21:27

Judah: Ajo që më frikëson tani është se Kosova dhe Ballkani do të harrohen nga të gjithë

Në emisionin Desku në KTV gazetari britanik, Tim Judah, ka thënë se ajo çfarë e frikëson tani është se Kosova dhe Ballkani do të harrohen nga të gjithë pas pandemisë.

Ai ka folur edhe për ndikimin e Britanisë së Madhe në Ballkan pas daljes nga BE-ja.

“Në njëfarë mënyre është paradoksale, sepse gjëja interesante, prej asaj që kam dëgjuar, ishte se njerëzit në qeveri – dhe për momentin të gjitha nivelet e qeverisjes bëjnë vetëm punë që lidhen me situatën, asgjë tjetër. Dikur kjo do të marrë fund dhe do t’i kthehemi një forme të normalitetit, ende s’e dimë se çfarë. Por, e di që para se të nisë kjo, kishte në fakt një përmasë befasuese e interesimit në nivele të ndryshme të qeverisë për rajonin. Dhe kjo sigurisht se nënkupton se do të ketë më shumë aktivitet”, ka thënë ai.

Ai shton se është pjesë e kësaj filozofie që thotë se ‘ne largohemi nga BE-ja, por nuk largohemi nga Evropa’.

E sipas tij do të ketë shumë më tepër ndihmë bilaterale.

“Sepse të hollat që drejtoheshin përmes BE-së tani do jepen në mënyrë bilaterale. Sigurisht, nëse do të mbeten të holla – nuk e dimë nëse do të ketë para kur e gjithë kjo krizë të marrë fund. Por, në anën tjetër, përkundër këtij aktiviteti, nuk jam i sigurt nëse e gjithë kjo mund të çojë diku. Sepse mendoj se për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, le t’i quajmë Gjashtëshja e Ballkanit Perëndimor, vlera e shtuar e Britanisë ishte se tradicionalisht ajo ishte gjithmonë në favor të zgjerimit të BE-së dhe argumentonte në favor të zgjerimit të BE-së. Dhe vlera e saj ishte se ishte një zë i madh e i rëndësishëm në Bruksel. Tani, e dini, kjo nuk është më. Andaj, edhe pse mund të ketë më shumë aktivitet në terren, nuk jam i sigurt se do të çojë në diç të madhe”, shprehet Judah.

Sipas tij nëse politika e qeverive të vendeve të Ballkanit Perëndimor është dhe për synim kryesor ka ende integrimin në BE, atëherë Britania nuk është lojtar fare.

“Nuk ka çka të shtoj. Dhe jo vetëm kaq. Kur zyrtarët britanikë thonë se do të bëjnë gjithçka për të ndihmuar që Kosova dhe vendet tjera t’i bashkohen BE-së, është një lloj politike pakredibilitet. Pse do të dëgjonte dikush Mbretërinë e Bashkuar që thotë se humbja e sovranitetit nuk ishte mire për ne, por është në rregull për ju - kjo thjesht nuk ka kredibilitet. Tingëllon paksa hipokrite. Është thjesht një politikë që nuk ka kredibilitet”, u shpreh ai.

Ai shton se BE-ja është më e dobët pa Britaninë, sikurse edhe Britania është më e dobët pa BE-në.

Judah shton se kur ishte para dy muajve e gjysmë në Kosovë për të intervistuar Kurtin kishte njëlloj entuziazmi, megjithatë thotë se ishte naive që të mos e priste kthimin e gardës së vjetër.

“Ndjenja ime ishte paksa – ndjeja më shumë optimizëm, në kuptimin se mendoja se do të ishte mirë të ketë njerëz të rinj, që bëjnë gjëra, andaj dhe ishte mjaft optimiste, por njëkohësisht ishte edhe mjaft naive që të mos e prisja kthimin e gardës së vjetër ashtu siç edhe bënë. Unë nuk prisja që amerikanët të luajnë rolin që luajtën në dhënien e ndihmës në rrëzimin e kësaj qeverie”, ka thënë ai.

Ai shton se është i bindur se amerikanët kishin gisht në rrëzimin e Qeverisë Kurti.

“Bazuar në postimet e tyre, me duket se u bë shumë e qartë. Kur ambasadori amerikan postoi në Twitter duke thënë se janë shumë të kënaqur – nëse më kujtohet mirë, më përmirësoni nëse gaboj – por ambasadori amerikan postoi në Twitter se ishte shumë i kënaqur të shohë se Kuvendi po takohej për të diskutuar të ardhmen e qeverisë, dhe mendoj se kjo ishte qartazi një... përqafim i rrëzimit të qeverisë. Nuk di ndryshe të interpretoj këtë”, u shpreh ai. “Nuk besoj se dikush dyshon që amerikanët ishin të rëndësishëm në inkurajimin e rrëzimit të qeverisë”.

