Подарок од украинските Албанци

„Историјата на украинските Албанци е многу интересна, дел од нашата нација, со која за жал немаме познавање, но дел од нацијата која ја зачува традицијата. Албанците имаат свој ансамбл, Албанците од Украина го зачувале и јазикот и културата“, вели Јакуп Лецај, еден од оние што биле сведоци на нив и одржува контакт со нив. Тој раскажува многу детали, како оној поврзан со подарок. Истражувачите Дуат Даути и Салих Мехмети откриваат детали за украинските Албанци. Но, Албанците во Украина сега се соочуваат со борба да останат живи откако Русија на Владимир Путин започна инвазија на независната држава на 24 март по распадот на Советскиот Сојуз во 1991 година.

Не поминаа ни два месеци од најубавите желби на албанскиот јазик на нивните предци за нивните сонародници ширум светот, Албанците од Украина ги чека борбата да останат живи.

"Среќна Нова година. Имате поздрав од Албанците од Украина, поточно од селото Каракурт во Украина“, посакува човекот во едно од видеата објавени на Фејсбук на страницата „Албанците од Украина - „Албанците од Украина“ отворена и управувана од Јакуп Лецај. од Липјан.познавач на историјата на Албанците од поранешната советска република.

„Да не заборавиме дека сите Албанци имаат еден јазик. За нив ние имаме традиција, имаме знаме, имаме традиција која не обединува. Да живее етничка Албанија!“ – додава човекот кој го бакнува државното знаме во стилот на Иса Болетини во „Втори Ноември“.

„Кога отидов во мај 2008 година, знаев дека нема да можам да престанам уште првиот пат“, ја раскажува Лецај својата врска со Албанците од Украина. „Историјата на украинските Албанци е многу интересна, дел од нашата нација, со која за жал немаме познавање, но дел од нацијата која ја зачува традицијата. Албанците имаат свој ансамбл, украинските Албанци го зачуваа и јазикот и културата“.

Но, украинските Албанци сега се соочуваат со борба да останат живи откако Русија на Владимир Путин ја започна, на 24 март, окупацијата на независната држава во 1991 година по распадот на Советскиот Сојуз.

исто така Арбери 24 декември 2026 година Четири години војна со Русија, украинските бегалци во Косово учат албански јазик

„Ние Албанците од Украина ќе земеме оружје...

Лецај на телефон ја покажува комуникацијата со Албанците од Украина по почетокот на руската агресија. Некои од нив ги напуштија домовите и се засолниле во Молдавија и други европски земји, но повеќето од нив остануваат во своите домови.

Валери Пејков, офицерот со албанско потекло во украинската армија, на снимањето му кажува на Лецај дека е од селото Каракурт.

„Од детството знам дека овде се зборува албански јазик“, вели Пејков откако интервјуерот го прашал за ситуацијата во Украина. Посетата се одржа во февруари.

„Ние Албанците од Украина, да станеме, да земеме оружје и да ја одбраниме Украина“, вели Пејков, кој исто така служел во регионот на Донбас по сепаратистичките движења во 2013 година. Служел и во украинскиот КФОР на Косово. „Многу ми се допаднаа жителите на Косово, сакам да се вратам таму“, вели Пејков, посочувајќи дека тие веќе имаат свое културно-уметничко друштво „Обор Чиптар“ во градот Измаил, за да ја зачуваат својата култура и традиции.првите.

„Арнаутка“, тврдо зрно пченица

Но, каква е приказната за нивната миграција во земјата што Русија на Владимир Путин ја окупира со тврдењето дека Украина не треба да постои како независна земја?

Салих Мехмети, историчар, вели дека првите контакти со Украина биле воспоставени на крајот на XVIII век кога многу Албанци се населиле на северот на Црното Море, од територијата на Одеса до северот на Азовското Море.

„Во деветнаесеттиот век, со интензивирањето на насилството и вооружените судири меѓу Отоманската империја и Руската империја, поточно во Кримската војна, гледаме значителен број Албанци кои се приклучија во нередовните редови на османлиската војска, а тоа беше токму времето кога Албанците оставија прилично див углед кај рускојазичното население“, нагласува Мехмети. „Од ова време во јужните дијалекти на Украина го имаме зборот арнаутка, кој се однесува на тврдо зрно пченица, но кој според повеќето Албанци се однесува на Албанците и нивниот нопрански и строг темперамент. И токму оваа слика ја повторува во неговите романи дури и познат писател како Лав Толстој“.

