-
Από:
Shaban Maxharraj
- 28 Ιανουαρίου 2026 20:07
- Μοιράστε σε:
Δεν υπάρχει επίθετο που να μην έχει ειπωθεί γι' αυτόν, αλλά σε μια εποχή που η λήθη γίνεται καθημερινότητα, η ανάμνηση ιδιοφυΐων όπως ο Ισμαήλ Κανταρέ γίνεται αναγκαιότητα. Η αλληλογραφία με ένα ειδικό κεφάλαιο για το Κόσοβο ήταν το θέμα της εκδήλωσης που διοργανώθηκε την Τετάρτη στα Τίρανα, για τον εορτασμό της 90ής επετείου από τη γέννησή του. Τον θυμούνται επίσης ως έναν αδάμαστο αγωνιστή για την Ευρωπαϊκή Αλβανία, τη φωνή του Κοσόβου, που για αυτόν ήταν προσωπικός πόνος, ως έναν συγγραφέα που δεν χρειάζεται περιστασιακούς επαίνους.
«Παρακαλώ μην ακούτε τους ανεύθυνους καυχησιολόγους, που εύκολα φωνάζουν: "Ω, ανεξαρτησία αμέσως, ή ας γίνουμε στάχτη!" Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να προτείνει στάχτη και θάνατο για τον ίδιο του τον λαό. Είστε εκεί για την ελευθερία, δηλαδή για τη ζωή του Κοσσυφοπεδίου και όχι για τον θάνατό του», γράφεται στο τέλος της επιστολής που έστειλε ο Ισμαήλ Κανταρέ στην αντιπροσωπεία του Κοσσυφοπεδίου στη Διάσκεψη του Ραμπουγιέ στις 22 Φεβρουαρίου 1999.
Μετά τις διαφορετικές απόψεις μεταξύ των Αλβανών σχετικά με τη Συμφωνία που πρότειναν οι διεθνείς, ο Κανταρέ έκρινε σκόπιμο να παρέμβει και να γνωστοποιήσει τις πεποιθήσεις του στις κρίσιμες ημέρες της Διάσκεψης που άνοιξε τον δρόμο για την ελευθερία και στη συνέχεια την Ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Αλλά ο Ισμαήλ Κανταρέ συχνά θεωρούσε σκόπιμο να γράψει σε παγκόσμιες προσωπικότητες για το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου.
Αλληλογραφία όπως αυτή με μέλη της αντιπροσωπείας, καθώς και με πολλούς άλλους κατά τη διάρκεια της ζωής και της καριέρας του μεγαλύτερου Αλβανού συγγραφέα, εκτέθηκε την Τετάρτη στις εγκαταστάσεις του Υπουργείου Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων στα Τίρανα.
Ο αδάμαστος πολεμιστής της Ευρωπαϊκής Αλβανίας
Με την ευκαιρία της 90ής επετείου από τη γέννηση του Ισμαήλ Κανταρέ, η κυβέρνηση της Αλβανίας δανείστηκε την αλληλογραφία του Κανταρέ από το σπίτι-στούντιο «Καντάρε» που βρίσκεται στην πρώην κατοικία του συγγραφέα, στην πρώτη ζώνη των Τιράνων.
Στην τελετή που πραγματοποιήθηκε προς τιμήν των γενεθλίων του συγγραφέα, ο οποίος γεννήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 1936 στο Αργυρόκαστρο και πέθανε την 1η Ιουλίου 2024 στα Τίρανα, οι παρευρισκόμενοι εκτίμησαν την πνευματική προσφορά του Κανταρέ πέρα από τη λογοτεχνία. Εκτός από την αλληλογραφία, η έκθεση παρουσίασε επίσης σπάνιες εκδόσεις από την προσωπική βιβλιοθήκη του συγγραφέα, αντικείμενα και αυθεντικά αντικείμενα από το σπίτι-στούντιο «Καντάρε».
επίσης
Ο Kadareja μνημονεύεται μέσα από το έργο του
Η υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών της Αλβανίας, Ελίζα Σπυροπάλι, δήλωσε ότι ο Κανταρέ πολέμησε για την Αλβανία ακόμη και όταν οι ίδιοι οι Αλβανοί πολέμησαν εναντίον του, αποδεικνύοντας στον κόσμο την ύπαρξη ενός ευρωπαϊκού λαού με ισχυρή ταυτότητα και σαφείς επιλογές.
