Presidenti amerikan, Donald Trump, ka njoftuar në orët e para të së mërkurës me kohën e Kosovës se pajtohet me një armëpushim dyjavor të propozuar midis SHBA-së dhe Iranit nëse trafiku i anijeve lejohet të lëvizë nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Izraeli ka njoftuar po ashtu se mbështet vendimin e Trumpit për të pezulluar sulmet ndaj Iranit, por ka shtuar se armëpushimi dyjavor "nuk përfshin Libanin".
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoArmëpushimi erdhi pak më shumë se një orë para afatit të Trumpit që Irani të bëjë një marrëveshje ose përndryshe "një qytetërim i tërë do të vdesë".
Pakistani, i cili ka vepruar si ndërmjetës, ka ftuar të dyja palët për bisedime në Islamabad të premten.
Çmimet e naftës kanë rënë ndjeshëm që nga njoftimi i armëpushimit, duke u tregtuar tani nën 100 dollarë për fuçi.
Emiratet e Bashkuara Arabe thonë se kanë triumfuar në luftë
Një këshilltar i presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe thotë se vendi ka "triumfuar", pasi ka vuajtur sulme të rregullta iraniane që nga fillimi i luftës.
"Ne mbizotëruam përmes një mbrojtjeje epike kombëtare që mbrojti sovranitetin dhe dinjitetin dhe mbrojti arritjet tona përballë agresionit të pabesë", ka thënë Anëar Gargash.
"Sot, ne ecim përpara për të menaxhuar një peizazh kompleks rajonal me një ndikim më të madh, një depërtim më të mprehtë dhe një kapacitet më të fortë për të ndikuar dhe formësuar të ardhmen”.
Ministria e Mbrojtjes e vendit ka postuar përditësime të rregullta mbi sulmet e kapura iraniane që nga fillimi i luftës.
Një përditësim i postuar të martën dha shifrat e mëposhtme: 2221 dronë, 26 raketa lundrimi dhe 520 raketa balistike.
Ministri i Jashtëm i Omanit gjithashtu e ka mirëpritur armëpushimin.
Ministria e saj e Jashtme ia atribuoi punën Pakistanit, por ka nënvizuar rëndësinë e "intensifikimit të përpjekjeve" për të ecur përpara drejt një armëpushimi të përhershëm.
Reagimi ndërkombëtar ndaj marrëveshjes SHBA-Iran për armëpushim
Zyrtarë të disa prej shteteve kryesore në botë kanë reaguar pas arritjes së armëpushimit dyjavor ndërmjet
Ministria e jashtme e Irakut ka thënë se "e vlerëson këtë si një zhvillim që mund të kontribuojë në uljen e tensioneve, rritjen e mundësive për de-eskalim dhe forcimin e sigurisë dhe stabilitetit në rajon".
Udhëheqësit evropianë, përfshirë kancelarin gjerman, Friedrich Merz dhe kryeministrin britanik, Keir Starmer, e mirëpritën marrëveshjen e armëpushimit.
"Së bashku me partnerët tanë duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për të mbështetur dhe ruajtur këtë armëpushim, ta shndërrojmë atë në një marrëveshje të qëndrueshme dhe të rihapim Ngushticën e Hormuzit", ka thënë Starmer për të cilin Downing Street ka njoftuar se të mërkurën do të udhëtojë për në Lindjen e Mesme.
Omani, një bashkëbisedues kyç, ka thënë se e mirëpriti njoftimin e armëpushimit dhe përgëzoi rolin e Pakistanit në ndërmjetësim, sipas një deklarate nga ministria e saj e Jashtme.
Kryeministri australian, Anthony Albanese, ka thënë se njoftimi ishte "lajm pozitiv", duke i thënë Sky News Australia se shpreson që ai "të çojë në një depërshkallëzim të përhershëm dhe në fund të konfliktit". Albanese gjithashtu ka kritikuar retorikën e mëparshme të Trumpit, duke thënë se "potenciali i dëmtimit të infrastrukturës civile në Iran ishte një deklaratë e jashtëzakonshme për t'u bërë".
Egjipti e ka quajtur armëpushimin "një hap pozitiv drejt uljes së tensioneve dhe përmbajtjes së tensioneve rajonale".
Sekretari kryesor i kabinetit të Japonisë, Minoru Kihara, ka thënë se “Ajo që është më e rëndësishme tani është që situata të qetësohet vërtet, duke përfshirë sigurimin e kalimit të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit".
Ndërkaq, sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, u ka bërë thirrje "të gjitha palëve të përmbushin detyrimet e tyre" dhe "t'u përmbahen kushteve" të marrëveshjes, sipas një deklarate nga zëdhënësi i tij.
