-
Од:
Енис Битиќи
- 9 април 2024 23:30 ч
- Споделете на:
Својот посебен стих таа долго време и го дава на албанската литература, а веста за нејзината смрт на 50-годишна возраст остава длабока болка во заедницата на писатели. Линдита Ахмети беше поетесата која си поигра со митовите, ги сведе на својот стих, им даде друг живот. Таа во својата поезија се запозна со вселената, со митологијата, со боговите, а во својата поезија отиде подалеку“, рече академик Али Алиу. Писателот Аг Аполони го памети како посебен глас на албанската поезија. „Ја збогатуваат со знаење, култура, читање, но пред се ја полнат со добрина, целомудрие, добрина, ова беше Линда“, рече поетесата Доника Дабишеци и поетесата Наиме Беќирај се потсетија на разговорите за една поетска вечер која остана нереализирана.
Атипичното преплетување на митското со стихот и единственото чувство со кое таа избра да ги изрази своите чувства, беа само две од карактеристиките што ја разликуваат поетската дејност на Линдита Ахмети. Нејзината поетска индивидуалност оформена со децениска активност е претставена како пури од дела оживеани во стиховите на нејзината поезија. Оние кои отсликуваат блиска врска со грчката митологија и искрени лирски инспирации, кои се протегаат на книжевни дејци кои максимално ги користат изразните капацитети на албанскиот јазик.
Поетесата и истражувач Линдита Ахмети почина во понеделникот вечерта. Таа имаше 50 години. Последното збогување беше дадено во вторник во Скопје.
Ахмети е родена во Призрен во 1973 година, но академското образование го започнала во Скопје, во ОУ „Рајко Жинзифов“, потоа студирала филологија, а патувањето да го круниса со докторски студии, на „Кирили е метод“ во Скопје.
Зад себе остави мноштво дела, како што се стихозбирките: „Малина и блуз“, Скопје (1993), „Ишули адулар“, Скопје (1996), „Генерација дама“, Тетово (2000), „Сам пред Ерос“, Тетов (2004), „Од брезата на татко ми, со копнеж“, Скопје (2015), „Соба без излезна врата“, Скопје (2015), „Луља Алба“, Тирана (2015), како и последниот, „Заштита на Хекубе“, Приштина (2020). Според Енциклопедискиот речник на Академијата на науките и уметностите на Косово, нејзините песни се објавени на страниците на литературните списанија на албански јазик во Македонија, Албанија и Косово. Неговата поезија е застапена во многу антологии на албански, македонски и на други јазици.
Но, лудилото во нејзината активност ќе престане вечерта на 8 април, оставајќи половина од плановите и стиховите недовршени. Албанската книжевна јавност - тажна поради неочекуваното заминување.
исто така
Почина поетесата Линдита Ахмети
Многумина избраа да ја споделат болката со спомени од моментите поминати со него.
Меѓу нив е и академик Али Алиу, кого утрото на 9 април го најде тажен од веста за смртта на поетот Ахмети. Се присети и на блиските врски што ги има со таткото на починатиот писателот Џабир Ахмети.
„...и нејзините очи изгледаа како да навлезат надвор од реалноста“
„За пријател и колега го имам таткото на покојната, го познавав и нејзиниот талентиран брат. Двете деца на Џабир беа исклучително талентирани и ако има некаква утеха за родителите во овие случаи, таа утеха е фактот што овие двајца кои во зенитот на староста отидоа надвор од овој свет, оставија вечен печат на нашето духовно наследство. Линдита за мене е една од 4 или 5-те најдобри современи поети на албанскиот простор. „Можеби природата го остави физички заглавен во инвалидска количка, но сето тоа го надомести со креативен талент“, вели академик Алиу во изјава за КОЌН.
Нејзината фигура ја ценел и поради нејзиниот карактер, оценувајќи ја како посебна и блескава.
„За мене таа е посебен поет и нејзините очи како да навлегоа надвор од реалноста, надвор од таа граница што за нас обичните луѓе е ограничена на гледање на светлината на умот, таа отиде подалеку. Таа во својата поезија се запозна со вселената, со митологијата, со боговите, дури и во својата поезија отиде подалеку“, додаде академик Алиу.