E sipas tij a na flet kjo se ndoshta për herë të parë nuk ka një pozicion të bashkuar mes vendeve të mëdha të Perëndimit ndaj Kosovës.

“Nuk ka pozicion të bashkuar. Këtë e dimë, ka një kohë që nuk ka pasur një qëndrim të bashkuar. Zor se ka një qëndrim të bashkuar brenda vetë Evropës dhe sigurisht se nuk ka një qëndrim të bashkuar mes administratës së Trumpit dhe kancelares Merkel, dhe kështu me radhë. Andaj, jo. Është e qartë se nuk ka një qëndrim të bashkuar”, ka thënë ai.

E kjo sipas tij nuk është lajm i mirë për Kosovën, por nuk mendoj se është lajm i mirë në përgjithësi, për këdo.

“Dhe ajo që më frikëson tani është se Kosova do të harrohet nga të gjithë dhe Ballkani do të harrohet nga të gjithë. Kur të dalim dhe i hapim sytë në dritën e diellit, në fund të kësaj krize, e dini – nuk do të ketë para, nuk do të ketë energji politike për ta shikuar Ballkanin. Mendoj se edhe tani, për shembull, në Uashington, mendoj se sipas gjasave ata kanë humbur interesimin për Kosovë, për momentin. Mund të kthehet, por e gjithë ajo energji që ishte aty, para tre muajsh, dy muajsh, e gjitha është absorbuar nga Korona dhe luftimi i saj. Andaj, nuk mendoj se jemi në pozitë të mirë. Nuk mendoj se është pozitë e mirë për Kosovën, por nuk mendoj se është pozitë e mirë për këdo tjetër në planet, për momentin. Dhe, siç e thashë, problemi më i madh është pasiguria, dhe paqartësia se sa do të zgjasë dhe sa dëme ekonomike do të na shkaktojë kjo, neve e gjithë botës”, tha Judah.

21:14

Judah: Problemi demografik, rreziku më i madh për Ballkanin

Sipas gazetarit britanik Tim Judah problemi më i madh për vendet e Ballkanit, përfshirë këtu edhe Kosovën, është ai demografik.

Ai ka folur edhe për krizën politike në Kosovë, duke e cilësuar si shumë të rrezikshme përplasjen që po e bëjnë politikanët në kohë pandemie.

“Po, kjo më duket mua e jashtëzakonshme që në këtë kohë, kur çdo gjë duhet të jetë e përqendruar në një gjë, që është luftimi i virusit, politikanët e Kosovës, për çfarëdo qoftë arsye, kanë vendosur se tani është koha vërtetë e mirë që të kenë krizë politike. Andaj, mendoj, duket vërtetë e paparamendueshme dhe, sigurisht, e rrezikshme, sepse, ndoshta njerëzit do të vdesin, për shkak se politikanët tuaj, liderët tuaj, nuk janë po përdorin çdo gjë që kanë në zgjidhjen e kësaj krize por e kanë pjesën e madhe të vëmendjes të kthyer anash nga kjo krizë politike”, ka thënë Judah.

Megjithatë, ai thotë se kjo nuk është shumë befasuese për të, porse është zhgënjyese.

“Po, mirë. Ndoshta nuk do të duhej të jem i befasuar. Por, më lejo ta them kështu, ta përdori fjalën zhgënjim, në këtë rast. Si ta them... natyrisht që është qesharake, është qesharake. I kuptoj të gjitha arsyet, vërtet nuk dua të përfshihem – jam vetëm gazetar – dhe nuk dua të përfshihem duke thënë se çka është e drejtë e çka jo kjo nuk është puna ime. Puna ime si gazetar është të raportoj për botën e jashtme. Por, natyrisht, e dini, si dikush që e vështron këtë rajon kohë të gjatë, sigurisht se është frustruese dhe, e dini, zhgënjyese”, ka thënë Judah në emisionin Desku.

Sipas tij problemi më i madh është ai demografik.

“Le t’i lëmë anash për momentin pandeminë dhe efektet e saj. Unë vërtet jam bindur në disa prej viteve të fundit se ky problemi demografik është problemi më i madh me të cilin përballet rajoni. Dhe këtu nuk ka përgjigje të lehta. Në fakt, ndoshta edhe nuk ka përgjigje! Nuk e di! Secili shtet, ndoshta me përjashtimin e Sllovenisë, ta lëmë Slloveninë anash, por secili shtet tjetër në territorin e ish-Jugosllavisë, plus Shqipëria, plus Rumania, plus Bullgaria, plus Moldavia, dhe Greqia ndoshta po ashtu... sigurisht Greqia, por të gjitha këto vende po vuajnë nga i njëjti problem, që mund të përshkruhet: popullatë në mplakje, emigrimi dhe tani reduktimi i popullatës. Dhe kjo vërtet nuk ka ndodhur kurrë më parë në histori”, ka thënë Judah.