„Тие се нарекуваа Албанци“

Во летото 1991 година, кога Советскиот Сојуз беше во последните грчеви, новинарите од Скопје, Даут Даути и Шкелзен Халими, ќе отпатуваат во Украина во време кога Југославија беше на работ на крваво уништување. Тие ќе слушнат за Албанците, лоцирани на јужните брегови на државата која ќе стане независна од Советскиот Сојуз. Две години подоцна, Даути ќе им се придружи на Сефер Муслиу и Афет Мифтари во редакцијата на Скопската телевизија на албански јазик за да го отслика животот на Албанците во Украина.

„Нашата посета, така да се каже, беше културен пријател меѓу Албанците од Балканот и заборавените Албанци таму. Не ги откривме, туку само повторно ги откривме, бидејќи заборавивме дека постојат“, нагласува Даути, коавтор со Муслиу на книгата „Албанците од Украина“.

„Ова ги натера повторно да ја разбудат свеста, бидејќи кога бевме таму, тие не ни знаеја дека Албанците се нарекуваат Албанци. Се нарекувале Албанци, како што пишувало во документите, како што им останало во сеќавање кога се преселиле пред двесте и педесет години“, нагласува Даути, посочувајќи дека се верува дека на југот има околу три илјади Албанци. регионот на Украина.

Дури и нивното доселување не беше од Албанија, туку од Бугарија од Девне, бидејќи и ова село Каракурти го има првото и второто име Девенсков токму поради неговото потекло.

Дури и Даути контактирал со Албанците од Каракурт по почетокот на руската инвазија на Украина. Нивниот регион сè уште не е нападнат од руската армија.

„Оние од Каракурт се поживи, покомуникативни, поприсутни на социјалните мрежи и имаме комуникација и сме биле во тек и во контекст на последната војна“, нагласува Даути преку видео интервју. „Некои се во Германија и други европски земји, некои имаат претензии да заминат за Албанија, некои заминале и за Македонија, но тешко е да се контактираат оние од Азовското Море. Лошата работа е што еден од двата града кои паднаа во рацете на Русите е градот Милитопол, на само 40 километри од Албанците на Азовското Море. Позагрозени се, поблиску се до Донбас“.

Третина од Каракурт умре од глад

Лецај не верува дека украинските Албанци засекогаш ќе се вратат во Албанија, бидејќи на социјалните мрежи има коментари и апели упатени до албанската влада. Тој вели дека украинските Албанци доживеале други ужаси во текот на минатиот век под бруталниот и убиствен режим на Јосиф Сталин.

Сочувствуваме со Албанците од Украина, но и со другите народи во Украина“, нагласува Лецај. „Албанците од Украина поминаа низ многу тешки времиња повеќе од 200 години. Втората светска војна однесе многу жртви, т.е. гладот ​​од 1946 година, во Русија загинаа 25 милиони луѓе, во селото Каракурт, една третина од селото умре и поминаа низ тешки времиња“.

Но, тој инсистира дека украинските Албанци никогаш немале никаков проблем бидејќи се Албанци. Сепак, тој смета дека Украинците воопшто му докажуваат на светот дека по секоја цена ќе се борат за својата слобода и независност.

„Целиот свет се плашеше да се соочи со Путин, а граѓаните на Украина не“, вели Лецај.

„Велика Арнаутска“ и „Мала Арнаутска“ од Одеса

Во Одеса, основана во 1794 година од руската царица Екатерина Втора, има две улици со име „Улица Голема Арнаут“ и „Улица Мали Арнаут“. Меѓународните новински агенции изминатите денови објавија како граѓаните на Одеса се подготвувале во случај на руски напади, да го одбранат својот град.

Даути вели дека бил воодушевен од убавината на крајбрежниот град. „Одеса е импресивен град. Самата местоположба на море го прави секој град привлечен“, нагласува Даути, кој неодамна се наврати на тогашните репортажи, опишувајќи ги во весникот „Коха“ спомените од посетата на Украина. „Генерално, кога ќе влезете во тие улици на Одеса, гледате дека има атрактивна архитектура и го прави градот убав со таа разновидност на стилови.

