Pas vrasjes së liderit suprem të Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, në një sulm amerikano-izraelit të shtunën, vëmendja është përqendruar te procesi kushtetues që do të përcaktojë pasardhësin e tij.
Zyra e tij njoftoi të dielën se gjatë periudhës kalimtare përgjegjësinë e përbashkët për detyrat e udhëheqësit suprem do ta marrin presidenti, kreu i gjyqësorit dhe një klerik nga Këshilli Kujdestar, derisa të zgjidhet udhëheqësi i ri, raporton "Dnevni Avaz".
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj KontribuoKëshilli i përkohshëm i udhëheqjes aktualisht përbëhet nga presidenti Masoud Pezeshkian, kryegjyqtari Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i dhe anëtari i Këshillit Kujdestar, Alireza Arafi. Derisa Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë të zgjedhë udhëheqësin e ri suprem, këshilli treanëtarësh përfaqëson autoritetin më të lartë në Iran.
Khamenei nuk ka emëruar publikisht një pasardhës. “Anadolu” ka përpiluar gjashtë figura që konsiderohen gjerësisht si kandidatët kryesorë në procesin e trashëgimisë.
Alireza Arafi
Arafi, i cili është njëkohësisht anëtar i Asamblesë së Ekspertëve dhe i Këshillit 12-anëtarësh të Kujdestarëve, gëzon ndikim të konsiderueshëm brenda strukturës së pushtetit iranian.
Përveç shërbimit në Këshillin e përkohshëm të udhëheqjes, ai drejton seminaret iraniane dhe është imam i namazit të xhumasë në Qom.
Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i
Mohseni-Eje’i ka qenë më parë ministër i Inteligjencës së Iranit nga viti 2005 deri në vitin 2009 dhe që nga viti 1984 ka mbajtur disa poste të larta qeveritare. Aktualisht shërben në Këshillin e përkohshëm të udhëheqjes.
Si autoriteti më i lartë juridik i vendit, ai konsiderohet figurë kyçe në shtypjen e lëvizjeve protestuese në mbarë vendin gjatë periudhës 2025–2026.
Sadeq Larijani
Ish-kryegjyqtari Sadeq Larijani, aktualisht kryetar i Këshillit të Përshtatshmërisë, ka qenë këshilltar i afërt i Khameneit dhe prej kohësh konsiderohet si pasardhës i mundshëm.
I lindur në Najaf, ai është djali i ajatollahut të madh Hashem Larijani, të cilin thuhet se e dëboi shahu Mohammad Reza Pahlavi.
Më vonë familja u kthye në Iran, ku Sadeq arriti gradën e ajatollahut të madh.
Hassan Rouhani
I lindur si Hassan Fereydoun, Hassan Rouhani shërbeu si presidenti i shtatë i Iranit nga viti 2013 deri në vitin 2021. Klerik dhe ekspert i sheriatit, Rouhani ka shërbyer më parë në Asamblenë e Ekspertëve, Këshillin e Përshtatshmërisë dhe Këshillin e Lartë të Sigurisë Kombëtare.
Pas largimit nga detyra, ai nuk u emërua në ndonjë post të lartë dhe iu ndalua kandidimi në zgjedhjet për Asamblenë e Ekspertëve në vitin 2024.
Hossein Nouri Hamedani
Ajatollahu i madh Hossein Nouri Hamedani, 100 vjeç, konsiderohet një nga dijetarët fetarë më të shquar të Iranit dhe njihet për qëndrimet e tij të ashpra dhe ultrakonservatore.
Para revolucionit të vitit 1979, ai ishte kundërshtar i hapur i shahut dhe u arrestua disa herë nga policia sekrete SAVAK. Aktualisht jeton në Qom dhe është anëtar i Asamblesë së Ekspertëve.
Mojtaba Khamenei
Djali i dytë i Ali Khameneit, Mojtaba Khamenei, shërbeu gjatë Luftës Iran-Irak nga viti 1987 deri në vitin 1988.
Ai konsiderohet gjerësisht si më me ndikim nga fëmijët e Khameneit dhe lidhet me forcat Basij, të cilat u përdorën për shtypjen e protestave pas zgjedhjeve të kontestuara të vitit 2009.
Megjithëse nuk mban një funksion zyrtar publik, Shtetet e Bashkuara e sanksionuan atë në vitin 2019 për përfaqësimin e udhëheqësit suprem në funksione zyrtare, ndonëse ai kurrë nuk është zgjedhur apo emëruar në ndonjë post shtetëror, përveç punës në zyrën e babait të tij.
Si do të zgjidhet udhëheqësi i ri
Që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979, Irani ka pasur vetëm dy udhëheqës supremë: Ruhollah Khomeini dhe Ali Khamenei, i cili e pasoi atë në vitin 1989.
Neni 111 i Kushtetutës së Iranit përcakton se në rast vdekjeje, ekspertët duhet të ndërmarrin masa në kohën më të shkurtër të mundshme për emërimin e udhëheqësit të ri. Derisa të emërohet udhëheqësi i ri, një këshill i përbërë nga presidenti, kreu i gjyqësorit dhe një fakih nga Këshilli i Kujdestarëve, sipas vendimit të Këshillit të Emergjencave Kombëtare, merr përkohësisht të gjitha detyrat e udhëheqësit.
Neni 107 i Kushtetutës së Iranit përcakton se përcaktimi i udhëheqësit i takon ekspertëve të zgjedhur nga populli, duke ia lënë përgjegjësinë 88 anëtarëve të Asamblesë së Ekspertëve që të shqyrtojnë dhe emërojnë figurën më të lartë në vend.
Përveç zgjedhjes së udhëheqësit, ky organ është përgjegjës për mbikëqyrjen e punës së tij dhe ka autoritet ta shkarkojë atë nëse nuk i përmbush detyrat e tij.
