja: Ismail Kadaresë.

Ndër vite, unë bleva edhe të tjerë libra të Kadaresë me botime të pastra e tërheqëse, nga romani i tij i parë “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” (1963, i përkthyer në anglisht më 1971), mbi një gjeneral italian dhe ndihmësin e tij që kërkojnë në Shqipëri mbetjet e bashkatdhetarëve të tyre të rënë në luftërat botërore e deri te klasikë të tjerë, si “Prilli i thyer” (1978), mbi një burrë të zënë nga gjakmarrja, që zgjat me breza, “Kështjella” (1970), që përkap përplasjen mes shqiptarëve dhe Perandorisë Osmane, dhe të tjera.