„Ова доведе до собирање на трговци од многу народи и земји, а нашите домаќини каде што бевме, прв пат, втор пат и трет пат, не информираа за интересен факт дека во Одеса има повеќе од 40 различни националности“, се присетува Даути. „Во личните документи пишуваше и етничката припадност, а Албанците што ги сретнавме ни ги извадија пасошите во кои пишуваше националноста.

исто така Арбери 24 август 2023 година Косово вети дека ќе застане на страна на Украина

Во 1997 година повторно ќе ја посети Одеса со албански ансамбл од Скопје, каде ќе се сретне и со пекари со албанско потекло, чии предци мигрирале за време на Отоманската империја.

Лецај, кој снимал десетици часа за време на различни посети на Украина, прикажува кадар за време на прославата на 2011-годишнината од основањето на селото Каракурт во 200 година. „Извонредната забава“ траеше од десет наутро до единаесет навечер. „Професионален ансамбл од многу други населени места и украинска, руска, бугарска, молдавска песна и игра. Каракурти беше центарот на тој регион, каде што се славеше 200-годишнината од основањето со гости од повеќе населени места и од градот Болград, Измаил“.

Дури и Албанците кои се преселија во големите градови, како Одеса и Киев, се вратија да ги почитуваат своите корени. Градоначалничката на Каракурт, Елена Жеќева, со Лецај зборува украински и стар албански.

„Албанскиот дух на Украина“

За време на изложбата „Албански дух - украински Албанци“ во март 2010 година, во градот Измаил, организаторот Тања Шупјур го покани Лецајн да зборува пред публиката. Домаќините инсистираат тој да зборува албански.

„Знае руски и имаме двајца преведувачи, всушност тројца, но слушајте како звучи албанскиот. Не е сличен на другите јазици. Тоа е индоевропски јазик. Затоа е многу интересно“, нагласува Шупјур, додека Лецај разговара со човекот на левата рака. „Ги поздравувам сите присутни. Им благодарам на сите што ме запознаа“, нагласува Лецај, придружуван од рускиот превод на човекот од левата страна. Но, толпата гласно бара неговиот албански говор воопшто да не се преведува.

Ги поздравувам сите присутни и им благодарам на сите што ја запознаа албанската култура во Украина“, гласно нагласува потоа Лецај. „Им благодарам на сите кои помогнаа оваа изложба да има мостови на соработка меѓу двата народа.

Оттаму не сакаше да се врати со празни раце. Сега во канцеларијата на неговата работилница за дрво на периферијата на Липјан, Лецај гордо го покажува врамениот подарок што виси на ѕидот.

„Овие плакети се поставени низ целиот град Измаил, тоа значи „албански дух - Албанци од Украина“, вели Лецај пред рамката со украинско писмо на кирилица. „Тоа значи изложба на албанската култура на Албанците од Украина. Имаше изложба на која беа претставени достигнувањата на Албанците од Украина во културата, традицијата, музиката, таму беше албанскиот ансамбл на Украина, имаше гости. Во овој град има седум уметнички галерии. Имаше гости до ниво на заменик на Украина, извонредни уметници. Тоа беше нешто импресивно“.

1 септември на Каракурт

Лецај, кој има објавено и фотографии од гостопримството во февруари во куќата на Валеј Жекев од Каракурташ, ловец, рибар и раскажувач, вели дека меѓу главните празници на украинските Албанци е Ѓурѓовден на 6 мај.

„Тоа е многу стара традиција, каде што секој домаќин зема овца или крал и плен пред зори. Преку ден, некои куќи го печат во своите фурни, или нивните ура, како што ги нарекуваат, а навечер излегуваат и се собираат, се среќаваат и разговараат“, вели тој и додава дека сите заедно слават во Каракурт.

„Првиот ден од септември го нарекуваат годишнина на селото. Селото Каракурт е основано во 1805-1811 година, а тоа значи дека секоја година се слави со културна програма со песни и ора од албанска и друга националност, каде доаѓаат и гости од собранија и други села. Има и спортски натпревари, и други спортови. Многу е значаен спортот борење каде учествуваат и други села и региони. Победникот добива овца или крал според категоријата и тежината“, вели Лецај.

