Si do të përpiqen avokatët e Maduros të përmbysin çështjen ndaj tij

Maduro ka të ngjarë të përpiqet të përdorë pozicionin e tij në qeverinë e Venezuelës për të argumentuar se gëzon imunitet si udhëheqës i huaj.

Çështja penale kundër udhëheqësit të rrëzuar venezuelas, Nicolas Maduro, nuk ka mundur të ecë përpara gjatë gjashtë vjetëve të fundit.

Tani, pasi kapja e tij dhe paraqitja e parë në gjykatën federale të Manhatanit kanë mbetur pas, arritja deri te gjykimi mund të zgjasë edhe shumë vite të tjera, me runde betejash të pazakonta politike dhe ligjore që priten më tej.

Çështja penale kundër Maduros është aq e ndërlikuar nga ana ligjore për shkak të rolit të tij të mëparshëm si udhëheqës i Venezuelës, natyrës dramatike të provës së një komploti ndërkombëtar të narkoterrorizmit, si dhe implikimeve më të gjera për sigurinë kombëtare dhe politikën e jashtme, saqë mbrojtja e tij mund të përpiqet në disa mënyra të ndryshme ta bllokojë çështjen përpara se të shkojë në gjykim.

Maduro u deklarua i pafajshëm të hënën për akuzat e komplotit për narkoterrorizëm, komplotit për importimin e kokainës, posedimit të mitralozave dhe pajisjeve shkatërruese, si dhe komplotit për të poseduar mitraloza dhe pajisje shkatërruese.

“Nuk është se ai nuk do të negociojë, por fillimisht do të shtypë disa butona”, ka thënë Dick Gregorie, një prokuror federal me përvojë nga Miami, të hënën, pasi ndoqi mbulimin mediatik të paraqitjes së Maduros në gjykatë.

Gregorie kishte punuar në aktakuzën dhe gjykimin e Manuel Noriegës së Panamasë gati 40 vjet më parë, duke u bërë një nga pak prokurorët që ka gjykuar me sukses një të arratisur të huaj që pretendonte se ishte kryetar shteti.

Çështja Noriega ka disa ngjashmëri me atë të Maduros, veçanërisht për faktin se sa e rrallë është që SHBA-ja të godasë një vend të huaj dhe të rrëmbejë me forcë një udhëheqës politik.

Duket e mundshme që avokatët që përfaqësojnë Maduron dhe bashkëshorten e tij, Cilia Flores, e cila gjithashtu u deklarua e pafajshme të hënën për akuza për drogë dhe armë, të argumentojnë se ata janë kapur në mënyrë të paligjshme. Të hënën në gjykatë, ish-udhëheqësi venezuelas tha se ishte “rrëmbyer” nga ushtria amerikane.

Avokatët e tij ka të ngjarë të përballen gjithashtu me Departamentin e Drejtësisë për provat në çështje, për atë se në çfarë mund të kenë qasje që mund t’i ndihmojë, si dhe për informacionin e mbrojtur të sigurisë kombëtare që mund të përdoret në një gjykim.

Procesi i trajtimit të informacionit të klasifikuar, i mbikëqyrur nga gjykata, mund të shtojë muaj të tërë edhe në një çështje të thjeshtë, dhe të pandehurit ndonjëherë përpiqen drejt ekspozimit të informacionit të ndjeshëm në mënyrë që qeveria federale të bëhet e pavullnetshme për ta çuar çështjen në gjykim, një taktikë e quajtur “graymail”.

Provat e mbledhura deri tani dhe planet për ta çuar çështjen drejt gjykimit ka të ngjarë të diskutohen në paraqitjen e radhës së Maduros në gjykatën e Manhatanit, e caktuar për mars.

Argumenti për imunitet

Maduro ka të ngjarë të përpiqet të përdorë pozicionin e tij në qeverinë e Venezuelës për të argumentuar se gëzon imunitet si udhëheqës i huaj.

Në gjykatë, Maduro i tha gjyqtarit se ai ishte “ende president” i Venezuelës. E bashkëshortja e tij e quajti veten në mënyrë të ngjashme “Zonja e Parë e Venezuelës” gjatë paraqitjes së saj të hënën.

Gregorie kujtoi se sa të rëndësishme ishin betejat ligjore për pretendimet e imunitetit si kryetar shteti në rastin e Noriegës. Ato u shfaqën gjithashtu përpara gjykimit për ryshfet të një udhëheqësi politik që pretendonte se ishte kryetar shteti i Ishujve Turks dhe Caicos, çështje që Gregorie i ndoqi gjithashtu në Miami rreth 40 vjet më parë.