Çka parasheh plani 10-pikësh i Iranit të cilin Trumpi e mori në konsideratë
Photo: Associated Press
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë në orët e para të së mërkurës me kohë të Kosovës se SHBA-ja kishte marrë një plan 10-pikësh "të realizueshëm" nga Irani, pasi të dy vendet ranë dakord për një armëpushim dyjavor.
Propozimi i Teheranit përfshin pika që lidhen me Ngushticën e Hormuzit, heqjen e sanksioneve globale dhe armët bërthamore, sipas raportimeve nga agjencia shtetërore iraniane e lajmeve Fars.
Këto janë 10 pikat e planit iranian të paqes:
1. Tërheqja e trupave amerikane nga rajoni
2. Kontroll i Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit
3. Kompensimi i dëmeve ndaj Iranit
4. Tërheqja e sanksioneve
5. Lirimi i asteve të ngrira iraniane
6. Zotimi i Iranit për të mos krijuar armë bërthamore
7. Pranimi i së drejtës së Iranit për të pasuruar uranium
8. Pajtimi i Iranit për traktatet e paqes me vendet e rajonit
9. Ndërprerja e armiqësive kundër të gjitha grupeve të rezistencës në rajon
10. Dispozitat e mbështetura nga një rezolutë e OKB-së
Starmer udhëton sot për në Lindjen e Mesme
Photo: Associated Press
Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, do të udhëtojë të mërkurën për në Gjirin Persik për t'u takuar me udhëheqësit në rajon për të "diskutuar përpjekjet diplomatike për të mbështetur dhe ruajtur armëpushimin", ka njoftuar Downing Street.
Starmer ka thënë se Mbretëria e Bashkuar do të "bëjë gjithçka që mundet për të mbështetur dhe ruajtur këtë armëpushim".
"E mirëpres marrëveshjen e armëpushimit të arritur brenda natës, e cila do të sjellë një moment lehtësimi për rajonin dhe botën", ka thënë ai.
"Së bashku me partnerët tanë duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për të mbështetur dhe ruajtur këtë armëpushim, ta shndërrojmë atë në një marrëveshje të qëndrueshme dhe të rihapim Ngushticën e Hormuzit", ka shtuar ai.
Ndërkohë Downing Street ka thënë në njoftimin e tij se kryeministri Starmer, në takimet me udhëheqësit rajonalë, do të përsërisë mbështetjen e palëkundur të Mbretërisë së Bashkuar dhe nevojën për një zgjidhje diplomatike afatgjatë për t'u siguruar që armëpushimi të çojë në një marrëveshje të qëndrueshme.
Ai do të zhvillojë bisedime për të siguruar që rihapja e Ngushticës së Hormuzit të mbetet e përhershme, me Mbretërinë e Bashkuar që vazhdon të udhëheqë përpjekjet ndërkombëtare.
Bien çmimet e naftës pas marrëveshjes së armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit
Ilustrim
Armëpushimi mes SHBA-së e Izraelit dhe Iranit është pritur me padurim nga tregtarët e naftës.
Rruga jetësore e transportit detar, Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës rrjedh një e pesta e gazit natyror të lëngshëm dhe naftës bruto në botë, është rihapur, dhe kalimin e sigurt nëpër të e ka konfirmuar edhe Irani të mërkurën.
Menjëherë pas arritjes së armëpushimit dyjavor, çmimet e naftës kanë ndjeshëm, me më shumë se 13.5% në 94 dollarë për fuçi për naftën bruto Brent, që është edhe pika referuese.
Prodhimi është ngadalësuar në shtetet kryesore prodhuese të naftës në Lindjen e Mesme, dhe kjo nuk mund të rifillojë shpejt, kështu që do të ketë ende probleme me furnizimin.
Përpara se SHBA-ja dhe Izraeli të fillonin sulmet, nafta ishte rreth 72 dollarë për fuçi. Çmimi mesatar vitin e kaluar ishte 69 dollarë.
Irani thotë se mund të bëhet kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit
Photo: Associated Press
Ministri i jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka thënë në një deklaratë se Teherani do të pushojë kundërsulmet dhe do të sigurojë kalim të sigurt përmes rrugës ujore në Ngushticën e Hormuzit, nëse ndalojnë sulmet kundër tij.
Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare i Iranit e përshkroi marrëveshjen si një fitore ndaj SHBA-së, duke pretenduar se Trumpi kishte pranuar kushtet e Iranit për t'i dhënë fund armiqësive.
