KOHA.net

Поддржете го TIME. Зачувајте ја вистината.
СВЕТОТ

Швајцарците гласаат за предлог за заострување на правилата за неутралност

Швајцарија

Votuesit në Zvicër po vendosin për një propozim që synon të forcojë neutralitetin e njohur të vendit.
Referendumi mbështetet nga një parti populiste e krahut të djathtë, e cila këmbëngul se qeveria zvicerane është afruar tepër me Bashkimin Evropian dhe NATO-n, veçanërisht në lidhje me luftën e Rusisë në Ukrainë.

Mbështetësit e planit, të promovuar nga Partia Popullore Zvicerane, duan që Zvicra të forcojë angazhimin e saj ndaj neutralitetit, një parim i sanksionuar në kushtetutë që nga mesi i shekullit të 19-të dhe që ka qenë objekt debatesh të gjata mbi kuptimin e tij të vërtetë.

Partia, e cila zotëron numrin më të madh të vendeve në parlament dhe numëron disa anëtarë me prirje pro-ruse, ka shprehur pakënaqësi të thellë për vendimin e qeverisë federale zvicerane për t'iu bashkuar sanksioneve të BE-së kundër Rusisë, për shkak të asaj që qeveria e quan "luftë agresioni" të Rusisë ndaj Ukrainës.

Kjo masë do ta ndalonte qeverinë t'u bashkohej sanksioneve kundër çdo vendi ndërluftues, me përjashtim të sanksioneve të miratuara nga Kombet e Bashkuara.

Rusia gëzon të drejtën e vetos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, si një nga pesë anëtarët e tij të përhershëm.

Zvicra nuk është anëtare e asnjë aleance ushtarake.

Miratimi i propozimit do ta pengonte qeverinë zvicerane të bashkëpunonte me ndonjë aleancë, siç ka bërë me NATO-n për tri dekada, përfshirë përmes ushtrimeve të përbashkëta, përveç rasteve kur ekziston një kërcënim.

Mbështetësit argumentojnë se angazhimi i Zvicrës ndaj neutralitetit duhet të riafirmohet dhe të mbrohet përballë çdo konflikti. Ata pretendojnë se qeveria është afruar "në mënyrë të rrezikshme" me BE-në dhe NATO-n, duke cenuar sigurinë dhe pavarësinë e veprimit të Zvicrës.

"Duke pasur parasysh gjithçka që po ndodh në botë, është më mirë që Zvicra të mbetet ashtu siç ka qenë për shekuj me radhë: neutrale dhe pa u përfshirë në konflikte anembanë globit”, ka thënë Nicola Fontanella, një votues që mbështet nismën.

Kundërshtarët, përfshirë qeverinë federale dhe parlamentin, thonë se kushtetuta i ofron tashmë qeverisë federale hapësirën e nevojshme për të mbrojtur interesat kombëtare.

Qeveria zvicerane drejtohet nga një degë ekzekutive, shtatë anëtarët e së cilës vijnë nga i gjithë spektri politik dhe i marrin vendimet përmes konsensusit.

Presidenca zvicerane kalon me rotacion çdo vit mes anëtarëve të saj dhe roli kryesisht ceremonial i presidentit, post që aktualisht mbahet nga Guy Parmelin i Partisë Popullore Zvicerane, konsiderohet si ai i "të parit mes të barabartëve".