Sipas tij edhe në të kaluarën gjithmonë ka pasur emigrim, ka pasur emigrim të madh nga vendet e Ballkanit, në fakt nga të gjitha vendet e Evropës. Por, kjo sipas tij nuk kishte rëndësi në të kaluarën, sepse njerëzit kishin, kur gratë kishin pesë fëmijë, apo shtatë fëmijë kjo vërtetë nuk kishte rëndësi, ndoshta ishte gjë e mirë, sepse nënkuptonte se kishte më shumë tokë dhe kishte më shumë hapësirë.

“Por, vërtet mendoj se tani kjo bëhet një problem kritik. Ajo që dua të shpjegoj se secili është duke vuajtur nga trendët e njëjtë. Por, fakt është se secili është në një nivel të ndryshëm në këtë rrëfim. Andaj, ju duhet ta imagjinoni secilin shtet si një vagon në një tren dhe aty ai me një popullatë vërtet të moshuar është në krye të trenit, dhe Kosova me një popullatë relativisht të re është vagoni i fundit, por secili po lëviz në të njëjtin drejtim”, ka thënë Judah.

Ai shton se kjo po na shpie tashmë në mungesë të fuqisë punëtore në gjithë rajonin dhe do të shpjerë apo edhe tashmë shpien në probleme të mëdha, meqë shpie në largimin e një numri të madh të popullatës, të punësuarve, të rinjve, njerëzve të arsimuar.

“Por, e dini, është shumë e vështirë të dihet se çka duhet bërë për këtë. Kjo është Evropa moderne, kjo është bota moderne, nuk mund t’i mbyllni njerëzit sërish, nuk mund t’i mbyllni në vendet e tyre dhe nuk mendoj se ka përgjigje të lehta. Nuk e di vërtetë se cilat janë përgjigjet. Vetëm ndiej se puna ime si gazetar është që ta bëj punën, t’i gjej faktet, t’i paraqes faktet në mënyrë gjithëpërfshirëse para lexuesve dhe audiencës, por mendoj se kjo humbje e popullatës, në disa vende – Bosnja ndoshta, nuk i kam shifrat para vetes, por për shembull Bosnja ka humbur numër të madh të popullatës. Serbia po e humb popullatën. Edhe Kosova ka humbur popullatën, po ashtu. Dhe mendoj se në disa nga vitet e ardhshme do të shohim se një numër i madh i popullatës, shqiptarë dhe maqedonas, e kanë braktisur Maqedoninë, po ashtu. Dhe, në aspektin ekonomik dhe social, kjo është vërtet një çështje shumë serioze”, u shpreh Judah.

Por, një gjë e tillë, sipas tij jo domosdoshmërisht është logjike që e gjithë kjo do të shpjerë në konfrontim, sepse “mendoj se shumë njerëz, gjenerata më e re, njerëz që mund të përplasen, në fakt do të largohen. Ky ishte rasti deri para dy muajsh. Tani gjërat mund të jenë shumë më ndryshe. Siç e thashë, kur të dalim nga kjo krizë këta njerëz ndoshta nuk do të mund të largohen më. Shumë njerëz ndodh se do të duhen të kthehen për shkak se kanë humbur vendet e tyre të punës. Këtë gjë nuk e dimë”.

Por, sipas tij, e gjitha çon në stagnim dhe varfëri.

“Këtë e mendoj. Por nuk mendoj se gjithsesi çon në konflikt”, ka thënë ai.

20:57

Judah vë në dyshim investimet amerikane në Ballkan pas pandemisë: Bota do jetë radikalisht ndryshe

Bota do të jetë radikalisht ndryshe, e ndryshe do të jetë edhe fuqitë e mësha, përfshirë këtu edhe SHBA-në, sipas gazetarit Tim Judah.

Judah ka vënë në dyshim investimet amerikane në Ballkan pas pandemisë, të premtuara nga ambasadori Richard Grenell.

Ai thotë se do të jetë e vështirë që BE-ja sërish ta marrë përsipër dialogun, porse jo edhe e pamundur.

Sipas tij nuk duhet të vihet theksi te Lajçaku e te Borrelli në aspektin se vendet e tyre nuk e njohin Kosovën.