Ndërkaq, Trumpi i ka thënë agjencisë franceze të lajmeve AFP se ishte një "fitore totale dhe e plotë".
"Fitore totale dhe e plotë. 100 përqind. Pa dyshim”, ka thënë Trumpi kur është pyetur nëse po pretendonte fitoren me armëpushimin.
Lufta e cila të shtunën ka hyrë në javën e gjashtë ka marrë më shumë se 5,000 jetë njerëzish në disa vende të Lindjes së Mesme, përfshirë më shumë se 1,600 civilë në Iran, sipas të dhënave nga burime qeveritare dhe grupe të të drejtave të njeriut.
Një burim i informuar mbi bisedimet ka shprehur kujdes në lidhje me mbajtjen e armëpushimit dyjavor, duke thënë se pala amerikane besonte se Irani po përpiqej të fitonte kohë.
Gjashtë orë nga shpallja e armëpushimit, pak lëvizje në Ngushticën e Hormuzit
Të dhënat e transportit detar tregojnë pak lëvizje në Ngushticën e Hormuzit më shumë se gjashtë orë pasi SHBA-ja dhe Irani njoftuan një armëpushim.
Analistët paralajmërojnë se anijet dhe siguruesit do të duhet të shohin shenja të mëtejshme pozitive përpara se të rifillojnë trafikun përmes rrugës ujore jetësore.
"Armëpushimi është një hap i parë i domosdoshëm, por kjo nuk do të thotë që transporti tregtar normalizohet menjëherë përmes korsive ndërkombëtare të trafikut në Ngushticë", ka thënë Charlie Brown, Këshilltar i Lartë i Gjurmimit të Flotës së Errët në United Against Iran dhe një ish-oficer i Marinës Amerikane.
"Pronarët e anijeve ende presin udhëzime autoritare nga kanalet e sigurisë detare, shtetet e flamurit dhe, në mënyrë kritike, siguruesit detarë të rrezikut të luftës përpara se të dërgojnë anije përsëri në ngushticë", ka shtuar Broën.
Irani ka sulmuar të paktën 19 anije pranë Ngushticës së Hormuzit, që lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit, që nga fillimi i luftës. Bllokimi i rrugës ujore prej më shumë se gjashtë javësh ka penguar furnizimet me naftë të papërpunuar për pjesën tjetër të botës dhe ka dëmtuar tregjet globale.
Të mërkurën në mëngjes, ministri i Jashtëm i Iranit ka thënë se "kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit".
Shtëpia e Bardhë shpall fitoren, Trumpi thotë se kjo mund të jetë "Epoka e Artë" e Lindjes së Mesme
Photo: Associated Press
Shtëpia e Bardhë ka shpallur fitoren pas njoftimit të armëpushimit me Iranin.
"Kjo është një fitore për Shtetet e Bashkuara që presidenti Trump dhe ushtria jonë e jashtëzakonshme e bënë të mundur", ka thënë Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në një postim në rrjetet sociale, duke shtuar se ai "rihapi Ngushticën e Hormuzit".
Leavitt vëren se presidenti kishte thënë që në fillim se "Operacioni Epic Fury" do të ishte një operacion katër deri në gjashtë javë, duke shtuar se SHBA-ja "arriti dhe tejkaloi objektivat kryesore ushtarake në 38 ditë".
Ndërkaq vetë Trumpi, ka postuar në Truth Social për të thënë se është një "ditë e madhe për Paqen Botërore!".
Trumpi po ashtu ka thënë se kjo mund të jetë “Epoka e Artë e Lindjes së Mesme”.
Ai e ka bërë postimin disa orë pas njoftimit se është arritur një armëpushim dyjavor mes SHBA-së dhe Iranit, teksa shton se SHBA-ja do të ndihmojë në lëvizjen e anijeve nëpër Ngushticën e Hormuzit.
“Një ditë e madhe për Paqen Botërore! Irani dëshiron që kjo të ndodhë, ata kanë duruar mjaft! Po kështu, të gjithë të tjerët kanë bërë! Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të ndihmojnë me rritjen e trafikut në Ngushticën e Hormuzit. Do të ketë shumë veprime pozitive! Do të fitohen shumë para. Irani mund të fillojë procesin e rindërtimit. Ne do të ngarkojmë furnizime të të gjitha llojeve dhe thjesht do të "rrimë andej-këndej" për t'u siguruar që gjithçka të shkojë mirë. Jam i sigurt se do të shkojë. Ashtu siç po e përjetojmë në SHBA, kjo mund të jetë Epoka e Artë e Lindjes së Mesme!!!”, ka shkruar ai.