“Është mjaft e qartë se, për të përfituar imunitet si kryetar shteti, duhet të jesh kryetari i shtetit i njohur diplomatikisht”, ka thënë Gregorie. 

Edhe studiues të tjerë ligjorë kanë të njëjtin qëndrim, se njohjet diplomatike të Departamentit të Shtetit të SHBA-së janë në thelb fjala e fundit.

SHBA-ja ka pohuar që nga viti 2024 se Maduro është një udhëheqës i paligjshëm i Venezuelës dhe në vend të tij ka njohur opozitaren si presidente të zgjedhur.

Megjithatë, çështja se kush e drejtonte vendin do të duhej të interpretohej nga sistemi gjyqësor amerikan, potencialisht deri në Gjykatën e Lartë.

Noriega i humbi pretendimet për imunitet si kryetar shteti dhe diplomatik në vitin 1990. Ai u dënua në vitin 1991 për importim kokaine dhe mori një dënim prej 40 vjetësh.

Edhe Norman Saunders, kryeministri i Ishujve Turks dhe Caicos në vitet 1980, nuk u konsiderua kryetar shteti, kujtoi Gregorie. Kryetari i shtetit në atë territor britanik në atë kohë ishte mbretëresha.

A do të ketë dëshmitarë bashkëpunues?

Një pyetje që do të mbetet pezull është se sa i vendosur është Departamenti i Drejtësisë për ta çuar Maduron në gjykim.

Heqja e tij nga vendi e bën këtë më të lehtë në një aspekt kyç: mund të nxjerrë në pah dëshmitarë të rinj.

Gina Parlovecchio, partnere për çështje penale financiare në firmën e madhe ligjore “Mayer Brown” dhe ish-prokurore kryesore në gjykimin kundër bosit meksikan të drogës Joaquin “El Chapo” Guzman, ka thënë se ka gjasa të ketë disa bashkëpunëtorë që e kanë ndihmuar Zyrën e Prokurorit të SHBA-së për Distriktin Jugor të Nju-Jorkut të ndërtojë çështjen kundër Maduros.

Kjo zyrë ka ndjekur penalisht më parë persona të tjerë me lidhje me Maduron, përfshirë nipërit e bashkëshortes së tij, Cilia Flores. Qeveria federale gjithashtu ndjek nga afër pesë organizatat terroriste të huaja të përmendura në aktakuzën ndaj Maduros si pjesëmarrëse në skemën për të transportuar drogë nga Venezuela në SHBA.

Megjithatë, paraqitja e dëshmitarëve bashkëpunues në një gjykim mund të jetë sfiduese.

Gregorie përshkroi se si një dëshmitar vdiq në një aksident të dyshimtë automobilistik disa ditë përpara se të dëshmonte kundër një bashkë të pandehuri të Noriegës. Ai përmendi gjithashtu vrasjen e informatorit të DEA-s, Barry Seal, nga një vrasës me pagesë i një karteli droge në Luiziana në vitet 1980.

“Ai u vra përpara se të fillonte gjykimi. Kishte incidente të tilla që të bënin të shqetësoheshe”, ka thënë Gregorie. “Një dëshmitar që kishte dokumente që unë po i kërkoja, dhe ato dokumente u zhdukën”.

Të tjerë në çështjen Noriega hynë në programin e mbrojtjes së dëshmitarëve, duke hequr dorë nga identitetet e tyre për identitete të reja, në qytete të përcaktuara nga qeveria federale, ka thënë Gregorie.

“Pa dyshim, kjo është një fushë e dhunshme”, ka shtuar prokurori i dalë në pension nga Miami.
Michael Nadler, një tjetër ish-prokuror federal në çështje kundër zyrtarëve të lartë venezuelas, ka thënë se rastet e komplotit për trafik droge mund të jenë më të vështira për t’u provuar, për shkak të varësisë nga dëshmitarë brenda botës së drogës, ndryshe nga rastet e ryshfetit ndërkombëtar ku ndiqen paratë.

Nadler kishte punuar në aktakuzën për pastrim parash në Miami kundër një zyrtari tjetër të lartë venezuelas, Alex Saab, i cili u lirua nga paraburgimi amerikan në vitin 2023 në kuadër të një shkëmbimi të burgosurish dhe u kthye në Venezuelë për të punuar në qeverinë e Maduros.