“Dhe nuk mendoj se duhet t’i vëmë tepër theks faktit se Lajçaku vjen nga një vend që nuk e ka njohur Kosovën, sikur edhe Borrell. Mendoj se ata do të bëjnë atë që do BE-ja. Por, ajo që unë e mendoj, dhe po flas si të ishim në momentin e para dy muajve, është me rëndësi që kjo të kuptohet. E gjithë bota do të jetë ndryshe kur kjo të mbarojë. Ne nuk e dimë se çka do të ndodhë. Nuk e dimë se si do të duket bota, kur virusi korona të ketë marrë fund. Gjithçka mund të jetë ndryshe, radikalisht ndryshe”, ka thënë Judah.

Sipas tij kjo nuk është e lidhur drejtpërdrejt, por ka studiuar kohët e fundit, dhe ka shkruar gjatë vitit të fundit për depopullimin demografik.

“Dhe, në Kosovë, për shembull, dhjetëra-mijëra njerëz, në dy dekadat e fundit, por posaçërisht në disa nga vitet e fundit, janë larguar nga Kosova dhe kanë shkuar në Gjermani. Dhe Austri e vende tjera. Nëse ekonomitë e Gjermanisë dhe Austrisë po zmbrapsen për 5 % apo 10 % apo sado që do të jetë, këta njerëz do të kthehen. E gjithë bota, gjithçka do të jetë ndryshe, dhe potencialisht e gjithë bota do të jetë ndryshe”, ka thënë Judah.

E sipas tij tani vështirë se mund të realizohen edhe premtimet e Grenellit për investim ekonomik në Ballkanik, kjo pikërisht për shkak të krizës ekonomike që pritet ta kaplojë botën.

“Grenelli fliste për shumëçka, për paratë që do të vijnë në Ballkan, në Serbi dhe në Kosovë, në rast se ka marrëveshje. Po unë mendoja: ‘Je i sigurt ti për këtë?’ Kjo ndoshta ishte e mundur para dy muajsh, por tani këto të holla do të jenë aty, kur kjo të marrë fund? Unë vërtet nuk jam i sigurt. Nëse qeveritë në vendet më të pasura qysh tash duhet të subvencionojnë punëtorët që kanë mbetur pa punë, apo që janë në pushime të detyruara, vërtet nuk e di se sa para do të mbeten për ta ndihmuar Kosovën dhe për ta ndihmuar Serbinë”, ka thënë Tim Judah në Desku.

Sipas tij ky premtim ishte shumë i rëndësishëm për Vuçiqin e Thaçin.

“E dini, për aq sa di unë, e besoj premtimi i këtyre të hollave ishte shumë i rëndësishëm, për zotëri Vuçiqin posaçërisht, mbase edhe për zotëri Thaçin po ashtu. Por, them, me gjasë, nuk do të mbeten para. Ishte në rregull të flitet për linjë ajrore mes Prishtinës dhe Beogradit, por këto linja ajrore mund të mos ekzistojnë pas një muaji. Bota do të jetë ndryshe”, ka thënë ai.

E kjo sipas tij është paksa sikur të përpiqesh të parashikosh diku në vjeshtën e vitit 1914 dhe të flasësh se si do të jetë pas luftës, kur ata mendonin se lufta do të ketë përfunduar deri në Krishtlindje.

“Nuk e dimë. Të gjithë jemi në terr këtu. Dhe po e diskutojmë këtë këmbim tokash, marrëdhëniet me Serbinë, thua se gjithçka ashtu si para dy muajsh. Vetëm ju them, bota ndodh se do të jetë shumë ndryshe kur të dalim prej kësaj. Kush e di se si do të duket. Një nga pyetjet është edhe ajo se çfarë lloj Bashkimi Evropian do të mbetet pas kësaj pandemie. Dhe kjo nuk ka të bëjë vetëm me të hollat që supozohet se do të investoheshin në rajon, por ka të bëjë edhe me perspektivën e integrimit evropian, që është me rëndësi jo vetëm për Kosovën dhe Serbinë, por edhe për vendet tjera të rajonit”, ka thënë Judah.

E sipas tij edhe pa epideminë, edhe pa të, vetëm imagjinojeni që s’ka epidemi, BE-ja tashmë po ndryshonte.

