Nëse ju ndodhin shpesh dhimbje koke nga akullorja, mund të jetë e vlefshme të shikoni nëse kjo është e pranishme edhe në familjen tuaj dhe të analizoni më me kujdes edhe llojet e tjera të dhimbjeve të kokës që përjetoni.
Është një ditë përvëluese vere dhe po shijoni akulloren tuaj të preferuar kur papritur ndjeni sikur dikush ju ka ngulur një thikë në ballë. Një dhimbje e mprehtë dhe therëse duket sikur vjen nga thellësia e trurit. Nuk mund të bëni gjë tjetër veçse të prisni që dhimbja të kalojë, ndërsa akullorja shkrihet në dorën tuaj.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj Kontribuo“Dhimbja e kokës nga akullorja është shumë, shumë e zakonshme. Është e padëmshme, vjen dhe largohet”, ka thënë neurologia Amaal Starling nga Klinika Mayo në Minesota, SHBA.
Megjithatë përveçse ka shqetësuar breza të tërë adhuruesish të ëmbëlsirave të ngrira, fenomeni i njohur si “brain freeze” ka ndihmuar edhe përparimin shkencor dhe mund të tregojë më shumë për shëndetin tuaj sesa mendoni.
Çfarë është “brain freeze”?
Ajo që shumica e njerëzve e njohin si “ngrirje e trurit” ose “dhimbje koke nga akullorja”, në terminologjinë shkencore quhet dhimbje koke e shkaktuar nga stimuli i ftohtë.
Studiuesit besojnë se kjo ndodh për shkak të ftohjes së menjëhershme të pjesës së sipërme të gojës ose pjesës së pasme të fytit. Kjo bën që enët e gjakut të tkurren shumë shpejt dhe më pas të zgjerohen përsëri për të rikthyer qarkullimin normal të gjakut, shkruan BBC.
Fijet nervore të dhimbjes në muret e këtyre enëve lidhen me nervin trigeminal, i cili përpunon sinjalet e dhimbjes nga balli dhe fytyra. Për këtë arsye, dhimbja ndihet në kokë ose në ballë dhe jo në gojë.
Studimet tregojnë se “brain freeze” duket se ka një komponent familjar: nëse prindërit tuaj e përjetojnë këtë fenomen, ka më shumë gjasa që edhe ju ta përjetoni.
Për të shmangur këtë lloj dhimbjeje, Starling rekomandon të konsumoni ushqimet dhe pijet e ftohta më ngadalë. Është ftohja e menjëhershme ajo që e shkakton problemin, prandaj lënia e pak kohe midis kafshatave ose gllënjkave ndihmon në parandalimin e saj.
Nëse dhimbja tashmë ka filluar, ekzistojnë disa metoda të thjeshta për ta lehtësuar. Ajo sugjeron të përdorni pjesën e poshtme të gjuhës për të ngrohur qiellzën e gojës. Nëse gjuha është gjithashtu e ftohtë, mund të përdorni gishtin e madh ose të pini diçka të ngrohtë.
Një lidhje befasuese
Megjithatë, pse disa njerëz përjetojnë “brain freeze”, ndërsa të tjerët mund të pinë një milkshake pa asnjë problem?
Profesoresha Irene Toldo nga Universiteti i Padovës në Itali dhe kolegët e saj analizuan katër dekada studimesh shkencore mbi këtë fenomen.
Duke përmbledhur kërkime nga vende të ndryshme të botës, përfshirë studime me mijëra nxënës në Tajvan, Gjermani dhe Kanada, si dhe me pacientë që vuajnë nga migrena në Brazil, Turqi dhe Mbretërinë e Bashkuar, Toldo identifikoi disa modele të qarta.
Së pari, ekziston një lidhje familjare. Nëse prindërit tuaj përjetojnë dhimbje koke nga akullorja, shanset janë më të mëdha që edhe ju t’i keni.
Së dyti, faktori më i rëndësishëm që ndikon në intensitetin e dhimbjes është nëse personi vuan nga migrena ose lloje të tjera dhimbjesh koke.
“Njerëzit me migrenë zakonisht përjetojnë këto dhimbje me intensitet më të lartë”, thotë Toldo.
Një studim i vogël i viteve 1970 zbuloi se 93% e personave që kishin migrenë kishin përjetuar gjithashtu “brain freeze”, ndërsa vetëm rreth një e treta e atyre që nuk vuanin nga migrena kishin pasur këtë përvojë.
Vetë Starling vuan nga migrena dhe nga dhimbje shumë të forta kur konsumon ushqime të ftohta.
“Nervi im trigeminal është shumë i ndjeshëm për shkak të migrenës, prandaj ekspozimi ndaj të ftohtit e aktivizon më fort”, shpjegon ajo.
Prandaj, nëse ju ose fëmija juaj përjetoni shpesh dhimbje shumë të forta nga akullorja, mund të jetë e dobishme të rishikoni historinë tuaj të dhimbjeve të kokës. Ajo që mund ta konsideroni normale, mund të jetë në fakt një gjendje e trajtueshme.
Mbi 50% e njerëzve me migrenë nuk kanë folur kurrë me një mjek për simptomat e tyre, edhe pse ekzistojnë diagnoza dhe trajtime efektive.
Një “migrenë e ngrirë”
Që nga vitet 1960, shkencëtarët kanë përdorur “brain freeze” si një mënyrë për të studiuar migrenën.
Migrena është e vështirë të studiohet në kohë reale, sepse sulmet janë të paparashikueshme dhe shumë të dhimbshme. Ndërsa “brain freeze” mund të shkaktohet sipas dëshirës, thjesht duke konsumuar ushqime ose pije shumë të ftohta.
Për shkak se të dyja përfshijnë nervin trigeminal, studiuesit e kanë përdorur këtë fenomen si një model eksperimental për të kuptuar më mirë mekanizmat e migrenës.
“Në vitet e hershme të mjekësisë së dhimbjeve të kokës, ‘brain freeze’ ishte një model i përshtatshëm eksperimental,” thotë Starling.
Nëse vuani nga migrena, nuk është e nevojshme të hiqni dorë nga akullorja.
“Nuk duhet të ndaloni së ngrëni akullore. Mund të mësoni ta menaxhoni”, shprehet Toldo.
Këshilla mbetet e njëjtë për të gjithë: hani dhe pini gjërat e ftohta më ngadalë. Kjo jo vetëm që ndihmon në shmangien e “brain freeze”, por ju lejon edhe të shijoni më mirë aromat dhe shijet.