«Ο Κανταρέ έγινε το διαβατήριο της Αλβανίας όταν η Αλβανία βρισκόταν μέσα στο κλουβί της απομόνωσης και στάθηκε σε αυτό το βάθρο ακόμα και όταν ήμασταν περιφρονημένοι, ξεχασμένοι, πολέμησε για εμάς και όταν εμείς πολεμήσαμε εναντίον του», είπε. Σύμφωνα με την ίδια, σε αυτή την επέτειο της γέννησής του, τιμάται ο αδάμαστος αγωνιστής της Ευρωπαϊκής Αλβανίας, αυτός που απέδειξε στον κόσμο ότι σε αυτά τα εδάφη υπάρχει ένας ευρωπαϊκός λαός με σάρκα και νύχια που επέλεξε την Ευρώπη κάθε φορά που ήταν ελεύθερος.
«Μέσω μιας απλής έκθεσης από το αρχείο του οίκου, τιμούμε το όνομα του κολοσσού του πολιτισμού, του ουμανιστή, του πατριώτη που έδωσε τα πάντα για τους Αλβανούς και δεν πήρε τίποτα. Σε πολλές γλώσσες, ο Κανταρέ ξεπέρασε την απομόνωση, μίλησε και έγραψε για λογαριασμό της κλειστής αλλά όχι παραδομένης χώρας του, καταφέρνοντας να γίνει ο πνευματικός πρεσβευτής της Αλβανίας στον κόσμο», είπε μεταξύ άλλων η Σπυροπάλι.
Κόσοβο, ο προσωπικός πόνος μιας ιδιοφυΐας
Η υπηρεσιακή υπουργός Εξωτερικών του Κοσσυφοπεδίου, Ντόνικα Γκέρβαλα, δήλωσε ότι για τον Κανταρένα, το Κοσσυφοπέδιο δεν ήταν απλώς ένα πολιτικό ζήτημα, αλλά ήταν ο προσωπικός του πόνος.
«Προσπάθησαν να κάνουν το Κόσοβο αόρατο, αλλά ο Κανταρέ δεν έμεινε σιωπηλός, έγραφε επειδή πολλοί άλλοι δεν μπορούσαν. Τα λόγια του ήταν μαρτυρία, αντίσταση και μνήμη», είπε για τον πιο μεταφρασμένο Αλβανό συγγραφέα στον κόσμο. Σύμφωνα με την Γκέρβαλα, το μεγαλείο του Κανταρέ έγκειται στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποίησε τη λογοτεχνία για να πει την αλήθεια, συχνά με αλληγορικό και σοφό τρόπο.
«Η Ευρώπη γνώριζε τον πόνο του Κοσσυφοπεδίου, αλλά συχνά επέλεγε να μην ακούει. Για τον Κανταρέ, η σιωπή δεν ήταν ουδετερότητα. Ήταν ενοχή. Ήταν η φωνή των σιωπηλών. Υπερασπίστηκε την ταυτότητα και τον πολιτισμό όταν η πολιτική και η βία ήθελαν να τα καταστρέψουν», είπε. Σύμφωνα με τον Γκέρβαλα, έδωσε στο Κοσσυφοπέδιο μια παγκόσμια φωνή και έδειξε ότι ένας λαός μπορεί να παραμείνει χωρίς κράτος, αλλά δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ταυτότητα. Ο Γκέρβαλα είπε ότι για το Κοσσυφοπέδιο αποτελεί παράδειγμα λογοτεχνίας, κοινωνίας και ηθικής. Σε αυτή την περίπτωση, πρόσθεσε ότι έδειξε ότι η λογοτεχνία δεν είναι απλώς διακόσμηση ή ψυχαγωγία, είναι προστάτης της μνήμης και της ταυτότητας, διατηρώντας τον πολιτισμό και τη συνείδηση ακόμη και όταν λείπει η πολιτική ελευθερία.
«Το σημερινό Κόσοβο, ένα ελεύθερο, ανεξάρτητο και δημοκρατικό Κόσοβο, δεν ξεχνά ποτέ τον Κανταρέ του, τον συγγραφέα που δεν σταμάτησε ποτέ να αφυπνίζει την κοιμισμένη συνείδηση για το σκλαβωμένο μισό του έθνους», είπε ο Γκέρβαλα.