“Britania është larguar, apo është në procesin e tranzicionit, është në proces të largimit, dhe ende po flasim për integrime evropiane. Në fakt, çka ndodh në pjesë të BE-së është më shumë një lloj integrimi ballkanik. Kjo do të thotë që kemi më shumë qeveri autoritare në Hungari, jemi duke lëvizur drejt një forme të autoritarizmit apo joliberalizimit në Poloni, që do të thotë se ato po duken shumë më shumë si Ballkan, sesa që Ballkani duket ashtu si supozohet se duhet të jetë Evropa, ashtu si ne e imagjinojmë që Evropa duhet të jetë. E dini, nuk ka një lloj modeli të BE-së. Supozohet se ka një model, por nuk ekziston një BE në sensin e vërtetë më. Andaj ne nuk e dimë. Nuk e them se BE-ja do të kolapsojë, apo diç të ngjashme. Vetëm them se gjërat po ndryshojnë dhe ne nuk e dimë se si do të duken ato”, ka thënë Judah.

Ai shton se është për keqardhje që aq shumë kohë është humbur në Ballkan në 20 vjetët e fundit.

“Kemi mundur, vendet e Ballkanit kanë mundur të jenë shumë më përpara, të avancuara në integrimin e tyre evropian. Dhe ato nuk kanë agjentë të vet, nuk kanë aftësi për t’u dhënë formë gjërave. Nganjëherë mendoj që vendet e Ballkanit janë sikur – nuk dua të tingëlloj i pasjellshëm – por nganjëherë më duket sikur vendet e Ballkanit janë si fëmijë të vegjël që janë në ulëset e prapme të veturës, dhe veturën e ngasin gjermanët, francezët, nga vendet e mëdha, dhe nëse vetura rrëshqet nga rruga nuk ka gjë që fëmijët mund të bëjnë”, ka thënë Judah.

20:42

Ndryshimi thelbësor sa i përket shkëmbimit territorial ndodhi në SHBA, sipas Tim Judah

John Boltoni ishte njëri nga shtytësit për ndryshimin territorial ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ka thënë gazetari Tim Judah në emisionin DESKU në KTV.

E pse ndryshoi qasja e SHBA-së në këtë temë, ishte pikërisht për shkak të ndryshimit në administratën amerikane.

“Paj, mirë, mendoj se ndryshimi më themelor ishte ndryshimi në SHBA, ndërrimi i administratës, administrata e prirë prej presidentit që gjithçka që goxha me terme strikte transaksionesh, kjo nuk është e thellë, por në thelb është po ajo se gjithçka aty është për t’u tregtuar, por nëse nuk keni shumë njohuri për rajonin, hidhjani një sy hartës se pse nuk mund të këmbesh këtë tokë me 75 mijë banorë me këtë tokë me 40 mijë banorë, dhe të mos kesh parasysh ndërlikimet dhe realitetet në terren në Ballkan, në atë mënyrë se si lidhen këto gjëra. E kam fjalën për implikimet në Maqedoni, dhe për implikimet në Bosnjë”, ka thënë Judah në emisionin DESKU.

E sipas tij po që se Kosova dhe Serbia të ishin diku tjetër, në ndonjë ishull, gjërat do të ishin më të lehta, por në thelb “nëse kishte ndonjë ndryshim thelbësor, ai ndryshim ishte në Shtetet e Bashkuara”.

“Pastaj, disa njerëz në Evropës, sidomos Mogherini, ish-shefja e Politikës së Jashtme e BE-së, vërtet donin sukses, ajo vërtet donte një marrëveshje, dhe njerëzit e saj të afërt mundoheshin ta kthenin në diçka argëtuese dhe të thoshin: Pse jo, nëse dy palët pajtohen, atëherë le të shohim çfarë ndodh”, ka thënë ai.

Sipas tij ishte John Boltoni njëri nga shtytësit e kësaj ideje.

“Shiko, unë përnjëmend nuk i di hollësitë, por mendoj se nuk mund ta shmangni diskutimin nga amerikanët në njëfarë forme dhe unë mendoj se lëvizje kyçe, me aq sa unë kuptoj, ishte John Bolton, të cilin, më falni që nuk ia di saktë postin. Ju mund të më ndihmoni për pozitën. Këshilltar i sigurisë kombëtare. John Bolton ishte njëfarë shtytësi i kësaj. Por se si nisën gjërat saktësisht, kush i tha kujt çka, ne do ta mësojmë këtë kur njerëzit t’i shkruajnë biografitë e tyre”, ka thënë Judah.

Sipas tij është e qartë se kjo nuk ishte ide e Perëndimit, ishte një ide e hedhur më parë.

“Sikurse thashë, është një ide që vjen e shkon. Ju e dini se edhe në ish-Jugosllavi, Dobrica Qosiq, ish-nobelisti dhe politikani serb, ishte një person që, nëse po kujtohem mirë, thoshte se kjo ishte një ide e mirë. Kjo, sikurse thashë është diçka që vjen e shkon”, ka thënë Judah.

20:29

Judah për shkëmbimin e mundshëm territorial: Veriu, Lugina dhe Asociacioni

Tim Judah, gazetar dhe publicist britanik, në emisionin Desku në KTV ka thënë se në diskutimet për shkëmbimin territorial janë disktuar veriu i Kosovës, Lugina e Preshevës dhe Asociacioni i Komunave Serbe.

Ai thotë se ka pasur një zhvillim shumë të vogël në rajon dhe në Kosovë për 20 vjet.

“E dini, dua të them, është goxha kundërthënëse sepse ka pasur shumë zhvillime, shumë gjëra të mira që kanë ndodhur në Kosovë dhe në rajon prej vitit 1999. Në anën tjetër, prej vitit 1999 tashmë ka kaluar goxha kohë, një brez i tërë, njerëz që nuk i mbajnë fare në mend gjërat para vitit 1999. Dhe, çfarë është frustruese për mua si gazetar është se ngadalë kanë ndryshuar gjërat dhe sa shumë shpresa për të ardhme më të mirë janë shuar. Dua të them nuk dua që kjo të tingëllojë si zymtësi, sepse sikurse thashë, shumë gjëra të mira kanë ndodhur, por Kosova, por edhe tërë rajoni mund të ishin zhvilluar më shumë dhe më tej gjatë këtyre njëzetë vjetëve”, ka thënë ai.

Judah gjithashtu ka folur edhe për zhvillimin në Kosovë në aspektin e demokracisë, sundimit të ligjit, ekonomisë, e lirisë së mediave.

Sipas tij kjo hyn në mesin e asaj pasqyrës kundërthënëse, pasi në disa gjëra Kosova ia del më mirë, në disa tjera më keq.

“Qartazi, në aspektin ekonomik, Kosova është skajshmërisht e dobët dhe ekonomia është një prej problemeve më të mëdha. Sa i përket lirisë së mediave, që është gjendje e vështirë për krejt rajonin, Kosova do të dilte më mirë. Edhe sa u përket disa aspekteve të demokracisë, mendoj se Kosova nuk del edhe aq keq, mbi të gjitha ju mbajtët zgjedhjet më 6 tetor dhe u ndërrua qeveria, dua të them mund të ndryshojë përsëri, por që është tjetër çështje, por është goxha ndryshe të merret me mend, ta zëmë meqë po përdorim këtë argument, nga zgjedhjet që do të mbahen në Serbi dhe a do të ndryshojë përnjëmend në Serbi”, ka thënë Judah.

Ngjashëm, ai shton, hidhjani një sy ta zëmë Malit të Zi, ku qeveria nuk ka ndryshuar asnjëherë, jo vetëm gjatë gjashtë vjetëve të kaluar, por asnjëherë në historinë e Malit të Zi nëpërmjet zgjedhjeve, dhe z. Gjukanoviq ka qenë në pushtet herë në njërin, herë në postin tjetër prej vitit 1989.

E sipas tij edhe marrëdhëniet ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve brenda Kosovës do të mund të ishin më të mira.

“Ngjashëm, gjërat mund të mos jenë të përsosura matanë kufirit në Maqedoninë e Veriut ndërmjet maqedonasve dhe shqiptarëve, por janë më të mira në aspektin politik, ekonomik dhe shoqëror se ndërmjet shqiptarëve e serbëve brenda Kosovës”, u shpreh Judah.

Sipas tij mund të ketë përkeqësime në aspektin ndëretnik në Ballkan.

“Jo, unë mendoj se do të përkeqësohen në disa aspekte në Kosovë, se ta zëmë në Maqedoninë e Veriut. Në fund të fundit, dua të them, ato mund të jenë probleme ndëretnike, në fund të fundit lidhen me vullnetin politik dhe të pasurit e liderëve që janë për zgjidhje dhe arritje kompromisesh, pa menduar për njerëz si serbë ose shqiptarë, por për njerëz të cilëve u duhen mundësi, njerëz që u duhen shkolla, njerëz që duhet të punojnë, pavarësisht a janë serbë a shqiptarë, dhe ende nuk mendoj se kemi arritur në atë pikë në Kosovë. Se a mund të kthehet dhuna, po, unë mendoj se kjo është e mundshme, nuk mendoj se kjo është e mundshme në një të ardhme të afërt, por natyrisht se gjërat e këqija kthehen. E dini, vetëm duhet vullnet politik dhe politikanë që duhet ta shmangin këtë, me qëllim që të parandalohen këto gjëra”, ka thënë ai.