“Duhet të kesh dikë në dhomë me të që të thotë se ai e dinte, e lejoi të ndodhte, ose bëri diçka më tepër”, ka thënë Nadler për provimin e një çështjeje të trafikut të drogës.

Aktakuza kundër Maduros, megjithatë, nuk është aq specifike për transaksionet sa disa aktakuza të tjera për trafik droge dhe pastrim parash. Megjithatë, prokurorët përfshinë disa episode, në akuzat tashmë publike kundër Maduros, të cilat duket se sugjerojnë se ata kanë informacion nga dëshmitarë me qasje të afërt tek ai.

Në një episod për shembull, prokurorët thonë se Maduro u ka thënë trafikantëve të tjerë të dyshuar se nuk duhej të kishin dërguar më shumë se një ton kokainë në një fluturim komercial në vitin 2013 që ateroi në Paris dhe që u sekuestrua nga autoritetet franceze.

Momentet specifike që përshkruajnë prokurorët në aktakuzën ndaj Maduros lidhen me secilën nga pesë organizatat narkoterroriste: FARC dhe ELN, që prodhojnë kokainë në Kolumbi, kartelin Sinaloa dhe Zetas, që trafikojnë kokainë nga Amerika Qendrore përmes Meksikës drejt SHBA-së; dhe Tren de Aragua, që ndihmon në transportimin e kokainës jashtë Venezuelës.

Disa ish-prokurorë thonë se Departamenti i Drejtësisë do të ishte i gatshëm ta padiste dhe ta kapte Maduron vetëm nëse besonte se çështja ishte mjaft e fortë.

Disa prokurorë gjithashtu besojnë se udhëheqësi i rrëzuar mund të dëshirojë të përballet me një juri.

“Mendoj se ata ka të ngjarë të presin një gjykim”, ka thënë Parlovecchio, duke përmendur se dy nipërit e Flores, të quajtur Narcosobrinos, u dënuan nga një juri për trafik kokaine në vitin 2016. 

“Këto raste të trafikut të drogës në nivele të larta kanë tendencë të shkojnë në gjykim… kur ke një të pandehur që nuk ka asgjë për të humbur”.

Akuzat ndaj Maduros janë serioze dhe potencialisht mbartin një dënim të përjetshëm për komplot, plus dekada burgim për shkeljet e lidhura me armët, sipas Parlovecchio.

Ajo ka përmendur çështjen e saj disa vite më parë për Zyrën e Prokurorit të SHBA-së për Distriktin Lindor të New Yorkut, ku edhe El Chapo shkoi në gjykim dhe u dënua.

Ai tani ndodhet në të vetmin burg Supermax të Byrosë së Burgjeve, në Kolorado, duke vuajtur një dënim të përjetshëm për drejtimin e një organizate kriminale të trafikut të drogës, plus 30 vjet për posedim të një mitralozi.

Bërja e marrëveshjes

Por a do të ishte e hapur qeveria amerikane për ndonjë lloj negocimi ose marrëveshjeje me sundimtarin e kapur?

Shumica dërrmuese e çështjeve penale federale përfundojnë me pranimin e fajësisë nga të pandehurit, qoftë si pjesë e një marrëveshjeje apo për të shmangur një gjykim, sipas të dhënave të gjykatave federale.

Një marrëveshje ligjore dhe gjeopolitike mund të lindë në çdo moment në lidhje me Venezuelën, veçanërisht nëse situata e politikës së jashtme ndryshon ose nëse çështja vazhdon edhe pasi të përfundojë presidenca e Trumpit.

Megjithatë, Gregorie, i cili gjykoi çështjen Noriega, ka thënë se ndjekja penale për trafik droge e një udhëheqësi të huaj kishte shumë gjasa të ishte gjithmonë në rrugën e gjykimit, pjesërisht për shkak të përpjekjes së madhe që kërkohet për ta ngritur aktakuzën dhe për ta kapur të pandehurin.

“Ne po shtynim vazhdimisht që çështja të shkonte në gjykim, dhe nëse e akuzoja, synimi im ishte ta gjykoja”, ka thënë Gregorie të martën për çështjen Noriega.

Avokati mbrojtës i Maduros, Barry Pollack, një specialist i sigurisë kombëtare dhe mbrojtjes penale financiare nga Uashington DC, nuk pranoi të komentojë për këtë histori.

Pollack është i njohur për përvojën e tij me të pandehur të profilit të lartë, pasi më parë kishte zgjidhur çështjen penale kundër themeluesit të Wikileaks, Julian Assange.