Μη μπορώντας να παραστεί φυσικά, διαβάστηκε στους παρευρισκόμενους μια επιστολή του ακαδημαϊκού Ρετζέπ Κοσίε. Σύμφωνα με τον Κοσίε, ο Κανταρέ είναι ο συγγραφέας που εισήγαγε την ιστορική, μυθική και ηθική εμπειρία των Αλβανών στον μεγάλο χάρτη της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Κοσίτζα: Ο Ισμαήλ Κανταρέ δεν χρειάζεται περιστασιακούς επαίνους σήμερα
«Με τα μυθιστορήματά του, τα δοκίμια, την ποίηση και τη δημοσιογραφία του, έδωσε στην αλβανική γλώσσα μια παγκόσμια διάσταση και έδωσε στον αλβανικό πολιτισμό μια ξεχωριστή, ακουστή και σεβαστή φωνή», έγραψε ο Κόσια. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αίτημα του Ισμαήλ Κανταρέ για πολιτικό άσυλο στη Γαλλία, το 1990, παρερμηνεύτηκε από πολλούς που δεν καταλάβαιναν το ηθικό βάρος εκείνης της εποχής. Υπενθύμισε ότι σε αρκετές δημόσιες εμφανίσεις στα μέσα ενημέρωσης, και ιδιαίτερα σε μια δήλωση που έδωσε στη «Φωνή της Αμερικής», ο ίδιος ο Κόσια δικαιολόγησε πώς αυτή η πράξη δεν ήταν μια απόδραση από την πατρίδα, αλλά μια απόρριψη ενός συστήματος που είχε θέσει αόρατα, αλλά σιδερένια, όρια στην ελεύθερη σκέψη.
επίσης
Το Πανεπιστήμιο των Τιράνων απαθανατίζει το όνομα του Ισμαήλ Κανταρέ στη Βιβλιοθήκη
«Το άσυλο του ήταν μια πνευματική και ηθική πράξη: η επιλογή της ελευθερίας του λόγου απέναντι στη σιωπηλή βία της δικτατορίας. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι ο συγγραφέας που αναζητά την ελευθερία δεν εγκαταλείπει το έθνος. το υπηρετεί με τον υψηλότερο δυνατό τρόπο», έγραψε ο Κόσια. Υπενθύμισε επίσης τις αντιπαραθέσεις για το ζήτημα της αλβανικής ταυτότητας. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν επρόκειτο για ζήτημα προσωπικών διαφωνιών, αλλά για πνευματικής και πολιτιστικής φύσεως.
«Ο Ισμαήλ Κανταρέ σήμερα δεν χρειάζεται περιστασιακούς επαίνους. Χρειάζεται διάβασμα, ξαναδιάβασμα και κατανόηση. Χρειάζεται το έργο του να αντιμετωπίζεται με επιστημονική σοβαρότητα και πολιτισμική ευαισθησία. Οι μελλοντικές γενιές μπορεί να τον διαβάζουν διαφορετικά, αλλά πάντα θα τον διαβάζουν. Και τον λατρεύουν», έγραψε μεταξύ άλλων ο Κοσίτζα.
Αλίου: Ο Κανταρέ έγινε δεκτός στο Κόσοβο ως άγιος άνθρωπος
Στην τελετή παρευρέθηκε ο ακαδημαϊκός Αλί Αλίου. Στην ομιλία του, είπε ότι ο Ισμαήλ Κανταρέ αγαπούσε το Κόσοβο και το Κόσοβο αγαπούσε τον Ισμαήλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Κανταρέ αγαπούσε τον κανονικό αλβανικό χώρο στο πνεύμα των μεγάλων αναγεννησιακών ανθρώπων που ο συγγραφέας ένιωθε και παρουσίαζε σε ολόκληρο το λογοτεχνικό του σύμπαν.
«Στη μεγάλη, ιδιοφυή δημιουργικότητά του, το Κοσσυφοπέδιο αποτελεί ένα κεφάλαιο από μόνο του. Υπάρχουν τα βιβλία του και δεκάδες γραπτά και αλληλογραφία για την τύχη του Κοσσυφοπεδίου. Είναι ο μόνος συγγραφέας που κρατούσε ημερολόγιο, παρακολουθώντας την κατάσταση από μέρα σε μέρα μέχρι το τέλος του πολέμου», δήλωσε ο Αλίου.
Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό Aliu, η αλληλογραφία με παγκόσμιες πολιτικές προσωπικότητες που παρουσιάζονται στην έκθεση αποδεικνύει ότι ένιωσαν την ανάγκη να ανταποκριθούν. Ανέφερε επίσης την αλληλογραφία με τον Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ. Για να δείξει τη σημασία αυτής της επικοινωνίας και τον αντίκτυπό της, ο Aliu ανέφερε μια λεπτομέρεια που έγραψε ο πρώτος επικεφαλής διοικητής του ελεύθερου Κοσσυφοπεδίου, Bernard Kouchner.
«Ο Κουσνέρ λέει στα απομνημονεύματά του ότι όταν αυτός (ο Ζακ Σιράκ vj) με συνόδευσε, μου είπε: "Κοίτα, έχουμε φίλους στους Σέρβους και εξετάζουμε τα ατομικά δικαιώματα"», είπε ο Αλίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Κόσοβο αγάπησε και συνεχίζει να αγαπά τον Κανταρέ. Είπε ότι παραμένει ο πιο πολυδιαβασμένος συγγραφέας στο Κόσοβο. Ανέφερε ότι το 1980, η "Rilindja" στην Πρίστινα δημοσίευσε τη δεκάτομη συλλογή έργων του Κανταρέ και η συλλογή κλάπηκε από αναγνώστες και στάλθηκε σε Αλβανούς στο Μαυροβούνιο και την ΠΓΔΜ.
«Ο Κανταρέ έγινε δεκτός στο Κόσοβο ως άγιος άνθρωπος. Κατά τη δεκαετία του '70, όταν ανέβηκε ο «Στρατηγός» υπό τη σκηνοθεσία του Πίρο Μάνι και ήρθε με την κυρία Κανταρέ, όχι μόνο η Πρίστινα αλλά όλο το Κόσοβο φαινόταν να γιορτάζει», θυμήθηκε ο Αλίου. Μίλησε για τον Κανταρέ ως περήφανο για τις ρίζες του, για την προγονική του καταγωγή, και το εκδήλωνε αυτό όπου κι αν πήγαινε και το υπερασπιζόταν με πνεύμα στα γραπτά του, στις συναντήσεις του, στα καφέ και κάθε μέρα.
«Είπε στον λαό του ότι δεν είχε κανένα λόγο να είναι κατώτερος από άλλους λαούς. Αυτό είναι το πνεύμα που θα είναι μόνιμο στο έργο του Κανταρέ», είπε. Ο Αλίου είπε ότι αυτές τις μέρες θυμήθηκε επίσης το όραμα του Ιμπραήμ Ρουγκόβα, του λογοτέχνη και πρώτου προέδρου ενός ελεύθερου Κοσσυφοπεδίου.
«Ο Ιμπραήμ κατάφερε για λίγο να κάνει κάποιες αποφασιστικές προσωπικότητες στον κόσμο να ακούσουν λέγοντας: "Προστατέψτε αυτόν τον λαό επειδή είναι αρχαίος. Προστατέψτε τον επειδή θέλει να τον καταστρέψει". Και το πέτυχε αυτό. Ο Κανταρέ το πέτυχε με τη σπουδαία φωνή του, την ιδιοφυΐα του. Σήμερα, βλέπει κανείς και όταν ακούει στις τηλεοράσεις μας, ανθρώπους με κακά πάθη το αμαυρώνουν αυτό... Νιώθουμε την ανάγκη για αυτές τις δύο προσωπικότητες», είπε ο ακαδημαϊκός Αλίου Αλίου, ενώ το χείλος του έτρεμε και ολοκλήρωσε την ομιλία του.
επίσης
Ο Κανταρέ απαθανατίστηκε σε μπρούντζο, όπου έπινε καφέ
Τα έργα του Κανταρέ, τα οποία έσπασαν την πολιορκία της σοσιαλιστικής απομόνωσης της Αλβανίας, μίλησαν στον κόσμο σε περισσότερες από 40 γλώσσες για την αλβανική ταυτότητα. Και ακριβώς με βάση αυτή την ταυτότητα έγινε μια δυνατή φωνή για την ελευθερία και την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, βοηθώντας τη διεθνή κοινότητα να απελευθερώσει ένα μέρος του αλβανικού λαού από τη δουλεία.
Διαβάστε επίσης:
