Serbien bestattet Völkermordverurteilten mit staatlichen Ehren, die EU sieht das anders.

Mlladiq, i cili vdiq më 27 gusht në Hagë gjatë vuajtjes së dënimit me burgim të përjetshëm, u varros në varrezat e Topçiderit. Ceremonia u shoqërua me të shtëna nderi nga ushtria dhe fjalime lamtumire, në të cilat u madhërua e kaluara e tij gjatë luftës. Në prani të pjesëtarëve të Ushtrisë së Serbisë, udhëheqësve politikë të Republikës Sërpska dhe zyrtarëve të Serbisë, të pranishmit brohoritën emrin e Mlladiqit dhe e përcollën arkivolin e tij me duartrokitje. Por për Bashkimin Evropian, ky nuk ishte varrim me nderime të larta shtetërore

Ish-komandanti i Ushtrisë së Republikës Sërpska, Ratko Mlladiq, i dënuar nga Tribunali i Hagës për gjenocid dhe krime të tjera lufte në Bosnjë-Hercegovinë, është varrosur të hënën në Beograd me nderime shtetërore dhe ushtarake.

Mladic, der am 27. August in Den Haag während seiner lebenslangen Haftstrafe starb, wurde auf dem Friedhof Topcider beigesetzt.

Ceremonia u shoqërua me të shtëna nderi nga ushtria dhe fjalime lamtumire, në të cilat u madhërua e kaluara e tij gjatë luftës.

In Anwesenheit von Mitgliedern der serbischen Armee, politischen Führern der Republika Srpska und serbischen Beamten skandierten die Anwesenden Mladics Namen und begleiteten seinen Sarg mit Applaus.

Die Europäische Union und die Vereinigten Staaten warnten davor, dass die Ehrung und Verherrlichung von Personen, die wegen Kriegsverbrechen verurteilt wurden, inakzeptabel sei.

EU: Mladics Beerdigung fand nicht mit staatlichen Ehren statt.

E në ditën e varrimit të kriminelit Mlladiq, Bashkimi Evropian ka përsëritur thirrjet që të mos ketë glorifikim të kriminelëve të luftës dhe mohim të gjenocidit, por të gjithë të fokusohen në nderimin e viktimave dhe në pajtimin në rajon.

Por në reagimin e Komisionit Evropian, i habitshëm ishte pohimi se ata këtë varrim nuk e shohin si një funeral me nderime shtetërore.

“Qëndrimi ynë është shumë i qartë. Nuk ka vend për glorifikimin e kriminelëve të luftës apo të atyre që mohojnë gjenocidin, ose të atyre që bien ndesh me vlerat më themelore evropiane. Fakti është se ne kishim dëgjuar se ishte planifikuar një varrim me nderime shtetërore dhe kjo nuk ka ndodhur. Kështu që, ju lë juve të gjykoni për rëndësinë e qëndrimit tonë për këtë çështje”, ka thënë Paula Pinho, zëdhënëse e Komisionit Evropian.

Gazetarët insistuan në konferencën për shtyp të hënën, që të sqarohet se si kanë ardhur në konkludim se ky nuk ishte varrim me nderime shtetërore kur nderimet i bëri ushtria e shtetit, komandant i të cilëve është presidenti i shtetit dhe aty ishin edhe ministra nga qeveria. Po ashtu gazetarët pyetën se a do të ketë pasoja për këtë sjellje të Serbisë. Por përgjigja ishte shumë e paqartë.

„Wie ich bereits sagte, haben wir den serbischen Behörden unseren Standpunkt sehr, sehr deutlich gemacht. Was die nächsten Schritte sein werden, und ob es überhaupt welche geben wird, werden wir sehen“, sagte sie.

Jo zyrtarisht në BE kanë thënë se në kontaktet e ditëve të fundit me zyrtarët e Serbisë u është bërë e qartë se do të ketë pasoja për sjelljen e tyre ndaj kriminelit Mladiq, por nuk kanë zbuluar se cilat do të jenë pasojat. Ndër to nuk përjashtohet as mundësia e anulimit të vizitës së presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der leyen në Serbi muajin e ardhshëm, kur është planifikuar një turne i saj në vendet e rajonit.

Porfiry leitete die Trauerfeier.

Der Sarg von Mladic wurde tagsüber in der St.-Lukas-Kirche in Belgrad aufgebahrt, wo die Trauerfeier unter der Leitung des Oberhaupts der serbisch-orthodoxen Kirche, Porfirije, stattfand.

Während der Zeremonie, bei der Mitglieder der serbischen Armee-Ehrengarde Wache hielten, wurden Gebete gesprochen, in denen es darum ging, dass „General Ratko für seine vorsätzlich und unabsichtlich begangenen Sünden vergeben werde“.

Porfirije sagte, sein Name werde „tief im Gedächtnis und in den Gebeten der Mehrheit des serbischen und orthodoxen Volkes verankert bleiben“.

Er sagte auch, dass das serbische Volk Mladic „zutiefst dankbar“ sei, da es ihn als „Soldaten und Kommandanten“ sehe, „der in einer schwierigen Zeit an der Spitze der Armee seines Volkes stand“.

Për t’i bërë homazhe Mlladiqit, në Beograd ishin, mes të tjerëve, anëtarja e Presidencës së Bosnjë-Hercegovinës, Zhelka Cvijanoviq, lideri i Aleancës së Socialdemokratëve të Pavarur, Millorad Dodik, presidenti i Republikës Sërpska, Sinisha Karan, kryeministri i këtij entiteti, Savo Miniq, si dhe ministra dhe deputetë të tjerë të Republikës Sërpska.

Unter den Beamten befanden sich der Minister für Arbeit und den Schutz von Veteranen und Kriegsinvaliden der Republika Srpska, Radan Ostojić, sowie Aleksandar Vulin, ein Mitglied des Senats der Republika Srpska und ehemaliger Minister in der serbischen Regierung, der von Washington wegen Verbindungen zu Russland mit Sanktionen belegt wurde.

Auch Serbiens Kulturminister Nikola Selakovic und der Minister für öffentliche Investitionen Darko Glišić zollten Mladic Tribut.

Serbische regierungsnahe Medien berichteten, dass auch der Sohn des serbischen Präsidenten, Danilo Vucic, und der russische Botschafter in Belgrad, Aleksandar Bocan-Kharchenko, anwesend waren.

An der Beerdigung von Mladic nahmen auch der serbische Verteidigungsminister Bratislav Gasic, Justizminister Nenad Vujic und Minister ohne Geschäftsbereich Nenad Popovic teil.

Unter den Anwesenden befanden sich der Bürgermeister von Banja Luka, Drashko Stanivukovic, sowie Mitglieder des Ablegers der russischen Motorradgang „Nachtwölfe“, die für ihre Unterstützung des Kremls bekannt sind.

An der Beerdigung nahm der serbische Präsident Aleksandar Vučić nicht teil, da er zuvor erklärt hatte, er könne wegen des Besuchs des usbekischen Präsidenten Shavkat Mirziyoyev in Belgrad nicht anwesend sein.

Vucic sagte, er habe „alles getan“, um sicherzustellen, dass die Beerdigung in „würdevoller Weise“ stattfinde, und wies die Kritik der Europäischen Union an der Ausrichtung von Mladics Beerdigung mit staatlichen Ehren zurück.

Warnungen aus den USA und der EU

Senatorët amerikanë Jeanne Shaheen, Chuck Grassley dhe Keith Self u kanë bërë thirrje autoriteteve në Republikën Sërpska - entitetin serb të Bosnjë-Hercegovinës - dhe në Serbi që të distancohen nga varrimi i Mlladiqit.

Në një deklaratë të përbashkët, senatorët rikujtuan përgjegjësinë e tij për gjenocidin dhe krimet e tjera në Bosnjë-Hercegovinë, duke theksuar se ato përbëjnë disa prej krimeve më çnjerëzore të kryera në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.

“Ratko Mlladiq ishte kriminel lufte dhe arkitekt i gjenocidit në Srebrenicë, në të cilin u vranë më shumë se 8.000 burra dhe djem boshnjakë. Forcat e tij ishin përgjegjëse edhe për rrethimin gati katërvjeçar të Sarajevës - një prej rrethimeve më të gjata në historinë moderne. Veprat e tij, të marra së bashku, përbëjnë disa prej krimeve më çnjerëzore të kryera në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore”, thuhet në deklaratën e përbashkët.

Weiter hieß es, es sei „zutiefst besorgniserregend, dass Serbien angekündigt hat, Mladic werde mit staatlichen und militärischen Ehren beigesetzt“, und dass der ehemalige Präsident der Republika Srpska, Milorad Dodik, ihn als „serbischen Freiheitskämpfer“ bezeichnet habe.

„Es ist eine Schändung des Andenkens an seine Opfer und an die Region, die noch immer unter den Folgen seiner ethnischen Säuberungen leidet, wenn eine Regierung seinen Tod begeht oder gar verherrlicht. Die kommenden Tage werden zeigen, ob Serbien und die Republika Srpska bereit sind, mit der Vergangenheit zu brechen und sich der Europäischen Union und der euro-atlantischen Integration zuzuwenden, oder ob sie zulassen, dass diese Vergangenheit erneut ein Hindernis für eine bessere Zukunft ihrer Bürger darstellt“, heißt es in der Erklärung.