Tutje ai ka folur edhe për shkëmbimin territorial, ku thotë se kjo temë ishte në tavolinë.

sa për shkëmbimin e tokës, është një valë që vjen e shkon, një vit më vonë kthehet e pastaj shkon. Kjo është gjëja e parë që dua ta them. Natyrisht se para dy vjetësh duket se u kthye, tani është paksa e paqartë se ku është. Por, shumë njerëz e dinë nga shumë burime se kjo ide ishte hedhur në tavolinë, ishte diskutuar në një formë a tjetër, edhe pse, sikurse e dini, është hedhur poshtë nga politikanë të lartë. Me numër të lartë burimesh që kanë dhënë hollësi të diskutuara, nuk ishte”, u shpreh Judah.

Sipas Judahs tri pjesë territoriale janë diskutuar në temën për shkëmbimin territorial ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

“Sipas burimeve të mia, është diskutuar për shkëmbim toke, janë tri pjesë, ato janë në veri të Kosovës, Lugina e Preshevës, por është edhe Asociacioni i Komunave Serbe, që është gjithashtu pjesë e diskutimit. Prej asaj çfarë kuptoj dhe çfarë kërkonte presidenti Vuçiq, ose farë ka këmbëngulur presidenti Vuçiq me Asociacionin e Komunave Serbe me kompetenca ekzekutive, që mendoj se Kosova e ka refuzuar, dhe çfarë kam kuptuar prej burimeve të mia, mund të jetë e gabuar, por çfarë kuptoj unë është se zoti Vuçiq ka ngulmuar në diçka për këmbimin e tokës që mund t’ua shesë njerëzve të tij të linjës së ashpër, por kjo është diçka e vështirë për t’u bërë”, ka thënë Judah në Desku.

Por, në terme praktike, sipas tij, është e vështirë të shitet politikisht në Serbi, por gjithashtu e vështirë të shitet sidomos në Kosovë.

Megjithatë, sipas tij nuk ka pasur pajtim për këtë temë, dhe se marrëveshja nuk ka qenë afër.

“Por, edhe pse mund të them se ata kanë diskutuar pjesë të caktuar të veriut, mbase duke shmangur pjesën e Mitrovicës Veriore, mbase duke shmangur Ujmanin, mbase ata kanë diskutuar ku do të kalonte vija në Preshevë në Luginë. Nuk mendoj se ata përnjëmend ka pasur diçka për të cilën janë pajtuar. Dua të them, mendoj se këto kanë qenë ide që janë diskutuar, janë sjellë dhe kanë shkuar, kështu nuk mendoj se kanë qenë më afër ndonjë marrëveshjeje të tillë. Por mendoj se krejt këto gjëra janë diskutuar në një formë a tjetër. Dhe nuk mendoj se ka pasur ndonjë marrëveshje për këto gjëra. Dhe personalisht nuk mendoj se mund të ketë ndonjë marrëveshje për ndonjë prej këtyre gjërave. Dhe mendoj se ka shumë pengesa”, ka thënë Judah.

20:14

Judah: Pandemia kërcënim ekonomik, sa më shumë të zgjasë aq më shumë dëme do të ketë

Publicisti dhe gazetari britanik, Tim Judah, në emisionin Desku në KTV ka folur për krizën në të cilën është duke kaluar Britania gjatë pandemisë dhe si po përballen me të.

Ai ka treguar po qëndron i mbyllur shumicën e kohës.

“E dini, është goxha e çuditshme, sidomos si gazetar, dhe unë nuk jam në gjendje të them, sepse unë gjatë javëve të kaluara, faktikisht gjatë muajit të kaluar, nuk kam qenë në gjendje të dal më shumë se dy herë, faktikisht dola në fillim të kësaj jave dy herë për shëtitje, por, pos kësaj, unë në të vërtetë nuk kam dalë fare jashtë shtëpisë. Dhe kur dola kishte pak njerëz, rrugët kryesore ishin të thata, dyqanet ishin të mbyllura. Gjithçka është e mbyllur. Kishte shumë pak qarkullim rrugor, por edhe ai pak qarkullim rrugor, ma ha mendja se lidhej me dërgesat shtëpiake. Ta zëmë, ne në shtëpinë time, nuk kemi dalë fare të bëjmë pazarin muajin e kaluar, gjithçka na është sjellë”, ka thënë Judah.

Judah ka treguar gjithashtu se si po sillet policia britanike me qytetarët.

“Mendoj se kur të nisni të dilni – kam jetuar në Londrën Perëndimore shumë afër Signature – por mendoj se kur provoni të shkoni më larg në periferi, gjërat nisin të ndryshojnë”, ka thënë ai. “Një koleg i imi, shok i imi, ndau mendjen të dilte për njëfarë shëtitje në një vend të bukur piktoresk që është në dalje, tha se derisa po ngiste makinën afër, që është përgjatë magjistrales jashtë Londrës, të njohur si M25, derisa po afrohej, kishte gjithnjë e më pak qarkullim, dhe po bëhej gjithnjë e më çuditshme. Ishte e çuditshme”.