Даути, коавтор на книгата „Албанците од Украина“, вели дека по посетите на албанските новинари се заинтересирале и институциите на Албанија и Албанците од Македонија кои организирале посети на групи млади Албанци од Украина.

Даути прикажува неколку слики од посетата на некои млади луѓе од албанските региони на Украина на Скопје пред четири години. Облечени во кану-знамиња, се сретнаа со челниците на општина Чаири во Скопје, Старата чаршија со статуата на Скендербег на чело и куќниот музеј на Мајка Тереза ​​преку Вардар.

Солидарност со протести

Лецај вели дека дури и албанските политичари имаат предрасуди на украинските Албанци поради непризнавањето на Косово од страна на официјален Киев и словенската етничка припадност на украинскиот народ. Лецај достави и официјални барања до институциите на Косово да му помогнат да ја зајакне врската со Албанците од Украина, но тие дури и не одговорија.

За време на војната на Ослободителната национална армија со македонските безбедносни сили во 2001 година, тогашната проруска влада на Украина ја снабдуваше армијата на соседната земја со хеликоптери и тенкови против албанските бунтовници кои бараа еднакви права во мултиетничката отцепена држава Југославија.

„Следствено, мора добро да се разберат чувствителноста на многу Албанци за оваа соработка, но не смееме да заборавиме дека денешната политичка реалност во Украина, социјалната и особено културната реалност се сосема различни од тогашните“, нагласува историчарот Мехмети. „Мнозинството од денешното население во Украина изразува сочувство кон Западот“.

Даути вели и дека поддршката на тогашната проруска украинска Влада не треба да се меша со прозападниот украински народ.

Сепак, како и во повеќето светски метрополи, Албанците во Тирана, Скопје и Приштина протестираа против руската агресија врз поранешната советска република, окупирана затоа што ги прифаќа западните демократски вредности.

Маригона Шабиу, директорка на организацијата Младинска иницијатива за човекови права - која го организираше протестот пред Руската канцеларија во Приштина, вели дека глетката на бегалците и бомбардирањето на украинските градови ги оживеале сеќавањата од војната во Косово.

Но, во исто време и траума“, нагласува таа. „Значи дефинитивно во исто време беше и надреално што вакво нешто се случува толку блиску до нас, дури и во демократска Европа, да речеме се случи толку брзо и беше малку неверојатно...“, нагласува таа во канцеларијата на организацијата во Приштина.

„Жртва“ на демократскиот Запад

Лецај, на периферијата на Липјан, има портрет на Мајка Тереза ​​на ѕидот зад неговото биро. Тој е сигурен дека Владимир Путин својата политичка судбина ја поврзал со инвазијата на Украина. Но, тој е убеден дека сите граѓани на Украина по секоја цена ќе се борат за својата слобода. Украинците и нивните лидери велат дека биле предадени од Западот во нивните аспирации за интеграција во Европа со демократски вредности.

исто така СВЕТОТ 1 мај 2023 Украинците се борат преку „заборавање“ на рускиот јазик

„Целиот свет се плашеше да се соочи со Путин, додека народот на Украина не“, повторува Лецај. „Денес имаме конфликт: светот на едната страна, Путин на другата страна. Но, жртвите и главната улога и главниот товар е Украина. Мораме да им помогнеме на тие луѓе бидејќи се во навистина тешка ситуација. Киев денеска го чекаат знаменитостите на Алепо во Сирија, знаменитостите на Грозни во Чеченија. Киев, за жал, беше следната трагедија“, предупредува Лецај на крајот од интервјуто, заклучувајќи: „Киев беше прашање на чест во оваа војна. Ако Украинците го загубат Киев, тие не ја губат војната, но ако Путин не може да го земе Киев, на крајот ќе ја изгуби војната и таа многу ќе се влоши“.

„Им праќам многу здравје на Албанците од Албанија, од Косово, сите места каде што живеете, каде што живеат Албанците“, посакува албанско-украинскиот офицер Пејков, кој можеби сега е на некој контролен пункт или естикам и командува со борците. на слободата на Украина против руските освојувачи.