Senatorët amerikanë i bënë thirrje Qeverisë së Serbisë dhe Qeverisë së Republikës Sërpska që të përmbahen nga çfarëdo pjesëmarrje apo lidhje me ceremonitë e planifikuara dhe të sigurojnë që “asnjë deklaratë publike apo veprim zyrtar të mos e paraqesë Mlladiqin si diçka tjetër përveç asaj që ishte: arkitekt i dënuar i gjenocidit”.

Zwei amerikanische Kongressabgeordnete, Greg Murphy und Marc Veasey, besuchten am Montag Potocari, um den Opfern des Völkermords von Srebrenica zu gedenken und das Engagement der Vereinigten Staaten für die Wahrung der Wahrheit und die Förderung der Rechenschaftspflicht zu bekräftigen.

“U bëjmë homazhe atyre që nuk janë më dhe shprehim solidaritetin tonë me të mbijetuarit”, thuhet në një postim të Ambasadës amerikane në Bosnjë-Hercegovinë në platformën X.

Delegacioni i Bashkimit Evropian në Bosnjë-Hercegovinë tha se madhërimi i kriminelëve të luftës, mohimi i gjenocidit dhe revizionizmi bien ndesh me vlerat më themelore evropiane dhe se për to nuk ka vend as në BE, as në vendet kandidate për anëtarësim.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, anuloi vizitën e planifikuar në Serbi, duke thënë se madhërimi i një personi të dënuar për krime lufte dhe gjenocid në Bosnjë-Hercegovinë, është “i papajtueshëm me vlerat mbi të cilat bazohet rruga drejt Bashkimit Evropian”.

Am Samstag, dem 5. September, fand im Haus der serbischen Armee in Belgrad ebenfalls eine Gedenkfeier für Mladic statt.

An der Veranstaltung nahmen unter anderem der serbische Justizminister Nenad Vujic und der Präsident der Republika Srpska, Sinisa Karan, teil.

Die Jugendinitiative für Menschenrechte in Serbien verurteilte den ihrer Ansicht nach „Missbrauch staatlicher Ressourcen“ beim Transport von Mladics Leichnam und der Ankündigung einer staatlichen Gedenkfeier für ihn.

Në ditët pas vdekjes së Mlladiqit, në disa qytete të Serbisë dhe në entitetin e Bosnjë-Hercegovinës, Republika Sërpska, u mbajtën tubime në përkujtim të tij.

Ich bin schon seit mehr als einem Jahr in einem Banjallukë.

In den Medienberichten in Belgrad und Banja Luka wurde Mladic als Opfer des Haager Tribunals dargestellt, das ihm die Ausreise nach Serbien zur medizinischen Behandlung verweigerte, während sein Urteil und die Opfer fast gar nicht erwähnt wurden.

Misioni i OSBE-së në Bosnjë-Hercegovinë tha të hënën se është i shqetësuar për transmetimin e drejtpërdrejtë të ceremonisë përkujtimore për Mlladiqin nga Radio-Televizioni i Republikës Sërpska (RTRS), gjatë së cilës folësit e madhëruan atë disa herë.

Die OSZE forderte die Kommunikationsregulierungsbehörde auf, diese Meldungen umgehend zu prüfen und „verhältnismäßig auf festgestellte Verstöße zu reagieren“.

“Respektimi i fakteve të vërtetuara nga gjykatat dhe i dinjitetit të viktimave dhe të mbijetuarve është thelbësor për gazetarinë e përgjegjshme, pajtimin dhe paqen e qëndrueshme në Bosnjë-Hercegovinë”, thuhet në reagim.

Homazhet për Mlladiqin u mbajtën edhe pse ligji penal në Bosnjë-Hercegovinë e ndalon dhe e ndëshkon mohimin publik të gjenocidit, krimeve kundër njerëzimit dhe krimeve të luftës të vërtetuara me vendime gjyqësore të formës së prerë, si dhe madhërimin e personave të dënuar përfundimisht për krime lufte.

Për këto vepra parashihet dënim deri në pesë vjet burgim.

Në shenjë proteste, Bosnja tërheq stafin nga ambasada në Beograd

Ministri i Punëve të Jashtme i Bosnjë-Hercegovinës, Elmedin Konakoviq ka paralajmëruar të hënën se do të tërheqë të gjithë stafin nga ambasada e vendit të tij në Beograd si shenjë proteste për sjelljen e Serbisë pas vdekjes së kriminelit të dënuar për gjenocid, Ratko Mlladiq, ka shkruar “Klix.ba”.