За да се потсетиме на животот и делото на Ахмет, поетесата Доника Дабишевци во објава на социјалните мрежи ја сподели својата тага оценувајќи ја улогата на Ахмет во современата албанска литература, покрај тоа што со него сподели многу интереси како поезијата. Албанологија и литература .
„Ја збогатуваат со знаење, култура, читање, но пред се ја исполнуваат со добрина, целомудрие, добрина, тоа беше Линда. Ова ќе остане Линда, секогаш во срцата на оние што ја познаваа“, напиша Дабишевци во својата статија за Ахмет, која ја започна со Хипократовиот афоризам: „Ars longa, vita brevis“ (Уметноста е долг, краток живот). Поезијата на Ахмет е опишана како таква, надвор од неговиот краток живот.
Заеднички именител на секоја објава за неа беше фактот што таа си замина на возраст која нуди зрелост и креативна зрелост, што често се преведува во успешни дела на писателите.
Посебен глас на албанската поезија
исто така
Светскиот ден на поезијата ја докажува моќта на стихот во хармонија и почит
Ова го истакна писателката Аг Аполони, која по повод нејзината смрт, меѓу другото, се сети на еден горчлив настан од животот на поетесата: нејзиниот брат, актерот Луран Ахмети, кој почина пред три години, во март 2021 година. 46 години.
„Таа беше посебен глас на албанската поезија и личност која сите ја сакаа. Разговорите и соработката со неа веќе остануваат дел од убавите спомени, додека нејзината поезија ќе продолжи да блеска“, напиша Аполони збогувајќи се со поетесата.
Нејзината дејност не беше ограничена само на создавање поезија, Ахмети работеше и како преведувач и предавач, а од 2019 година беше ангажирана како научен соработник во Институтот за духовно и културно наследство на Албанците во Скопје. Ахмети добро го познавал и латинскиот и старогрчкиот јазик.
Нереализирана поетска вечер
За нејзината дејност во поезијата, преводите, критиките, научните трудови и есеистиката, таа беше повеќекратно ценета.
Ја имаше добиено наградата за најдобра книга на албански јазик за збирката „Mjedra dhe bluz“ (1993), наградата за најдобар поет на годината, доделена од ПЕН-Албанскиот центар во Тирана (2013), наградата за книга на годината за збирката „Нга миштекнаја е баба ме маленџим“ (2015), како и големата државна награда за животно дело „11 Октомври“ за 2023 година.
Поетесата Наиме Беќирај ја гледа својата улога во албанската поетска сцена во последните 20 години како доминантна. За него, активноста на Ахмети е пример за квалитативен раст низ годините, бидејќи додаде дека стихот на Ахмети бил густ со емоции и сознанија, со оглед на тоа што таа ги следела книжевните случувања, покрај познавањето на старите форми на поезија.
„И Линдита добро ја познаваше митологијата, но во својата поезија не беше зависна од митологијата, како што се добар дел од албанските поети. Има читано познати автори во оригинални примероци“, рече Беќирај во изјава за КОЌН.
Беќирај се присети колку е страшна веста за смртта на нејзината колешка поетка, споделувајќи ги конкретните планови што ги имале за иднината, веќе половина напуштени.
„Неодамна разговаравме со него, веќе некое време размислуваме да организираме вечер со Амбасадата на Северна Македонија во Приштина. Разговарав и со амбасадорката Шпреса Јусуфи, планиравме наместо актери, нејзините песни да ги читаат поетеси. Линдита беше многу среќна, но потоа ја оставивме оваа вечер по празниците“, се присети Беќирај, додавајќи дека, според неа, Ахмети и покрај несреќите во животот знаел да ги утеши луѓето и да го одржува моралот, секогаш.
исто така
Рита Петро ткае „Поема на отсуството“ што ѝ пркоси на смртта
Линдита Ахмети беше погребана во вторникот во Скопје, додека во прошталниот говор соработниците од Институтот за духовно и културно наследство на Албанците од Скопје, за нејзината активност, истакнаа дека оставила белег на албанската литература.
„Исто како во античката литература, дојдовте, парадиравте и не научивте како да го најдеме изгубениот човек на Диоген и си заминавте оставајќи ни најубави спомени“, беше збогувањето на погребот на Линдита Ахмети.