Dhe në atë moment, shton ai, nisën t’i përcillnin makinat policore dhe i përcollën për rreth dhjetë minuta dhe më në fund i ndalën.

“Ju thanë çfarë po bëni. Kolegu im u tha: Më vjen keq, dua të luaj mendsh prej këtij izolimi dhe policia i tha se do ta gjobiste me gjashtëdhjetë sterlina. Pastaj polici tha: A di çka, harroje këtë punë. Vetëm kthehu kah ke ardhur dhe shko në shtëpi. Duket se edhe përreth Londrës, prej asaj çfarë mund të shihte miku im, kishte goxha shumë policë që ndalnin njerëzit të hynin e të dilnin”, tregon Judah.

I pyetur se a është ky mjedisi në të cilin po jetojnë krejt njerëzit anembanë Britanisë, apo dominon më shumë në Londër dhe në qytete të tjera më të mëdha, Judah është përgjigjur se nuk e di nëse kjo është e vërtetë, porse pak a shumë është ashtu.

E madje sipas tij ka huti edhe te policia se sa strikte duhet të jetë gjatë këtyre masave.

“Unë mendoj se prej asaj çfarë kam lexuar në media dhe çfarë kam dëgjuar, ka huti edhe në mesin e policisë se çfarë supozohet se duhet të bëjë dhe sa strikte duhet të jetë. Kështu që, mendoj se në disa rajone, së paku në fillim, policia ishte shumë strikte, duke kthyer gjithkënd që dilte jashtë dhe duke mos lejuar asgjë përjashta dhe në disa rajone, policia ishte më e relaksuar. Por, unë nuk e di se deri në çfarë shkalle ka ndryshuar. E di se policia fillimisht ankohej, sepse nuk dihej se çfarë duhej të bënte”, thotë Judah.

Ai shton gjithashtu se si gazetar kjo periudhë është shumë frustruese.

“E dini, afërmendsh se është frustruese si gazetar, sepse nuk mund ta shuaj kureshtjen time dhe të dal jashtë dhe të punoj. Për mua, unë kam shumë punë për të bërë”, ka thënë ai.

Judah gjithashtu ka treguar se ishte duke punuar në demografinë e popullsive në Evropën Juglindore, porse tani ky projekt është penguar nga koronavirusi.

“Për momentin, gjatë vitit të kaluar, po punoja fort në një seri shumë të madhe shkrimesh për demografinë e popullsive në Evropën Juglindore. Dhe në të vërtetë kam shumë punë për të kryer edhe nga shtëpia. Sidoqoftë, në këtë fazë, do të duhej të shkoja në Slloveni dhe në Bullgari. Por, afërmendsh se tashmë jam shtrënguar të hiqja dorë prej këtyre planeve dhe jam përqendruar në intervista që më duhet t’i zhvilloj online, gjë që nuk është e njëjta punë, por ndryshe nuk do të mund të kryeja punë fare”, u shpreh Judah.

E koronavirusi thotë se ka ndikuar edhe në punën e tij në të përjavshmen “The Economist”.

“Mendoj se ka ndryshuar shumë, dua të them, për të gjithë. Nuk di shumë hollësi. E di se shumë njerëz po punojnë nga shtëpia, ama çfarë nuk është puna e marketingut. Biri im, djali im i vogël, punonte për një gazetë lokale. Dhe gazeta lokale ka falimentuar. Edhe ashtu kishte telashe, por edhe ai marketing që e kishte u ndërpre dhe gazeta falimentoi. Dhe, në parim, ai tani është i papunë. Kjo ishte një gazetë në telashe, por sa më shumë që zgjatet, aq më shumë telashe do ta shohim”, thotë ai.

E sipas tij koronavirusi është edhe një kërcënim ekonomik dhe sa më shumë që të zgjasë aq më keq do të jetë.

“Ma merr mendja se ky është edhe kërcënim ekonomik. Afërmendsh, madje kjo është çështja më serioze, sa më gjatë që shkon, aq më keq do të jetë, a do të bjerë GDP-ja jonë për tre për qind, dhjetë për qind, një të tretën, askush nuk e di se sa do të zgjasë. Kjo është gjëja më frustruese. Dua të them, përderisa askush nuk e di se sa do të zgjasë, askush do të mund të bëjë asnjë plan, por në aspektin ekonomik, sa më shumë që zgjat, aq më shumë dëme do të ketë”, shprehet Judah.