Sipas tij, do të tërhiqen të gjithë të punësuarit pos ambasadorit dhe konsullit, pasi për ta nuk ka kompetenca të marrë vendim. Ai ka thënë se punët e stafit të tërhequr tash e tutje do t’i kryejnë punonjësit e ambasadave të Bosnjës në Mal të Zi dhe Kroaci.

Për çfarë u dënua Ratko Mlladiq?

Ish-gjenerali i Ushtrisë së Republikës Sërpska, Ratko Mlladiq, u dënua me burgim të përjetshëm nga gjykata në Hagë, pasi u shpall fajtor për gjenocidin në Srebrenicë, përndjekjen dhe zhvendosjen me forcë të popullsisë, terrorizimin e civilëve gjatë rrethimit të Sarajevës, si dhe marrjen peng të pjesëtarëve të forcave paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara.

Në vitin 2021, Mlladiq u dënua për 10 nga 11 pikat e aktakuzës për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Tribunali i Hagës konstatoi se Mlladiq ishte fajtor për gjenocidin ndaj rreth 8.000 boshnjakëve në Srebrenicë - zonë e mbrojtur e Kombeve të Bashkuara (OKB) - në verën e vitit 1995.

Mlladiq u shpall fajtor për pjesëmarrje në një ndërmarrje të përbashkët kriminale, që synonte largimin e përhershëm të myslimanëve dhe kroatëve të Bosnjës përmes përndjekjes, shfarosjes, vrasjeve, zhvendosjes së detyruar dhe dëbimit.

Ish-komandanti i Ushtrisë së Republikës Sërpska u shpall fajtor edhe për pjesëmarrje në një ndërmarrje të përbashkët kriminale në Sarajevë, për përhapjen e terrorit mes popullsisë civile përmes sulmeve me snajper dhe granatimeve, vrasjeve, terrorizimit dhe sulmeve të paligjshme ndaj civilëve.

Ai u shpall fajtor edhe për ndërmarrjen e përbashkët kriminale që lidhej me marrjen e pengjeve, për shkak të kapjes së pjesëtarëve të OKB-së dhe mbajtjes së tyre në lokacione strategjike ushtarake, me qëllim parandalimin e sulmeve të tjera ajrore të NATO-s ndaj objektivave ushtarake të serbëve të Bosnjës.

Mlladiq u lirua nga akuza për gjenocid në gjashtë komuna të Bosnjë-Hercegovinës gjatë vitit 1992 - Prijedor, Sanski Most, Kluç, Kotor-Varosh, Foçë dhe Vllasenicë.

“Serbia humbi mundësinë të distancohej nga trashëgimia e Mlladiqit”

Jasmina Llazoviq, drejtoreshë e Fondit për të Drejtën Humanitare në Serbi, tha se ajo që po ndodh në Beograd, duket si një mundësi e madhe e humbur që Serbia të distancohej zyrtarisht nga trashëgimia e Mlladiqit dhe përgjegjësia e tij për krimet e shumta të kryera në Bosnjë-Hercegovinë.

“Serbia e kishte mundësinë, ndonëse gjatë viteve të kaluara vazhdimisht ka qëndruar në anën e Mlladiqit dhe disa herë ka dhënë garanci në favor të tij, që tani të thoshte se ky është një njeri përgjegjës për krime të tmerrshme dhe se ky shtet dëshiron të distancohet prej tij”, tha Llazoviq.

Ajo vlerësoi se kjo është pasojë e politikës zyrtare të kulturës së kujtesës, e cila, sipas saj, “mbështetet në premisën se Serbia ka zhvilluar vetëm luftëra mbrojtëse”.

“... ku madhërohen kriminelët e luftës, ku mohohen krimet e luftës, ku për trashëgiminë e luftërave në territorin e ish-Jugosllavisë flitet nga perspektiva e vetëviktimizimit dhe, ajo që është më e rëndësishmja, ku në asnjë rast nuk flitet për viktimat”, tha Llazoviq.

Sipas saj, është e qartë se shteti qëndron prapa gjithë kësaj - gjë që dëshmohet edhe nga fakti se Mlladiq po varroset me nderime shtetërore dhe ushtarake, ndërsa shërbesën mortore po e mbajnë krerët më të lartë të Kishës Ortodokse Serbe.

“Kisha Ortodokse Serbe, që nga vitet ’90, ka qëndruar krah për krah me njerëzit që kanë planifikuar dhe kryer krime lufte, kështu që kjo është vetëm vazhdimësi e asaj politike zyrtare të Kishës Ortodokse Serbe, e cila në asnjë moment nuk është distancuar nga krimet e luftës dhe nga të gjitha ato mizori që kanë kryer strukturat ushtarake dhe policore të këtij shteti”, tha Llazoviq.